at a glance
Top

Οι σημειώσεις της Δώρας Χρυσικού

κείμενο Ι δώρα χρυσικού */* φωτογραφίες | διονύσης κούτσης */* επιμέλεια | γιώργος παπανικολάου

τα "γιατί" της καρδιάς (της)- μας...

Επιστροφή στη Θεσσαλονίκη για το “Vaginahood”.

Στη Θεσσαλονίκη που μου έκλεψε την καρδιά , που μου ξαναέδωσε ορίζοντα και κατάφαση στη ζωή. Που είναι πια το δεύτερο σπίτι μου, γιατί σπίτι είναι εκεί που αγαπάς και σ’ αγαπούν · οι άνθρωποι είναι το σπίτι μας. Κι έτσι φέρνουμε το «παιδί» μας , την παράσταση “Vaginahood”, στην πόλη που μου διάλεξε ο Έρωτας.

Και το “Vaginahood” σπίτι μας είναι· ο ασφαλής χώρος του μοιράσματος , κι ελπίζουμε να γίνει και το δικό σας. Αυτό ονειρευτήκαμε με τη Ζέτα , να φτιάξουμε μια παράσταση, μια συνθήκη που να χωράνε όλοι , χωρίς ταμπέλες, ταμπού και όλα αυτά τα μας φόρεσε η κοινωνία των αποκλεισμών και των διακρίσεων. Γι’ αυτό και το “Vaginahood” είναι μια παράσταση που το οξυγόνο περισσεύει , όπως και η αγάπη· η αγάπη η μεταξύ μας, αυτή που φτιάξαμε και πλάσαμε βήμα βήμα εμείς οι πέντε γυναίκες , αλλά κι αυτή που το κοινό εισπράττει και μας την προσφέρει απλόχερα πίσω.

Μια μέρα μετά την παράσταση , μια κοπέλα βουρκωμένη μου λέει « σήμερα ένιωσα μετά από καιρό ότι χωράω κάπου» · και μια άλλη μέρα σε ένα απ’ τα live που κάνουμε μετά την παράσταση βλέποντας μια παρέα γυναικών να αγκαλιάζονται και να νιώθουν ελεύθερες, μου λέει η Ζέτα : « είδες, ρε Δώρα, τι καταφέραμε;».

Γιατί, αυτό το εγχείρημα ήθελε πείσμα και πίστη. Κι εμείς τα είχαμε και τα δύο.

Γιατί, η ιστορία για την κοινή μοίρα των θηλυκοτήτων ήταν σαν ωρολογιακή βόμβα μέσα μας και έπρεπε να ειπωθεί.

Γιατί, στα χρόνια που πέρασαν, όλες μας βιώσαμε κατακλυσμιαίες αλλαγές, προσωπικά και συλλογικά.

Γιατί, τελικά, ποτέ δεν ήταν εύκολο να είσαι γυναίκα. Κι εμείς, αν αυτό δεν το είχαμε απόλυτα κατανοήσει, θα το μαθαίναμε με τον πιο σκληρό τρόπο στα χρόνια που προηγήθηκαν.

Γιατί, όπως τραγούδαγε ο Ανεστόπουλος με τη βαθιά , αιμάτινη φωνή του, « έγινε η απώλεια συνήθεια μας».

Γιατί, το να μεγαλώνεις σημαίνει να συμβιβάζεσαι με την απώλεια και τους αποχωρισμούς.

Το να είσαι γυναίκα είναι μια διαρκής , επαναλαμβανόμενη πάλη επιβίωσης.

Γι’ αυτό πριν ξαναπείτε « μας ζάλισαν αυτές οι φεμινίστριες και οι metooδες» , σκεφτείτε πότε ήταν η τελευταία φορά που κοιτάξατε 10 φορές πίσω σας γυρνώντας το βράδυ μετά από βραδινή έξοδο;

Πότε σφίξατε τα κλειδιά στο χέρι σφιχτά μέσα στο σκοτάδι;

Πότε αλλάξατε ρούχο για να μην προκαλέσετε;

Πότε φάγατε χαστούκι, γιατί δεν θέλατε να κάνετε έρωτα με τoν σύντροφο σας;

Πότε μετρήσατε δεκάδες δολοφονίες αδερφών σας, μόνο και μόνο γιατί ήταν γυναίκες.

Καλωσήρθατε στον κόσμο μας.

Έτσι το “Vaginahood” δημιουργήθηκε από την ανάγκη και την υποχρέωση να μιλήσουμε και να τιμήσουμε την κοινότητα μας. Αυτή, των θηλυκοτήτων. Μακάρι να μην χρειαζόταν ποτέ μια τέτοια παράσταση , μακάρι να μην χρειαζόταν ποτέ να μιλήσουμε γι’ αυτά που μας πονάνε, που μας πληγώνουν. Την υποτίμηση, την ανισότητα, την βία, την αδικία , την καταπίεση, τον φόβο που βιώνουμε καθημερινά ως γυναίκες· μακάρι να μην χρειαζόταν να απαριθμήσουμε τις νεκρές αδερφές μας, μακάρι αυτό το συλλογικό τραύμα της οδύνης να έκλεινε. Όμως όσο , έστω και μία από εμάς , νιώθει στο πετσί της τη βία και τον πόνο , όσο θα κινδυνεύει στο σπίτι, στο δρόμο , στην εργασία, η ανάσα όλων μας θα κόβεται προσπαθώντας να απαριθμήσει αυτές που δεν είναι πια μαζί μας και η οργή μας θα ξεχειλίζει. Θα δώσουμε τον αγώνα μας και γι αυτές. Για όσες δεν σώθηκαν και για όσες παλεύουν. Και η φωνή μας θα γίνεται κραυγή.

Το “Vaginahood”, όμως, δεν είναι μόνο μια καταγραφή της γυναικείας εμπειρίας · αντανακλά πρωτίστως τη θέση μας , την αντίληψη μας σε σχέση με την γυναικεία υπόσταση.

« Τί είναι γυναίκα, τελικά ;» Το βασικό ερώτημα με το οποίο κλείνει και η παράσταση· γιατί στην Τέχνη ενσωματώνεις ένα κομμάτι της κοσμοθεωρίας σου, των ιδεολογικών αποχρώσεων της ταυτότητας σου, δεν μιλάς ποτέ ουδέτερα , πάντα με ένα τρόπο παίρνεις θέση.

Έτσι, λοιπόν, κι η δική μας θέση είναι ότι η γυναίκα είναι μια ολότητα, δεν διαχωρίζεται σε «κανονικές» και επίκτητες γυναίκες. Κι εμείς για αυτό το ΟΛΟΝ επιλέξαμε να μιλήσουμε.

Η γυναίκα για εμάς, δεν καθορίζεται ούτε από την βιολογική της υπόσταση , ούτε από τον κοινωνικό της ρόλο· Δεν σε κάνει γυναίκα μια ληξιαρχική πράξη γέννησης. “ Η γυναίκα είναι ιδέα, είναι θέση, είναι απόφαση” όπως λέει η «Αναστασία» , ο ρόλος που η υποδύεται η Άννα Κουρουπού.

Θέλοντας, λοιπόν, να δημιουργήσουμε και να καταδείξουμε αυτή την αλυσίδα της γυναικείας εμπειρίας , δεν θα μπορούσαμε να αποκλείσουμε, να μην συμπεριλάβουμε τις trans γυναίκες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο φτιάχτηκε και ο ρόλος που υποδύεται η Άννα Κουρουπού, μια σπουδαία trans γυναίκα , που η συνύπαρξη και η σύμπραξη μαζί της στη ζωή και στην σκηνή μας έκανε όλες καλύτερες.

Γιατί, μας υπενθύμισε πολλά από τα προνόμια που απολαμβάνουμε ακόμα και μέσα σε μια « τραυματισμένη» κοινότητα, όπως αυτή των γυναικών.

Γιατί, η ζωή της Άννας και η δύναμη της να επιβιώσει και να διεκδικήσει μια καλύτερη ζωή για την ίδια και την κοινότητα της, είναι ένα συνεχές χαστούκι σε όσα νομίζουμε πως καθηλώνουν και μας κρατάν εγκλωβισμένους στο να «ψηλώσουμε».

Γιατί, στην ιστορία της Άννας συμπυκνώνεται όλη η σαπίλα και η στενομυαλιά της «ενάρετης» κοινωνίας, όλη η υποκρισία και η καταπίεση των « κανονικών» αυτού του κόσμου · αυτών που μας φοράνε πάντα τα στενά παπούτσια της ψευτοηθικής και της μετριότητας τους, των σκουριασμένων συνειδήσεων, των βλάσφημων στομάτων , των αχόρταγων ματιών που τόσο έχουν μάθει να κοιτάνε από την κλειδαρότρυπα που τους τυφλώνει η ανοιχτωσιά της ελευθερίας .

Είναι αυτοί που δεν έμαθαν ποτέ τι τίμημα είναι διατεθειμένος να πληρώσει ένας άνθρωπος για να διεκδικήσει αυτό που επιθυμεί. Οι ανηδονιστές «κυρ Παντελήδες» αυτού του κόσμου.

Γιατί, η επιθυμία είναι δύσκολη πίστα , δεν επιτρέπει το «λίγο» ούτε τον εφησυχασμό. Αλλά δεν σ ‘αφήνει και ποτέ αλώβητο. Αυτό, όμως, είναι τελικά το «Vaginahood», ο ασφαλής χώρος όπου οι κρυφές επιθυμίες και τα τραύματα επικοινωνούνται , γίνονται ορατά . Και μετουσιώνονται , μεταβολίζονται σε κάτι που δεν θυμίζει πια πόνο.

Οι γυναίκες που συναντιούνται στο μπαρ του «Vaginahood», αυτή τη μοιραία νύχτα, μοιράζονται τις ιστορίες τους με ένα τρόπο αποκαλυπτικό και εν τέλει λυτρωτικό , γίνονται η ενσώματη απόδειξη της κοινής εμπειρία όλων των θηλυκοτήτων βαδίζοντας χέρι χέρι , έναν διαγενεακό νέο δρόμο. Που εκτείνεται από τις γυναίκες που κάηκαν στην πυρά ως τις μάγισσες στο Σάλεμ, τις σουφραζέτες, μέχρι την Μαλάλα Γιουσαφζάι, μια μακρά πορεία διεκδικήσεων,, αίματος και συντριβής. Αλλά, και κατακλυσμιαίων αλλαγών. Λύτρωσης και ανάσας. Γιατί, οι ιστορίες των ηρωίδων του «Vaginahood», της Πίτσας, της Μαριάνθης, της Λίνας, της Ρόζας και της Αναστασίας, είναι η ιστορία όλων μας, μια μακρά ιστορία ενσωματωμένης εμπειρίας έμφυλης καταπίεσης, απότοκο της πατριαρχίας και των σεξιστικών αντιλήψεων.

Η ιστορία, όμως, των γυναικών του «Vaginahood» είναι και κάτι άλλο· η πιο τρανή απόδειξη ότι σε ανδροκρατούμενα συστήματα με αυστηρές έμφυλες ιεραρχήσεις, όπου ο νόμος της σιωπής και της συνενοχής ήταν κυρίαρχα, μπορεί να γίνει μια ρωγμή φωτός· πως οι γυναίκες δημιουργούν μια αλυσίδα φροντίδας και προστασίας μεταξύ τους, αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα τους, διεκδικώντας ισότητα και σεβασμό θέτοντας σαφή όρια. Καμιά δεν θα βγεί ίδια από αυτή τη συνάντηση στο «Vaginahood».

Γιατί αυτή, δεν είναι μια νύχτα σαν όλες τις άλλες. Είναι μια νύχτα εξομολόγησης και λύτρωσης για τις ηρωίδες μας. Ελπίζουμε να αποτελέσει έναν τέτοιο τόπο συνάντησης και για εσάς. Ελάτε στο σπίτι μας. Σας περιμένουμε να μπείτε στον κύκλο του «Vaginahood».

Υ.Γ.: Χρωστάω τα πάντα στους πολύτιμους συνεργάτες μου. Στους ανθρώπους που μας χάρισαν το ταλέντο και τις γνώσεις τους απλόχερα. Βάλια , Μαρία ευχαριστώ που δώσατε ζωή στις γυναίκες αυτές. Που τις προικίσατε με αλήθεια και βάθος συναισθημάτων .

Θοδωρή, Διονύση ,Μελίνα, Παντελή Κατερίνα, Ευαγγελία, Βασίλη, Βασιλική, Ευσταθία ευχαριστώ που αγκαλιάσατε τον «πυρετό» μας, και οριοθετήσατε το χάος μας. Πήρατε το όραμα μας, και το κάνατε πραγματικότητα.

Χάρη, είσαι η χαρά και ο προστάτης μας, ο σύμμαχος και ο συνοδοιπόρος μας. .

Κάλ χωρίς εσένα καταρρέει το οικοδόμημα. Είσαι η καρδιά και ο εγκέφαλος του «Vaginahood».

Νοπάκι, σ’ ευχαριστώ για το νοιάξιμο και την πολύτιμη βοήθεια σου .

Ζετάκι , ξανθούλα μου, είσαι ήρωας που με αντέχεις. Σ’ ευχαριστώ για την δοτικότητα, την υπομονή και την αφοσίωση σου , είσαι κομμάτι μου πια.

Ειδική μνεία στις γυναικάρες μου. Σόφη, Πηνελόπη , Άννα , τα καταφέραμε. Η φωνή μας ακούστηκε μέχρι τον πιο μακρινό Γαλαξία και τώρα κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν ήξερε…. Στα επόμενα. Μαζί , αταλάντευτα , πάντα!

* Η Δώρα Χρυσικού πρωταγωνιστεί στο “Vaginahood”, που παρουσιάζεται στην Θεσσαλονίκη, στο ξενοδοχείο ΟΝΟΜΑ, στο κέντρο της πόλης, 6-7- 8 Φεβρουαρίου. Μαζί με την Ζέτα Δούκα, την Σόφη Ζαννίνου, την Πηνελόπη Αναστασοπούλου, την Άννα Κουρουπού και καλεσμένες, κάθε βράδυ ξεχωριστά και κατά σειρά, την Ευσταθία, τις Rainbow Mermaids και την Εύη Σιαμαντά. 

Συντελεστές

Ιδέα: Ζέτα Δούκα, Δώρα Χρυσικού
Κείμενο: Βάλια Τσιριγώτη, Μαρία Λούκα
Δραματουργική επεξεργασία: Βάλια Τσιριγώτη
Σκηνοθετική επιμέλεια: Πηvελόπη Αναστασοπούλου
Μουσική επιμέλεια / Πρωτότυπη σύνθεση: Ευσταθία
Κινησιολογία / Χορογραφίες: Θοδωρής Πανάς
Κοστούμια: Κατερίνα Παπανικολάου
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Φωτογραφία / Video: Διονύσης Κούτσης
Video art : Παντελής Μάκκας
Hair stylist: Θεόδωρος Μπουρνέλης
Make-up: Γεωργία Φίλιππα
Γραφιστική επιμέλεια: Βασιλική Μπαλαμούτσου
Social media: Social Wave Ath
Παραγωγή – Εκτέλεση παραγωγής: ZEDOR O.E.
Παίζουν (αλφαβητικά): Πηνελόπη Αναστασοπούλου, Ζέτα
Δούκα, Σόφη Ζαννίνου, Άννα Κουρουπού, Δώρα Χρυσικού
Στο πιάνο ζωντανά: Χάρης Μπότσης
Η εικαστικός Γεωργία Λαλέ έχει επιμεληθεί το βίντεο- αφιέρωμα
στα θύματα γυναικοκτονίας

Πληροφορίες Παράστασης
Παραστάσεις:
6, 7 & 8 Φεβρουαρίου 2026
Παρασκευή – Σάββατο 21.15 (ώρα προσέλευσης 20.30) 
Κυριακή στις 20.00 (ώρα προσέλευσης 19.00) 
Μετά τις παραστάσεις ακολουθούν μουσικά live με guest
καλεσμένους, drag show & stand up.
Παρασκευή 6/2/26 Ευσταθία
Σάββατο 7/2/26 Show με τις Rainbow Mermaids
Κυριακή 8/2/26 Εύη Σιαμαντά 

Διάρκεια: 90’ χωρίς διάλειμμα