at a glance
Top

Πάνος Παπαδόπουλος

μπαίνει...ο Πάνος

συνέντευξη | γιώργος παπανικολάου */* φωτογραφίες | χρήστος συμεωνίδης */* επιμέλεια Ι γιώργος παπανικολάου

“Το πρώτο μου σχολείο ήταν η Ελληνογερμανική Αγωγή, πρώτα στο Χαλάνδρι και αργότερα, στο γυμνάσιο, στην Παλλήνη. Αυτό που θυμάμαι πολύ έντονα, ήταν ότι απεχθανόμουν- όπως και τώρα- το πρωινό ξύπνημα και δεν έριχνα ποτέ νερό στο πρόσωπό μου, ούτως ώστε, όταν θα μπω στο σχολικό, να μην έχω ξυπνήσει και να μπορώ να κοιμηθώ στη διαδρομή. Δεν αγαπούσα ποτέ το σχολείο. Με άγχωνε πάντα βαθύτατα. Όμως, είχα μια αγάπη για κάποιους συμμαθητές και για κάποιους πραγματικά υπέροχους δασκάλους, που έκανα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη δουλειά τους. Αυτό με συγκινούσε πάντα πολύ”… O Πάνος Παπαδόπουλος στο rejected…

Rejected: Ποιά υπήρξε η αγαπημένη δασκάλα σου και γιατί;;

Π.Π.:Θυμάμαι μια καθηγήτρια Αγγλικών, στο Λύκειο που πήγα αργότερα, στο Νέο Ψυχικό που μας έφερνε συχνά πράγματα εκτός ύλης, εντελώς καλλιτεχνικού περιεχομένου. Ένα τραγούδι, το “Don’t give up” με την Kate Bush και τον Peter Gabriel και το “Brazil” του Terry Gilliam. Εγώ αργότερα, πήγα στο σπίτι και έψαξα να μάθω ποιοι είναι όλοι αυτοί.

Στο ίδιο σχολείο, είδα πρώτη φορά το “Η Ζωή είναι ωραία” του Μπενίνι και το “Dead Man Walking” με τον Sean Penn και την Susan Sarandon.

Ένας άλλος υπέροχος άνθρωπος που είχε τη βιβλιοθήκη, ο Γρηγόρης, είχε πολλούς δίσκους του Θεοδωράκη και του Χατζιδάκι και συζητούσαμε πολύ στα διαλείμματα. Αισθάνομαι μεγάλη ευγνομωσύνη γι αυτούς τους ανθρώπους, που προσπάθησαν να φυτέψουν μέσα μας έναν τέτοιο σπόρο. Σε όποιους έπιασε, έπιασε, αλλά αυτοί μας έφεραν σε επαφή μαζί με όλα αυτά τα πράγματα. Είναι δέκα φορές σημαντικότερο, κατά τη γνώμη μου, από το να κάναμε γι ακόμη μια φορά την διδακτέα ύλη.

Χρόνια αργότερα, είδα την ίδια γυναίκα που σας έλεγα νωρίτερα στο θέατρο, μαθητής όντας εγώ πια της Δραματικής Σχολής του Εθνικού με τους συμμαθητές μου, είχαμε πάει να παρακολουθήσουμε το “Ρίτερ, Ντένε, Φος” στο Θέατρο Σφενδόνη, με τους Άννα Κοκκίνου, Ράνια Οικονομίδου και Δημήτρη Καταλειφό. Συγκινήθηκα πολύ που καθόταν μπροστά μας. Δυστυχώς, ντράπηκα να πάω να της μιλήσω και να της πω πόσο σημαντικό ήταν αυτό που έκανε για κάποια παιδιά από εμάς. Ήταν η κυρία Χατζιδάκι λοιπόν, αν ποτέ τύχει να διαβάσει αυτή τη συνομιλία μας της, το εκφράζω από εδώ.

Η ματιά των άλλων είναι που μας κάνει ξεχωριστούς. Θα ήταν μεγάλο ψέμα να πω ότι δεν με ενδιέφερε το να μ' αγαπούν οι άλλοι.

Rejected: Καλός μαθητής, παιδί του προτελευταίου θρανίου; Μοναχικός; Της παρέας; Πώς σας θυμάσαι να είσαι μικρός;

Π.Π.: Σαν μαθητής ήμουν συμπαθητικός. Ποτέ εξαιρετικά καλός, ούτε όμως και κακός. Απεχθανόμουν τα Mαθηματικά, τη Φυσική και τη Χημεία. Οτιδήποτε είχε να κάνει με αριθμούς, το έβλεπα σαν τα κινέζικα. Το εγκατέλειπα, προτού το αρχίσω. Ίσως, δεν είχα και ποτέ καλή σχέση με οτιδήποτε το λογικό. Συμμετείχα όμως πάντα στις παραστάσεις του σχολείου, κι έτσι βρήκα μια θέση που με έκανε να νιώθω χρήσιμος και δημιουργικός.

Σαν παιδί τώρα, υπήρξα της παρέας, αλλά με ένα αδικαιολόγητο άγχος. Να με αγαπούν και να ζητούν την παρουσία μου. Αυτό ήταν πολύ καταπιεστικό για μένα και με ταλαιπώρησε αρκετά. Έκανα συνεχώς αστεία, γιατί με από αυτό τον τρόπο, πίστευα ότι μπορώ να επικοινωνήσω καλύτερα με τους συμμαθητές μου. Όσο μεγάλωνα το απέβαλα αυτό το “άγχος”. Το πως με βλέπουν δηλαδή οι γύρω μου. Εξ’ άλλου για να λέμε και την αλήθεια, η ματιά των άλλων είναι που μας κάνει ξεχωριστούς. Θα ήταν μεγάλο ψέμα να πω ότι δεν με ενδιέφερε το να μ’ αγαπούν οι άλλοι.

Rejected: Σκέφτηκες ποτέ να γίνεις εκπαιδευτικός;

Π.Π.: Ήταν κάτι που μου πέρασε κάποια στιγμή από το μυαλό. Δεν θυμάμαι ακριβώς το στάδιο της ηλικίας όμως. Σκεφτόμουν, ότι είναι ωραίο να δείχνεις σε κάποιους κάτι και αυτοί να το παρακολουθούν. Όπως, δηλαδή, συμβαίνει και στο θέατρο. Επίσης, ήθελα να γίνω και αμαξάς. Επηρεασμένος από τις άμαξες με τα άλογα στις Σπέτσες. Ήθελα κι εγώ να έχω ένα άλογο δικό μου και να πηγαίνω βόλτες. Και θυμάμαι να θέλω να πάω στην Disney και να σκιτσάρω για τις ταινίες κινουμένων σχεδίων. Είχα τρομερό θαυμασμό γι αυτό το πράγμα.

Rejected: Έχεις “φάει τιμωρία” στο Δημοτικό;

Π.Π.: Δεν θυμάμαι κάτι συγκεκριμένο. Ήμουν σχετικά ήπιο παιδί στο θέμα της υπακοής. Δεν έκανα ακραία πράγματα. Ίσως, γιατί είχα ένα περίεργο σεβασμό στους δασκάλους. Κάτι με συγκινούσε και δεν λειτουργούσα κανιβαλιστικά απέναντί στη δουλειά τους.

 

Rejected: Αν ο Γιώργος (Παπαγεωργίου) ανέβαινε πάνω στη “τάξη” σου, τί θα του έλεγε στο αυτί, η “Δεσποινίς Μαργαρίτα”;

Π.Π.: Πιστεύω θα την “έριχνε” εύκολα ο Γιώργος. Δεν θα προλάβαινε να του πει κάτι. Θα της έπαιζε ένα τραγούδι από τους Polkar και θα γινόταν αμέσως ο αγαπημένος της μαθητής.

 

Rejected: Υπήρξες παιδί του διαβάσματος ή κοιτούσες το ρολόι για το κουδούνι;

Π.Π.: Ποτέ μου δεν συμπάθησα το διάβασμα. Θυμάμαι να κλείνομαι στο δωμάτιο και να κοιτάζω το ταβάνι, υπολογίζοντας τον χρόνο που θα έπρεπε να παραμείνω μέσα, ούτως ώστε να πείσω ότι πραγματικά διάβασα. Διακρίνομαι πιστεύω από μια τρομακτική έλλειψη συγκέντρωσης. Ταλαιπωρήθηκα πολύ σαν μαθητής.

 

Rejected: Ποιά καφρίλα θα έκανες στη δασκάλα Μαργαρίτα αν ήσουν μαθητής της;

Π.Π.: Πραγματικά σας το λέω, δεν θα έκανα καμία ζαβολιά. Ίσως, γιατί γνωρίζω καλά, τουλάχιστον όσον αφορά στη δική μας την ανάγνωση, το πόσο ταλαιπωρημένο πλάσμα είναι ψυχικά. Όμως ,μπορώ να σας πω τι πιστεύω θα της έκαναν κάποιοι άλλοι. Θα την έπειθαν ότι υπάρχει κάποιος άνθρωπος που την αγαπάει πραγματικά και που επιθυμεί να περάσει την υπόλοιπη ζωή του μαζί της. Και αυτό είναι κάτι που θα την τσάκιζε.

 

Rejected: Στο πίνακα της δικής σου ζωής, ποιά ατάκα θα έγραφες με μεγάλα γράμματα και γιατί;

Π.Π.: Αγάπα τον εαυτό σου. Νομίζω, ότι είναι το δυσκολότερο πράγμα.

 

Rejected: Στις εκδρομές του σχολείου, αν ήσουν στην ίδια τάξη με τους Λατουσάκηδες, θα κάνατε παρέα; Πώς φαντάζεσαι πως θα διασκεδάζατε οι τρεις σας;

Π.Π.: Οπωσδήποτε. Σίγουρα θα τραγουδούσαμε πολύ γιατί είναι κάτι που το αγαπώ κι αυτοί το κατέχουν καλά. Θα ξενυχτούσαμε πίνοντας κρασί και φιλοσοφώντας για τα δικά μας, οπότε ποιός θα ξύπναγε το πρωί για το σχολείο. Χαμένη θα πήγαινε η πρώτη ώρα…

 

Rejected: Ποιο μάθημα πήρες από τη “Μαργαρίτα”, στις πρόβες σας; Τί έμαθε στο Πάνο;

Π.Π.: Πολλά. Είναι η δεύτερη φορά που μου συμβαίνει κάτι τέτοιο μετά τον “Επιθεωρητή”, που είχαμε κάνει πάλι μαζί με το Γιώργο. Είναι ένας χαρακτήρας που νομίζω ότι θα τον κουβαλάω μέσα μου, με έναν ασυνείδητο τρόπο για καιρό. Με αφορμή τη “Μαργαρίτα”, σκέφτηκα πόσο περίπλοκο πράγμα είναι η ζωή. Εκείνη δεν κατάφερε να ζήσει τις μεγάλες συγκινήσεις. Δεν αγαπήθηκε από κανέναν, δεν άκουσε μια καλή κουβέντα, δεν εισέπραξε χάδι και καλοσύνη. Όμως τι πιστοποιεί ότι ζήσαμε από την άλλη κάποια πράγματα; Τι ακριβώς είναι αυτό και πώς μπορείς στο τέλος της μέρας να το διαχειριστείς αυτό; Μπορείς να το κάνεις κάτι; Μια ανάμνηση καταλήγει, πολλές φορές δε και παραποιημένη από εμάς τους ίδιους, αφού ο χρόνος που μεσολαβεί είναι αμείλικτος. Συνεπώς μια ανάμνηση, σε περίπτωση που χάσουμε τη μνήμη μας, είναι ένας αέρας. Αν δηλαδή κάθε βράδυ που πέφτουμε για ύπνο, ονειρευόμασταν τα πιο σπουδαία και τα πιο μεγάλα πράγματα, σκέφτομαι πολλές φορές, δεν θα ήταν σα να τα είχαμε επίσης ζήσει; Τί θα πει ακριβώς ζω τη ζωή μου και ζω τη στιγμή; Τέτοια και άλλα πολλά. Την αγάπησα πολύ τη “Μαργαρίτα”. Νομίζω μεταφέρει ένα κοινό τραύμα όλων μας. Είτε το έχουμε συνειδητοποιήσει, είτε όχι.

 

Rejected: Το σχολείο της ζωής, παίρνει βοήθεια από τη “διαλεξη” της Μαργαρίτας; Οι θεατές της, με μάσκες, κάθε Δευτερότριτο, φεύγοντας από το Νέο Κόσμο, που εικάζεις πως γίνονται “καλύτεροι” την επόμενη μέρα;

Π.Π.:  Νομίζω ότι γεμίζουν με κάποιον τρόπο. Όσοι έρχονται δηλαδή με μια τέτοια διάθεση, γιατί είναι σημαντικός ο τρόπος που ένας θεατής έρχεται να δει μια παράσταση, πιστεύω ότι φεύγουν με ένα αίσθημα πληρότητας.

Ίσως και με μια συμπάθεια στο πρόσωπο αυτού του χαρακτήρα, που έχασε και χάνει τη ζωή του, λέγοντας πράγματα αχρείαστα στην ουσία στους νέους ανθρώπους, διαιωνίζοντας έτσι μια κατάσταση και ένα σύστημα που δεν εκτιμά, μα την επέβαλλε.

Οι θεατές γελούν πολύ και συγκινούνται στο τέλος. Αυτό είναι το πιο όμορφο που μπορεί κανείς να πάρει για μένα, σαν θεατής, από μια παράσταση. Να βιώσει δηλαδή κάποια συναισθήματα. Κάτι από τα λόγια κάποιου άλλου να ακουμπήσει μέσα του, να βρει ένα κέντρο. Το γιατί το ξέρει ο καθένας χωριστά, είναι πολύ προσωπικό.

Όμως μέσα από αυτή τη διαδικασία, διαμορφώνεται από κοινού μια σφαίρα ενέργειας μέσα σ’ ένα χώρο από αισθήματα ανθρώπων που επιπλέουν στην ατμόσφαιρα. Αυτό έχει σημασία.

 

Rejected: Εσύ κάνεις θέατρο κι έξω “κάνει πόλεμο”. Μπορεί ο καλλιτέχνης να κουβαλήσει το βάρος του να κάνει τη δουλειά του, με βαριά ψυχολογία;

Π.Π.:  Αυτό είναι κάτι που διαφέρει ανάλογα με την ψυχοσύνθεση του κάθε ανθρώπου. Εμένα με βοηθάει πολύ γιατί είναι σα να αποποιούμαι για λίγο αυτό που συμβαίνει και να μπαίνω σε μια χρονοκάψουλα. Με κάνει να ξεχνιέμαι.

Ζω σε μια παράλληλη συνθήκη, που δεν είναι τόσο σκληρή, όσο η πραγματικότητα. Το στοίχημα εδώ, είναι κάνοντας αυτό το πράγμα, να μπορέσεις σε αυτή τη φρικτή εποχή που έχουμε μπροστά μας, αλλά που αυτή είναι η δική μας και μ’ αυτήν έχουμε να παλέψουμε, να προσφέρεις λίγη ανακούφιση, λίγη παρηγοριά και λίγη ελπίδα, στους ανθρώπους που έρχονται να δουν αυτό που κάνεις.

Ίσως και να τους θυμίσεις κάπου, κάπου την ατομική τους ευθύνη, απέναντι στο κάθε τι και την ανάγκη για συνεργασία και επικοινωνία.

Θυμάμαι να κλείνομαι στο δωμάτιο και να κοιτάζω το ταβάνι, υπολογίζοντας τον χρόνο που θα έπρεπε να παραμείνω μέσα, ούτως ώστε να πείσω ότι πραγματικά διάβασα.

Rejected: …Μικρός, ζωγράφιζες στα βιβλία σου, την ώρα της παράδοσης; Τί σχεδίαζες;

Π.Π.: Σκίτσαρα συνεχώς. Σε κάθε σελίδα. Disney και πάλι Disney. Μέχρι να ξεχάσω πως με λένε.

* Ο Πάνος Παπαδόπουλος παρουσιάζει τη παράσταση “Μπαίνει η δεσποινίς Μαργαρίτα” του Ατάιντε, σε σκηνοθεσία Γιώργου Παπαγεωργίου. Στο θέατρο του Νέου Κόσμου, στην Αθήνα, κάθε Δευτερότριτο, μέχρι και 31 Μάη.