at a glance
Top

Οι σημειώσεις της Αρετής Μακρολειβαδίτη

κείμενο Ι αρετή μακρολειβαδίτη */* φωτογραφίες | άρης ράμμος + μιχάλης παραδείσης + κωνσταντίνος ψαρράς + δημήτρης δανάμπασης + στέλλα βασιλακάκη + γιώργος τριανταφύλλου */* επιμέλεια | γιώργος παπανικολάου

όλα για όλα...

Πως γεννήθηκε ο “Τζέι”;  Α, θα πρέπει να ρωτήσετε τον ίδιο! Βέβαια, δεν ξέρω αν θα σας απαντήσει, γιατί ακόμα τον ψάχνουμε, όπως και την αίσθηση της πραγματικότητας, πολλές από τις φαινομενικά “νορμάλ” ημέρες μας.

Το κείμενο ξεκίνησε να γράφεται τον περασμένο Φεβρουάριο, σε μια ιδιαίτερα “κλειστή” και μοναχική εποχή. Γράφω πολλά χρόνια, αλλά ποτέ ως τότε δεν είχα πάρει το θάρρος να ξεκινήσω να γράφω κάτι για την σκηνή, ως τότε είχα κάποια ποιήματα, αρκετά κείμενα αυτοτελή, κάποιους στίχους, blogs, όμως εκείνες τις μέρες απλά άνοιξε η πόρτα από μόνη της, ίσως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, ίσως κατάλαβα -μην με ρωτήσεις πώς, δεν έχω απάντηση- ότι δεν έχω και τίποτα να χάσω. Ξεκίνησα, λοιπόν, να γράφω αυτό το κείμενο, απευθυνόμενη σε αυτόν τον περιβόητο κύριο “Τζέι”, σαν προσπάθεια αποφόρτισης, αλλά και αδειάσματος, όχι ξεφορτώματος συναισθημάτων, αλλά διοχέτευσης καλύτερα των σκέψεων, διαμορφωμένων πια, και της ανάγκης για να βρω, οριστικά ίσως και ειλικρινά πια, αυτό που τόσα χρόνια απέφευγα και επιμελώς έκρυβα: την αληθινή ταυτότητα της ανασφάλειας, της διαταραχής, και σίγουρα την διαχείριση της απώλειας, γιατί ίσως αυτός ο κύριος “Τζέι”, ο OG, η αρχική έμπνευση, ίσως κάποτε να περπατούσε στην γη.

Σε κάθε περίπτωση όμως, δεν πρόκειται για ένα κείμενο δραματικό, αυτοκριτικής ή σπαραγμού, είναι μια εξιστόρηση, μια εξομολόγηση, ένα χρονικό της ζωής μαζί και μέσα από έναν χρόνια ταραγμένο ψυχισμό, άρρηκτα συνδεδεμένο με την γνώμη των “άλλων”, ψάχνοντας μια σύνδεση με το αυθεντικό, το αυθόρμητο, το πραγματικό, τον…κύριο “Τζέι” – μάλλον.

Η παράσταση σαν συνολικό εγχείρημα ψάχνει – και βρήκε, μία στέγη στην Θεσσαλονίκη για να υπάρξει και να επικοινωνηθεί με το κοινό, γιατί πρόκειται για ένα από τα πρώτα εγχειρήματα του θέατρο εΦ για αμιγώς θεατρική παραγωγή μετά την περίοδο του κορωνοϊού και είμαστε πολύ χαρούμενες που έχουμε όλες αυτές τις παραστάσεις στο Θέατρο Τεχνών, είναι γαργαλιστική η αναμονή και είμαστε ανυπόμονες να δούμε τις αντιδράσεις των θεατών.

Μέσα στο έργο πραγματεύεται έντονα η αίσθηση απώλειας του εαυτού, τόσο από την διαταραχή αποπροσωποποίησης και αποπραγματοποίησης, όσο και από τα βιώματα μεγαλώνοντας, τα οποία μας φέρνουν αντιμέτωπες/ους με την σύγκριση, την βιασύνη να μεγαλώσουμε, να παρουσιαζόμαστε “κάπως”, να είμαστε εν εγρηγόρσει και χρήσιμοι, χάνοντας έτσι, ή καλύτερα, μην προλαβαίνοντας καν να βρούμε την ουσία του να υπάρχεις, να στέκεσαι στα πόδια σου, να στηρίζεσαι, να μη φοβάσαι.

 

Αφενός, η διαταραχή της αποπροσωποποίησης είναι αρκετά κοινή, συμβαίνει σε πάμπολλα άτομα, αλλα είναι λίγο…outsider, δεν συζητιέται και πολύ, περνάει στα αζήτητα και ήθελα χρόνια να μιλήσω με κάποιον τρόπο για αυτήν. Την έχω από εννιά χρονών, μπορεί και μικρότερη, και για πολλά χρόνια νόμιζα ότι το περνούν αυτό όλοι, ότι συμβαίνει σε όλους να βγαίνουν από τον εαυτό τους και να δρουν μηχανικά, επιτελεστικά, επιβιώνοντας για στιγμές ή ώρες σε μεγάλο πανικό. Όταν κατάλαβα περί τίνος πρόκειται, και μέχρι να το αποτινάξω (πάντα ξανάρχεται), γεννήθηκε και η ανάγκη να μιλήσω για αυτό, για να συνδεθούμε με το φαινόμενο και να του αποβάλουμε το όποιο στίγμα και τον φόβο αντί να το κανονικοποιούμε, όπως και τόσα άλλα.

Το ίδιο ισχύει και με όλα τα άλλα βιώματα που αποτυπώνονται στο κείμενο, αυτή η παράσταση είναι μια εξομολόγηση προς τον κύριο Τζέι, ο οποίος μπορεί να είναι ο κάθε θεατής, ή κάποιος έξω απο εμάς, ο θεατής βλέπει μια μοναχική πορεία, που όμως προς το τέλος της παράστασης βρίσκει, έστω και προσωρινά, έναν στόχο.

 

Ο θεατής συνδέεται με τον χαρακτήρα επί σκηνής, βλέπει το μεγάλωμά του μέσα από το πρίσμα των “άλλων” και τη σταδιακή αποδόμηση αυτού του αφηγήματος. Βλέπει την αποδοχή του κενού, βλέπει τον σουρεαλισμό της ζωής και στο τέλος εκτοξεύεται στο διάστημα μαζί με την ηθοποιό, μειώνοντας το πραγματικό διάστημα μεταξύ ζωής και πραγματικότητας.

Αν, η ζωή μας, είναι εύκολα διαχειρισιμη, στο να κάνουμε αυτό που θέλουμε κι όχι αυτά που πρέπει;  Αυθόρμητα μου έρχεται να πω, ότι είναι πάντα θέμα του πώς βλέπεις τη ζωή και με τι γνώμονα παίρνεις αποφάσεις, αλλά αυτό είναι μια απάντηση που ίσως θα ήθελα να δώσω για την ευρεία αποδοχή.

Στην πραγματικότητα, η επιβίωση είναι αρκετά δύσκολη και δεν υπάρχει κάποιο φως στο τούνελ αυτό, οπότε είναι σημαντικό να βρίσκει κανείς τρόπους να διασκεδάζει στην πορεία, ακόμα και αν είμαστε πολλές φορές αναγκασμένοι να κάνουμε πράγματα που δεν θα επιλέγαμε με την πρώτη, είτε αυτά είναι δουλειές, είτε έξτρα διαδρομές. Σημαντικό είναι- φυσικά- να μην συμβιβαζόμαστε υπέρ του δέοντος, γιατί είναι πολύ εύκολο να χάσεις τον εαυτό σου όταν προσπαθείς να σταθείς, να επιβιώσεις, να βγει η μέρα, και πόσο μάλλον σε μια χώρα που δεν στηρίζει και ούτε εμπιστεύεται τους πολίτες της (δεν θα μιλήσω καν για τους καλλιτέχνες).

Σίγουρα μεγαλώνοντας χάνουμε το “θέλω”, αυτό που τόσο πεισματικά και απλόχερα συνάμα είχαμε στην παιδική ηλικία, αλλά αναπόφευκτα το ξαναβρίσκουμε, μεταλλάσσεται, περνάει από κύματα και μποτιλιαρίσματα, όμως δεν γίνεται χωρίς αυτό.

Οι φίλοι βοηθούν σημαντικά σε αυτό, ο περίγυρος, το να απλώνεις χέρια και μάτια στους ανθρώπους.

Τώρα μπήκαμε στα βαθιά!

Θέατρο στην Θεσσαλονίκη,ε; Είναι δύσκολη πίστα, και πίστα μάλιστα στην οποία θέλει να φτιαξεις πολλές φορές μόνος σου τις έξτρα ζωές για να μην χρειαστεί να χάσεις και να αλλάξεις παιχνίδι.

Ήταν πεισματική ανάγκη για μένα να παραμείνω στην Θεσσαλονίκη και να συνεχίσω να κάνω θέατρο εδώ. Εξάλλου εδώ είναι και η έδρα της ομάδας μου. Ιδρύσαμε το “θέατρο εΦ” πριν περίπου δώδεκα χρόνια αισίως πια και μέσα εκεί ζυμωθήκαμε σαν ηθοποιοί, εκπαιδευτήκαμε στο σωματικό θέατρο, κάναμε τις πρώτες μας παραστάσεις, μετά τις πρώτες μας διδασκαλίες, είναι δεύτερο σπίτι στην κυριολεξία για εμάς και είναι μια επένδυση που δεν την αφήνω ελαφρά τη καρδία. Επιλέξαμε ο ένας τον άλλο και συνεχίζουμε να υπάρχουμε και ως ομάδα και ως οργανισμός στην πόλη, οπότε είναι ένα δέντρο που θα συνεχίσω να ποτίζω.

Από την άλλη, ο βιοπορισμός από το θέατρο είναι αστεία ιστορία, καθώς όλοι ξέρουμε πια ότι χρειάζεται να “τρέχεις” σε δέκα μεριές προκειμένου να μπορέσεις να ζήσεις από την τέχνη, και πάλι θα ζήσεις αλλά θα είσαι λαχανιασμένος μονίμως. Τα τελευταία χρόνια όμως υπάρχει σημαντική εξέλιξη στην πόλη με ομάδες παλιές και καινούριες, νέες παραγωγές εγχώριων θιάσων, ανοίγματα νέων, σύγχρονων χώρων, όπως και το Θέατρο Τεχνών, κάτι που καταδεικνύει ότι υπάρχουν κι άλλα άτομα που πιστεύουν σε αυτή την πόλη, που επιλέγουν να μείνουν ή να επιστρέψουν εδώ και να βάλουν κι άλλα χρώματα στον καλλιτεχνικό καμβά της πόλης, να μην εξαρτάται λοιπόν η πόλη μόνο από τις παραγωγές που έρχονται εδώ περιστασιακά, με την έννοια ότι το κοινό της πόλης έχει αρκετές επιλογές πια να δει την δουλειά των καλλιτεχνών με λιγότερη αναγνωρισιμότητα, των καλλιτεχνών από θιάσους και ομάδες της πόλης, που πλέον έχουν βήμα και χώρους να παρουσιάσουν την δουλειά τους, όλο το χρόνο.

Όσον αφορά στα επόμενα σχέδια… υπάρχει καλλιτεχνικός προγραμματισμός για την επόμενη περίοδο με τον φίλο και συνεργάτη Δημήτρη Χατζηθεοδοσίου, ανακοινώσεις εν καιρώ, και ίσως ανέβω στην σκηνή στις αρχές της άνοιξης για κάτι κωμικό και εκπαιδευτικό συνάμα!

Πάντα να περιμένετε παραστάσεις improv από την ομάδα “Βολικό Λάθος” και με το “θέατρο εΦ” σχεδιάζουμε μια παράσταση για μικρά παιδιά, νηπιαγωγείου και δημοτικού, για την μουσική της διαφορετικότητας!

Είμαι ορκισμένη και αθεράπευτα Θεσσαλονικιά και αυτό μου προκαλεί νοσταλγία, ακόμα κι όταν δεν φεύγω από την πόλη, έγινα ρομαντική αναπολώντας μέρη της πόλης, όσο είμαι σε άλλα μέρη της πόλης!

Ελεύθερος χρόνος συνήθως δεν υπάρχει. Όταν υπάρχει είναι γεμάτος άγχος μήπως και ξέχασα κάτι που είχα να κάνω, και μετά υπάρχει και ο ΟΑΣΘ που μας τρώει το χρόνο!

Βόλτες λατρεύω προφανώς να κάνω στην Νέα Παραλία και στα σοκάκια της Άνω Πόλης και του Αγίου Παύλου, ειδικά κατηφορίζοντας, γιατί είναι συναρπαστικό να βλέπεις την θάλασσα να φαίνεται πάνω από τα σπίτια, και τα αραγμένα πλοία έτοιμα για νοερή ναυμαχία!

Λατρεύω τα φώτα της πόλης, εκείνα τα σκονισμένα κίτρινα, στο καπάνι, την Αριστοτέλους, στην πλατεία Καλλιθέας, κάτω από το Μέγαρο, έξω από το Pierrot στην Αρμενοπούλου, είναι παρήγορα για το μυαλό και συγχωρούν τη θορυβώδη μέρα που έρχεται. Θα με βρεις στο Μικρού Μήκους, στο Mr Jones (εννοείται), έχει και ωραία περπατάδα εκεί στα αρχαία, στο Pierrot αδιαμφισβήτητα, και σίγουρα για καφέ στη Ρωμαϊκή Αγορά για αγνάντεμα και κουβέντα.

Ξεχωριστά θα αναφέρω την μεγάλη μου αγάπη στην Φάμπρικα Υφανέτ, έναν πολυσχιδή ελευθεριακό χώρο, ο οποίος καλύπτει αφενός εξολοκλήρου την αγάπη μου για το αστικό τοπίο, ειδικά για τα κτίρια τη νύχτα, από την άλλη γιατί αυτοί οι χώροι ανοίγουν τα μυαλά και τις καρδιές με διαφορετικό τρόπο από ότι τα οργανωμένα σχήματα της πόλης.

 

Η νέα χρονιά ελπίζω να φέρει λίγη αισιοδοξία παραπάνω, και λίγο περισσότερη δημιουργικότητα στον δικό μου εγκέφαλο, αλλά βέβαια αυτό γίνεται, όπως λένε, “συν Αθηνά και χείρα κίνει”, οπότε ελπίζω προσωπικά σε λίγο περισσότερο κίνητρο!

Τώρα σε παγκόσμιο επίπεδο, ειλικρινά ελπίζω σε παύση πυρρός, αντικατάσταση των προσώπων σε θέσεις ισχύος και λοιπά ουτοπικά σενάρια, προς τα οποία όμως νιώθω υποχρεωμένη να βαδίσω.

Μεγάλωσα μεταλλού, κατέληξα punk-post punk, συνεπώς θα με πετύχεις να ακούω πιθανότατα La Femme, Soviet Soviet και ΣΤΡΑΦΙ! Κατέληξα με μεγάλη χαρά σε αυτά τα ακούσματα και έχω καταλάβει ότι η πανκ με ηρεμεί, οπότε ορκίζομαι πάνω της.

Βιβλία μακάρι να είχα την ψυχραιμία να διαβάζω περισσότερα, όπως όταν ήμουν μικρότερη, όμως τώρα πια πρέπει να προσπαθήσω για να συγκεντρωθω.

Αγαπημένοι συγγραφείς οι: Ζοζέ Σαραμάγκου, Χρόνης Μίσσιος, Χαρούκι Μουρακάμι,  διαχρονικά, και υπάρχουν κατά καιρούς αρκετοί θεατρικοί συγγραφείς που με τραβούν ιδιαίτερα, αυτό τον καιρό αγαπώ ιδιαίτερα τους Duncan MacMillan, Μάρτιν Μακντόνα, βλέπετε, με τραβάει κάτι στο Μακ!

Τέλος, αγαπώ να διαβάζω έργα, βιβλία και ποιητικές συλλογές φίλων και συνεργατών, νέων καλλιτεχνών!

*η Αρετή Μακρολειβαδίτη σκηνοθετεί “Στον κύριο Τζέι” που παρουσιάζεται στο θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, από 16 Ιανουαρίου και για έξι παραστάσεις, με τη Λένια Κοκκίνου.