at a glance
Top

Οι σημειώσεις του Παναγιώτη Γκιζώτη

κείμενο Ι παναγιώτης γκιζώτης */* φωτογραφίες | αρχείο παναγιώτη */* επιμέλεια | γιώργος παπανικολάου

κι έδινε κουράγιο, δίχως να το ξέρει...

Πίσω στην πόλη. Στην πόλη μου. Τη Θεσσαλονίκη. Αυτή τη φορά με μια καθαρή αποστολή· να μιλήσω για αυτήν. Να την κοιτάξω στα μάτια και να ξεστομίσω πράγματα που άλλες εποχές δεν θα τολμούσα καν να δω ο ίδιος. Να ξεσκάψω μια ιστορία βρώμικη και αιματοβαμμένη, μια ιστορία ποτισμένη στην ντροπή και θαμμένη στη λήθη. Μια ιστορία που μπορεί να φανερώσει τόσα, μα τόσα πολλά για αυτή την πόλη…

 

Η Υπόθεση Λαμπράκη που στιγμάτισε τόσο έντονα την μετεμφυλιακή Ελλάδα, λειτουργεί ως σταθμός στις μνήμες που ακόμη προσπαθούν να μην ξεχάσουν και ως φάρος ελπίδας σε αυτούς που τώρα τη μαθαίνουν. Γι’ αυτό ακριβώς είναι και τόσο επικίνδυνη και είναι πολλοί αυτοί που δε θα ήθελαν με τίποτα να μαθευτεί. Και κατά πολύ το είχαν καταφέρει· μια τεράστια μερίδα του νέου κόσμου (ακόμη και άτομα του κινήματος) έχει πλήρη άγνοια για τον Λαμπράκη, τα πιστεύω του και ακόμη και για τη δολοφονία του. Και αυτό, για μας υπήρξε το απόλυτο κάλεσμα για να πάρουμε θάρρος και να τολμήσουμε αυτό το θρασύ εγχείρημα.

Η αρχή φάνταζε τόσο πηγαία: “μια ομάδα Θεσσαλονικιών που μετανάστευσαν στην Αθήνα (όπως τόσοι και τόσοι…) έρχονται αντιμέτωποι με την ιστορία του τόπου τους”, άρα, ως μονόδρομος, η παράσταση έπρεπε να ξεκινήσει από την Θεσσαλονίκη, δεν υπήρχε αμφιβολία. Μετά, άρχισαν να φανερώνονται τα πρώτα εμπόδια· το δαιδαλώδης υλικό του κειμένου του Βασιλικού. Πρώτη φορά θα προσπαθούσα κάτι τέτοιο. Όπως και να το κάνεις, 550 σελίδες να γίνουν θεατρικό, μόνο και στο άκουσμα, φαντάζει παράτολμο. Πολλώ δε μάλλον, όταν αυτές οι σελίδες εμπεριέχουν δεκάδες πρόσωπα, αλλάζουν χρονικά και χωρικά πλαίσια συνεχώς και είναι εμποτισμένες με μια από τις πιο συγκεχυμένες περιόδους της νεότερης Ελληνικής Ιστορίας. Αλλά ευτυχώς δεν το έβαλα κάτω. Ήξερα πως έπρεπε να μιλήσω. Η Εποχή με καλούσε. Με καλούσε η εξαθλίωση των συνανθρώπων μου. Με καλούσε η πολιτική απογοήτευση που έχει επέλθει στον τόπο. Με καλούσαν οι δρόμοι της Αλβανίας, της Γαλλίας, της Σερβίας, της Βραζιλίας, της Παλαιστίνης· εκεί που άνθρωποι τολμούν ακόμη να κοιτούν με καθαρά μάτια το αύριο, εκεί που υπάρχει ακόμη εμπιστοσύνη στον ήλιο, “τι όμορφη που είναι η ζωή όταν έχεις εμπιστοσύνη στον ήλιο;” Έπρεπε να γίνει τώρα αυτό, δεν έπαιρνε αναβολή. Έτσι, με αυτή τη δύναμη και το κουράγιο, άρχισα να σμιλεύω αργά αργά το υλικό μέχρι να το φέρω στην τελική του μορφή· έργο δύσκολο αλλά τελικά το κατόρθωσα. Ήρθαν οι πρόβες, οι ατέλειωτες δοκιμές, οι σπαζοκεφαλιές, οι γενικές και τελικά, η πρεμιέρα- άγχος μεγάλο.

Τώρα η παράσταση ανέβηκε και τα πρόσωπα των ανθρώπων μετά είναι το μεγαλύτερο δώρο, που δικαιολογεί όλους τους μόχθους και τα ξενύχτια που περάσαμε. Είναι τόσο όμορφο να βλέπεις γυαλιστερά μάτια να σου λεν ότι έχουν εμπνευστεί, ότι πήραν κουράγιο από κάτι που έκανες. Αυτό για μένα είναι το πιο σημαντικό. Και εκεί θέλω να μείνω, στο κουράγιο. Αισθάνομαι ότι το κουράγιο μας λείπει πολύ τη σήμερον ημέρα· πέφτουμε όλοι μας πολύ εύκολα σε τέλματα που φαντάζουν τεράστια και αναπόδραστα και καταλήγουμε να στέκουμε αδρανείς μπροστά στα πάντα. Μας λείπει μια εξωγενής κινητήριος δύναμη που θα έρθει (όχι απαραίτητα βίαια) να μας ταρακουνήσει και να μας φανερώσει ότι κάποια από τα “τέλματά” μας δεν είναι δα και το τέλος του κόσμου, υπερνικώνται, και μπορούμε να βγούμε από αυτά ακόμη πιο δυνατοί και έτοιμοι για τα επόμενα. Κάτι τέτοιο ψάχνει να προσφέρει η παράσταση, κουράγιο για το αύριο. Αυτό το αύριο που κάθε που χαράζει φαντάζει όλο και πιο δυσοίωνο· όλο και σαν πιο μεγάλο τέλμα. Αλλά με αρκετό κουράγιο, μπορεί να χαράξει κάτι άλλο, κάποτε.

* Ο Παναγιώτης Γκιζώτης σκηνοθετεί την θεατρική παράσταση “Ζ- Το χρονικό μιας δολοφονίας”,  βασισμένη στο μυθιστόρημα “Ζ” του Βασίλη Βασιλικού. Στο θέατρο Artbox Fargani Θεσσαλονίκης, κάθε Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 19:00.

Δραματουργική Επεξεργασία: Παναγιώτης Γκιζώτης, Γιώργος Χιώτης
Μουσική Σύνθεση: Δημήτρης Ροΐδης, Νίκος Τσόπογλου
Επιμέλεια Κίνησης: Αλέξανδρος Γιαγκούσης
Σκηνικά & Κοστούμια: Αρμάντο Μέμα
Σχεδιασμός Φωτισμών: Παναγιώτης Γκιζώτης, Αρμάντο Μέμα
Visuals/Βίντεο: Γιάννης Παπαγεωργίου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Γεωργία Διάκου
Διεύθυνση Παραγωγής: Παναγιώτης Μητσόπουλος
Παραγωγή: Καλλιτεχνικός Οργανισμός «Ανδρέας Βουτσινάς»
Ερμηνεύουν: Αλέξανδρος Γιαγκούσης, Δημήτρης Ροΐδης, Αγγελίνα Τερσενίδου,
Νίκος Τσόπογλου, Γιώργος Χιώτης