____________Όσο και αν ονειρευόμαστε το καλύτερο, δεν έρχεται η ματαιότητα ενός κατεστημένου, να το “καταστρέψει”______________

Πράγματι, το κατεστημένο μπορεί να “καταστρέψει” τα όνειρά μας,   γιατί έρχεται ύπουλα, όχι πάντα με τη βία, αλλά με τη συνήθεια. Το κατεστημένο δεν χρειάζεται να σου απαγορεύσει το όνειρο, καθώς φροντίζει να σου το ψαλιδίζει καθημερινά. Τα όνειρα, όμως, φθείρονται μόνο όταν τα αφήνουμε σε θεωρητικό επίπεδο, χωρίς να αγωνιστούμε για την πραγματοποίησή τους. Αντίθετα, τα όνειρα που γίνονται στάση ζωής, μπορεί να δοκιμαστούν, αλλά δεν καταστρέφονται. Γι’ αυτό κάθε άνθρωπος οφείλει  να διατηρεί ζωντανό το όνειρο για μια καλύτερη κοινωνία, αρνούμενος να γίνει θεατής των εξελίξεων. Όσο λοιπόν κι αν προσπαθήσουν να ψαλιδίσουν τα όνειρά μας εμείς θα συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε, αναζητώντας αυτό που για πολλούς φαίνεται ανέφικτο. Και ακριβώς επειδή το εφικτό συχνά εγκλωβίζει στην αδράνεια, η ελπίδα μπορεί να κατοικήσει μόνο στο όνειρο, που του επιτρέπει να κοιτάξει πιο ψηλά από τα όρια που του επέβαλαν.

____________Πώς θα έπρεπε να είναι η ζωή μας_________________

Η ζωή μας αποκτά ουσιαστικό νόημα και αξία μόνο μέσα από τον συνεχή αγώνα για την επίτευξη υψηλών στόχων και ιδανικών, απορρίπτοντας την αδράνεια και τον εφησυχασμό. Το νόημα αυτό της ζωής αποτυπώνεται ανάγλυφα στους στίχους που ακολουθούν: «Δεν ήρθαμε για να ζήσουμε μια ήσυχη ζωή. Ήρθαμε για να φωνάξουμε εκεί που οι άλλοι σιωπούν. Να σηκώσουμε το βλέμμα εκεί που οι άλλοι δεν τολμούν. Να πούμε όχι, όταν το “ναι” γίνεται υποταγή». Οφείλουμε, λοιπόν, να μην είμαστε σιωπηλοί θεατές σε έναν κόσμο που καταρρέει από την αδιαφορία και να ορθώσουμε το ανάστημά μας, ώστε να γίνουμε οι πρωταγωνιστές μιας νέας εποχής, όπου ο άνθρωπος θα ξαναβρεί την αξία του. Γιατί κάθε στιγμή που περνά δίχως ανθρωπιά, είναι μια χαμένη μάχη για την ίδια την ύπαρξή μας. Αν επιτρέψουμε στην αδιαφορία να κυριαρχήσει, τότε θα γίνουμε συνένοχοι της παρακμής. Μα αν τολμήσουμε να δράσουμε, τότε μπορούμε να μετατρέψουμε το παρόν σε σπόρο ελπίδας και το μέλλον σε γη δικαιοσύνης και ειρήνης.

____________________Σε ποια αυταπάτη πιστέψατε; Και αυταπάτη, ήταν, σας…  πρόδωσε…_______________________________________________

Πίστεψα στην αυταπάτη πως ο κόσμος μας είναι δίκαιος… Πως υπάρχει μια αόρατη ηθική τάξη που, αργά ή γρήγορα, βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Κι αυτή η αυταπάτη με πρόδωσε όταν είδα πόσο συχνά η ζωή ανταμείβει όχι το δίκαιο, αλλά το βολικό, όχι το τίμιο αλλά το επιδέξιο, όχι το αληθινό αλλά το θορυβώδες. Κι όμως, από αυτή την προδοσία έμαθα πως η ανθρωπιά δεν είναι φυσική κατάσταση αλλά καθημερινή επιλογή. Είναι το χέρι που θα απλώσουμε για να βοηθήσουμε κάποιον να σηκωθεί. Είναι η συγγνώμη που θα ζητήσουμε, όταν κάνουμε λάθος. Είναι κυρίως ο λόγος που δεν θα πούμε, για να μην πληγώσουμε.

_________Οι άνθρωποι είμαστε ειλικρινείς με το συναίσθημά μας;__________ 

Δεν είμαστε πάντα ειλικρινείς με το συναίσθημά μας, όχι γιατί μας λείπει η αλήθεια, αλλά γιατί μας λείπει το θάρρος να την αντέξουμε. Φοβόμαστε να ομολογήσουμε ότι πονάμε ή ότι έχουμε ανάγκη, μήπως φανούμε αδύναμοι. Κι όμως, κάθε φορά που προδίδουμε το συναίσθημα, κάτι μέσα μας μικραίνει, γιατί το συναίσθημα είναι η φωνή της ψυχής, και όταν την φιμώνεις, αποξενώνεσαι από τον ίδιο σου τον εαυτό. Η ειλικρίνεια δεν είναι να τα λες όλα χωρίς μέτρο. Είναι να μην λες ψέματα στον εαυτό σου, να ονομάζεις αυτό που νιώθεις, να το κοιτάς κατάματα και να το μετατρέπεις σε πράξη που δεν πληγώνει. Γιατί μόνο τότε η καρδιά παύει να είναι κρυψώνα και γίνεται πυξίδα.

____________η επαφή με νέους ανθρώπους ως καθηγητής… ποιο δώρο σας έχει κάνει η επαφή με τη νιότη_________________

Η επαφή με τη νέα γενιά μού έχει κάνει ένα πολύτιμο δώρο: την αισιοδοξία για το μέλλον. Οι νέοι άνθρωποι μού χάρισαν την ικανότητα να ξαναβλέπω τα πράγματα από την αρχή, να μην θεωρώ φυσιολογική την αδικία, να μη βαφτίζω την παραίτηση “ρεαλισμό”. Και, ταυτόχρονα, μου έδειξαν πως πίσω από την ορμή και την αμφισβήτησή τους, υπάρχει μια βαθιά ανάγκη να πιστέψουν, όχι σε λόγια, αλλά σε ανθρώπους που στέκονται όρθιοι. Έτσι, το μεγαλύτερο δώρο τους είναι ότι με κρατούν σε εγρήγορση, καθώς με υποχρεώνουν να μη ζητώ από εκείνους να γίνουν καλύτεροι, αλλά να παλεύω πρώτα εγώ καθημερινά να γίνομαι καλύτερος άνθρωπος. Γιατί οι νέοι, με την καθαρή τους ματιά, μου θυμίζουν πως πρέπει να διατηρώ ζωντανό το όνειρο για έναν καλύτερο, δικαιότερο και ανθρωπινότερο κόσμο.

_________Ελεύθερος χρόνος, μια βόλτα, τα στέκια σας… _____________

Στον ελεύθερο χρόνο που μοιάζει σαν ρωγμή μέσα στη βιασύνη, προτιμώ τις μικρές βόλτες στο κέντρο της πόλης που πάντα με μαγεύει, την παρακολούθηση μιας καλής κινηματογραφικής ταινίας ή μιας θεατρικής παράστασης, καθώς και τη διασκέδαση σε κάποια μουσική σκηνή. Αγαπημένη έξοδο αποτελεί και το φαγητό σε κάποιο μουσικό μεζεδοπωλείο, με πρώτη επιλογή το «Τσούρμο» στην πλατεία του Αγίου Ελευθερίου και μια μπύρα στον ιστορικό «Κόμη» στα Άνω Πατήσια. Πράγματα απλά που μου φτιάχνουν τη διάθεση και μου επιτρέπουν να ατενίζω το μέλλον με αισιοδοξία. Με την περιήγησή μου αυτή στα στέκια της πόλης δεν θα μπορούσα, λοιπόν, παρά να προσεγγίσω με πνεύμα αισιοδοξίας τη νέα χρόνιά, έστω και αν πολλά γεγονότα στην παγκόσμια πολιτική σκηνή συνηγορούν για το αντίθετο. Γιατί βαθιά μέσα μου πιστεύω πως ο άνθρωπος, όταν δεν χάνει την ελπίδα του, μπορεί να βρει τη δύναμη να αλλάξει τον κόσμο, αναζητώντας το φως μέσα στο σκοτάδι.

________Κι ύστερα, σπίτι… ποιο βιβλίο σας κερδίζει στο κομοδίνο; Ποια τραγούδια έχουν τα ακουστικά σας_______________

Κι ύστερα, σπίτι… Εκεί όπου ο θόρυβος του κόσμου χαμηλώνει και ακούγεται επιτέλους ο εαυτός μας. Στο κομοδίνο με κερδίζουν βιβλία που δεν σε «διασκεδάζουν» απλώς, αλλά σου υπενθυμίζουν να είσαι άνθρωπος, όπως ένα μυθιστόρημα του Καμύ για τη σιωπηλή αξιοπρέπεια μέσα στο παράλογο, ή του Καζαντζάκη, που σε καλεί να μην συμβιβαστείς με την ήττα αλλά να παλέψεις. Και κάπου ανάμεσα, «Ο Μικρός Πρίγκιπας»  σαν υπενθύμιση ότι τα πιο σοβαρά πράγματα λέγονται συχνά με την πιο απλή γλώσσα.

Και στα ακουστικά μου το έντεχνο γίνεται σχεδόν συντροφιά. Μίκης Θεοδωράκης και Μάνος Χατζιδάκις, όταν θέλω να θυμηθώ ότι η μουσική μπορεί να είναι παρηγοριά και αξιοπρέπεια μαζί. Βασίλης και Θανάσης Παπακωνσταντίνου για την αλήθεια που δεν στολίζεται, Μίλτος Πασχαλίδης και Σωκράτης Μάλαμας για τη μελαγχολία που δεν σε ρίχνει αλλά σε καθαρίζει, Χαρούλα Αλεξίου και Δήμητρα Γαλάνη, γιατί η φωνή τους κουβαλά μνήμη. Είναι τραγούδια που δεν τα “καταναλώνεις”, αλλά τα αφήνεις να σε κοιτάξουν, και κάπως έτσι, στο τέλος, σου κάνουν χώρο να μείνεις λίγο πιο αληθινός.