Ιδιωτικό θέατρο στη Θεσσαλονίκη. Ακριβό σπορ για βιοπορισμό. Οι Θεσσαλονικείς είναι “ανοιχτοί” στον πολιτισμό ή μένουν στα λόγια και μόνο;

Η πραγματικότητα είναι, ότι το ιδιωτικό θέατρο στη Θεσσαλονίκη είναι μια αρκετά δύσκολη υπόθεση. Όχι μόνο οικονομικά, αλλά και ως προς τη σχέση του με το κοινό της πόλης. Η δυσκολία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, όταν επιλέγεις συνειδητά να δώσεις χώρο και βήμα στους επαγγελματίες καλλιτέχνες της Θεσσαλονίκης και όχι να στηριχθείς αποκλειστικά σε μεγάλα και ήδη γνωστά ονόματα που έρχονται από την Αθήνα. Εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη αγωνία: πώς θα καταφέρεις να πείσεις τον κόσμο της πόλης να εμπιστευτεί και να στηρίξει το θέατρο που παράγεται μέσα στην ίδια του την κοινότητα.

Πιστεύω ότι οι Θεσσαλονικείς έχουν πραγματικό ενδιαφέρον για τον πολιτισμό και υπάρχει μια βαθιά σχέση της πόλης με την τέχνη. Ωστόσο, πολλές φορές, αυτό μένει περισσότερο σε επίπεδο διάθεσης ή συζήτησης και λιγότερο σε επίπεδο καθημερινής στήριξης. Το μεγάλο στοίχημα είναι να δημιουργηθεί μια σταθερή σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κοινό και στο θέατρο της πόλης. Να αισθανθεί ο θεατής ότι αυτό που βλέπει τον αφορά, ότι είναι κομμάτι της δικής του πραγματικότητας και όχι κάτι μακρινό.

Αν καταφέρουμε να χτίσουμε αυτή τη σχέση, τότε το θέατρο της Θεσσαλονίκης μπορεί πραγματικά να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη και ταυτότητα. Γιατί η πόλη έχει ανθρώπους, έχει καλλιτέχνες και παράδοση. Αυτό που χρειάζεται είναι να πιστέψει περισσότερο στον εαυτό της.

Γιατί οι ενήλικες δεν πάνε τόσο συχνά σε βραδινές παραστάσεις, αλλά επιλέγουν οπωσδήποτε ως γονείς με τα παιδιά τους, να δουν παιδικό θέατρο;

Νομίζω, ότι πολλοί γονείς θεωρούν υποχρέωσή τους να πάνε τα παιδιά τους στο θέατρο, ως μια σημαντική οικογενειακή έξοδο και αυτό είναι κάτι πολύ όμορφο και θετικό. Δείχνει ότι υπάρχει ακόμη η ανάγκη να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με την τέχνη και τον πολιτισμό από μικρή ηλικία. Από την άλλη όμως, ειδικά η δική μου γενιά ζει μέσα σε μια καθημερινότητα με μεγάλη πίεση, οικονομική και ψυχολογική, και συχνά επιλέγει να στερηθεί πράγματα για τον εαυτό της. Κάποιες φορές υπάρχει και η αίσθηση ότι το θέατρο δεν τους αφορά άμεσα ή ότι είναι μια τέχνη που ανήκει περισσότερο στο παρελθόν.

Εκεί βρίσκεται και η ευθύνη όλων μας, ιδιαίτερα εδώ στη Θεσσαλονίκη: να φέρουμε ξανά τους ενήλικες πιο κοντά σε μια σύγχρονη θεατρική εμπειρία. Να δείξουμε ότι το θέατρο δεν είναι κάτι μακρινό ή ξεπερασμένο, αλλά μια ζωντανή διαδικασία που μιλά για τη ζωή μας σήμερα. Το μεγάλο στοίχημα είναι να χτίσουμε εμπιστοσύνη με το κοινό, ώστε η θεατρική έξοδος να γίνει ξανά μια φυσική επιλογή μέσα στον μηνιαίο προγραμματισμό των ανθρώπων της πόλης.

Πώς ορίζεται μέσα σου, μια καλή θεατρική παράσταση, ως θεατής;

Για μένα μια καλή θεατρική παράσταση δεν είναι ένα μόνο πράγμα. Είναι η ενέργεια που δημιουργείται από όλους τους ανθρώπους που τη φτιάχνουν. Από τους ηθοποιούς, τη σκηνοθεσία, τους καλλιτεχνικούς συνεργάτες, τον σκηνικό χώρο, τα ηχοτοπία,την μουσική τους φωτισμούς. Όλα αυτά μαζί δημιουργούν μια ζωντανή δραματουργία πάνω στη σκηνή. Αυτό που με συγκινεί περισσότερο ως θεατή είναι να βλέπω την ορμή και την ανάγκη των ανθρώπων που την έχουν δημιουργήσει.

Όταν αισθάνομαι ότι οι άνθρωποι της παράστασης έχουν πραγματικά επενδύσει την ψυχή τους σε αυτό που κάνουν, τότε κάτι μεταφέρεται και σε μένα. Μπορεί να είναι ενθουσιασμός, μπορεί να είναι ερωτήματα, μπορεί να είναι συγκίνηση και άλλα τόσα που δεν μπορείς να τα σκεφτείς γιατί η θεατρική διαδικασίας είναι ζωντανός οργανισμός οπότε δεν ξέρεις τι μπορεί να προκύψει. Όταν συμβαίνει αυτό, φεύγω από το θέατρο γεμάτος. Με περισσότερη πίστη, περισσότερη σκέψη και με μια αισιοδοξία για την επόμενη μέρα.

Και αυτό μου έχει συμβεί, αρκετές φορές, βλέποντας δουλειές επαγγελματικών ομάδων της Θεσσαλονίκης. Είναι κάτι πολύ αισιόδοξο, γιατί παρόλο που συχνά δουλεύουν με περιορισμένα μέσα, η αυθεντικότητα και η ανάγκη τους να δημιουργήσουν είναι τόσο δυνατή, που καταφέρνουν να χτίσουν ολόκληρους κόσμους πάνω στη σκηνή. Μέσα από μια βαθιά χειροποίητη διαδικασία, που πολλές φορές είναι και η μεγαλύτερη δύναμη του θεάτρου.

Επόμενα ανακοινώσιμα θεατρικά σχέδια;

Ακόμη, δεν έχουμε ολοκληρώσει πλήρως το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της επόμενης περιόδου, αλλά αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια πολύ δημιουργική φάση προετοιμασίας. Θέλουμε το Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης να λειτουργήσει ως ένας ανοιχτός χώρος συνάντησης καλλιτεχνών και ιδεών. Στόχος μας είναι να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα που θα συνδυάζει επαγγελματικές ομάδες της Θεσσαλονίκης, ανεξάρτητες ομάδες που δουλεύουν με φρέσκες προσεγγίσεις, αλλά και κάποιες επιλεγμένες φιλοξενίες από την Αθήνα. Μας ενδιαφέρει πολύ αυτή η συνάντηση διαφορετικών καλλιτεχνικών φωνών.

Αυτή την περίοδο, μάλιστα, ετοιμαζόμαστε να φιλοξενήσουμε στο θέατρο, το “Φεστιβάλ της Ανοιχτής Σκηνής” του Δήμου Θεσσαλονίκης, κάτι που μας ενθουσιάζει ιδιαίτερα, γιατί ανοίγει τον χώρο σε ακόμη περισσότερους δημιουργούς της πόλης. Παράλληλα, έχουμε ήδη προχωρήσει σε ένα open call για καλλιτέχνες και ομάδες που θέλουν να παρουσιάσουν τις προτάσεις τους για την επόμενη θεατρική περίοδο.

Από αυτά που ήδη βλέπουμε να διαμορφώνονται, πιστεύω ότι το επόμενο πρόγραμμα θα συμβάλει ουσιαστικά στο να αποκτήσει το Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, μια πιο ξεκάθαρη καλλιτεχνική ταυτότητα. Μας ενδιαφέρει να δημιουργηθεί ένας χώρος που δεν θα φιλοξενεί απλώς παραστάσεις, αλλά θα χτίζει μια ζωντανή σχέση με τους καλλιτέχνες της πόλης και με το κοινό της.

Τί ονειρεύεσαι για το θέατρο Τεχνών, τα επόμενα χρόνια;

Αυτό που ονειρεύομαι για το Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, τα επόμενα χρόνια είναι να καταφέρει να γίνει ένας πραγματικά ουσιαστικός χώρος συνάντησης. Μια πλατφόρμα όπου οι καλλιτέχνες της πόλης αλλά και άνθρωποι από άλλες πόλεις θα μπορούν να συναντιούνται, να ανταλλάσσουν ιδέες, να δοκιμάζουν πράγματα και να εκφράζονται με ελευθερία, ισότητα και αξιοπρέπεια. Για μένα, το θέατρο δεν είναι απλώς ένας χώρος όπου παρουσιάζονται παραστάσεις. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένας τόπος δημιουργίας και διαλόγου.

Ταυτόχρονα είναι πολύ σημαντικό να μην επιτρέψουμε σε έναν τέτοιο χώρο να μετατραπεί σε ένα «σούπερ μάρκετ» παραστάσεων, όπου το μόνο που μετράει είναι η ποσότητα. Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να χτιστεί σταδιακά μια καλλιτεχνική ταυτότητα. Να μπορεί κάποιος να μπαίνει στο Θέατρο Τεχνών και να ξέρει ότι εκεί θα συναντήσει δουλειές που έχουν λόγο ύπαρξης, που έχουν ανάγκη να ειπωθούν και που δημιουργούνται με ειλικρίνεια.

Ξέρω ότι αυτό απαιτεί πολλή προσπάθεια, χρόνο και πίστη. Αλλά, πιστεύω βαθιά ότι η Θεσσαλονίκη έχει ανθρώπους με ταλέντο, φαντασία και ανάγκη για δημιουργία. Αν καταφέρουμε να στηρίξουμε αυτή τη δυναμική και να χτίσουμε μια σχέση εμπιστοσύνης με το κοινό της πόλης, τότε το Θέατρο Τεχνών μπορεί πραγματικά να εξελιχθεί σε έναν χώρο που θα γεννά ιδέες, θα φιλοξενεί διαφορετικές φωνές και θα συμμετέχει ενεργά στη πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης.

Και αυτό, για μένα, είναι το μεγαλύτερο όνειρο: ένα θέατρο ζωντανό, ανοιχτό και ειλικρινές απέναντι στους ανθρώπους που το δημιουργούν και σε εκείνους που το παρακολουθούν.

Κι ύστερα, η δική σου καθημερινότητα….

Η αλήθεια είναι ότι τον τελευταίο καιρό η καθημερινότητά μου είναι- σχεδόν- ολοκληρωτικά αφιερωμένη στο θέατρο και στη δουλειά στην πόλη. Οι μέρες περνούν μέσα σε πρόβες, συζητήσεις, ιδέες, προβλήματα που πρέπει να λυθούν και όνειρα που προσπαθούμε να πραγματοποιήσουμε. Παρ’ όλα αυτά, προσπαθώ να βρίσκω μικρές στιγμές ισορροπίας. Ένα από τα πράγματα που αγαπώ περισσότερο είναι να βγαίνω βόλτα με τα δύο σκυλιά μου, τον Άτλα και την Αύρα. Αυτές οι βόλτες έχουν κάτι πολύ γειωμένο, σε επαναφέρουν σε έναν πιο απλό ρυθμό.

Δεν θα έλεγα ότι είμαι ο άνθρωπος της κουζίνας για να είμαι ειλικρινής δεν μπορώ να μαγειρέψω ούτε ένα αυγό. Από την άλλη, όμως, λατρεύω τα ταξίδια και κυρίως τα road trips. Μου αρέσει να παίρνω το αυτοκίνητο και να διασχίζω μεγάλες αποστάσεις χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα. Έχω κάνει αρκετά τέτοια ταξίδια στην Ευρώπη και σύντομα ετοιμάζομαι για ένα που το ονειρευόμουν καιρό ένα μεγάλο ταξίδι στην Ιαπωνία, που σκοπεύουμε να τη γυρίσουμε με αυτοκίνητο και να μείνουμε σε σκηνές. Η επαφή με τη φύση είναι κάτι που πάντα με γεμίζει και μου θυμίζει πόσο σημαντικό είναι να βγαίνεις από τον ρυθμό της πόλης.

Στη ζωή μου, οι φίλοι παίζουν τεράστιο ρόλο. Είναι εκείνοι οι άνθρωποι που μπορεί να μη μιλάς μαζί τους κάθε μέρα, αλλά ξέρεις βαθιά μέσα σου ότι είναι πάντα εκεί. Αυτή η σιωπηλή σταθερότητα είναι ανεκτίμητη.

Και φυσικά, υπάρχει και ο έρωτας. Για μένα, ο έρωτας είναι μια από τις μεγαλύτερες κινητήριες δυνάμεις της ζωής. Είναι εκείνη η φλόγα που σου δίνει ενθουσιασμό, πάθος και την αίσθηση ότι όλα είναι πιθανά. Αυτή η ενέργεια, είτε αφορά έναν άνθρωπο είτε μια ιδέα είτε την ίδια τη δημιουργία, είναι κάτι αναντικατάστατο. Νομίζω ότι χωρίς αυτή τη φλόγα δύσκολα μπορείς να κάνεις θέατρο, αλλά και δύσκολα μπορείς να ζήσεις πραγματικά.

Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει πάντα η Θεσσαλονίκη. Η πόλη στην οποία επιστρέφω κάθε μέρα, με τα στέκια της, τις βόλτες της, τις συζητήσεις της και τους ανθρώπους της. Μια πόλη που σε κρατά, ακόμη κι όταν νιώθεις ότι θέλεις να φύγεις για λίγο μακριά.

Ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης είναι ιδιοκτήτης, μαζί με τον Βασίλη Αραμπατζή, του θεάτρου Τεχνών Θεσσαλονίκης, που ιδρύθηκε τη φετινή θεατρική σεζόν, στην οδό Κωνσταντινουπόλεως 75. Ο Χριστόφορος σκηνοθετεί την βραδινή παράσταση “Είστε όλοι σας καθάρματα: Ελλάδα 2.0”, που παρουσιάζεται από 27 Μαρτίου για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Ταυτόχρονα, ο Χριστόφορος σκηνοθετεί, και διασκεύασε μαζί με τον Βασίλη Αραμπατζή, την παράσταση για μικρά και μεγάλα παιδιά, “Το ξενοδοχείο των συναισθημάτων”, βιβλίο που μετέφεραν για το θεατρικό σανίδι, στον καινούργιο θεατρικό τους χώρο. Παραστάσεις έως και 10 Μάη.