at a glance
Top

Οι σημειώσεις της Βασιλείας Κλήμη

κείμενο Ι βασιλεία κλήμη */* φωτογραφίες | μαρίζα καψαμπέλη + γιάννης τόμτσης */* επιμέλεια | γιώργος παπανικολάου

δεν υπάρχει ένα καλούπι γυναίκας...

Πρωινό ξύπνημα και δεύτερη εβδομάδα παραστάσεων.

Σήμερα, θα κάνω όλες τις δουλειές που τόσο καιρό άφηνα πίσω και έλεγα και αύριο μέρα είναι.

Ένας ζεστός καφές και ανοίγω τον υπολογιστή. Για καμιά ώρα θα οργανώσω τη μέρα, τι θα ήταν καλό να κάνω, τι επιβάλλεται και τι μπορώ να αφήσω για «αύριο». Για την παράσταση τώρα πια δεν έχω γενικό άγχος μέσα στη μέρα…όταν, όμως, βλέπω την παράσταση τρώω τα νύχια μου. Με πιάνει κάτι περίεργο, σαν ντροπή, σαν μια μεγάλη ανάληψη ευθύνης που δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ εκείνη τη στιγμή.   Φεύγω από το σπίτι, με εκείνη την αίσθηση, πως κάτι πρέπει να κάνω καλύτερα σήμερα από χθες, και αρχίζω να στέλνω παρατηρήσεις στις ηθοποιούς. Μετά, σκέφτομαι πως φτάσαμε ως εδώ και παίζουμε στο Metropolitan και λέω απλά να το διασκεδάσουν.

Σαν ψέματα πέρυσι, στην Ανοιχτή Σκηνή, φέτος Metropolitan.

Πότε επιλέξαμε το θέμα, πότε πήραμε την πρώτη συνέντευξη, ούτε ξέρω. Η όλη ιστορία ξεκίνησε κάπως αθώα, δεν ξέραμε και πολύ τι κάναμε. Ήμασταν 6 φίλες από τη σχολή και θέλαμε να φτιάξουμε κάτι δικό μας, σκεφτήκαμε πως είμαστε όλες γυναίκες και το έμφυλο ζήτημα θα ήταν παρόν, είτε το θίξουμε εμείς είτε όχι. Μετά από πολλή σκέψη και άπειρες ιδέες, φτάσαμε στις Ρομά. Αυτή η κοινότητα είναι τόσο δίπλα μας, αλλά ακούμε μόνο τα άσχημά της. Αναρωτηθήκαμε, «Πώς να ζουν οι γυναίκες αυτές;» Ψάξαμε να βρούμε συνδέσμους μέσα στην κοινότητα, γυναίκες που θα ήθελαν να μας μιλήσουν. Πήγαμε να τις μιλήσουμε με το ένστικτό μας και θέλαμε πιο πολύ να μας καθοδηγήσουν οι ίδιες για το τι θα ήθελαν να δουν σε μια παράσταση που δεν θα τις αντιμετωπίζει σαν αόρατες.

Το No Woman’s Land γεννήθηκε από την παρατήρηση ότι, ενώ μιλάμε διαρκώς για ισότητα, στην πράξη η καθημερινότητα απέχει. Οι γυναίκες που γνωρίσαμε είχαν απίστευτη δύναμη, παρά τις αντίξοες συνθήκες. Καμία τους όμως δεν ήταν αυτό που η κοινωνία φαντάζεται. Αυτό ήθελα να φανεί: ότι δεν υπάρχει ένα καλούπι γυναίκας.

Η θέση της γυναίκας εξακολουθεί να βάλλεται γιατί, βαθιά μέσα στην κοινωνία μας, υπάρχει ακόμη η ιδέα ότι ο ρόλος της είναι «δεδομένος». Τα στερεότυπα μπορεί να έχουν αλλάξει μορφή, αλλά δεν έχουν εξαφανιστεί. Σύμφωνα με την κοινωνία οι  γυναίκες πρέπει να είναι ταυτόχρονα δυνατές και «διακριτικές», διεκδικητικές αλλά «όχι υπερβολικές». Αυτές οι αντιφάσεις δημιουργούν ένα κλίμα που μας κρατά σε διαρκή άμυνα. Στην επαφή μου με γυναίκες Ρομά είδα δύο πραγματικότητες: γυναίκες που διεκδικούν αθόρυβα αλλά με επιμονή, που παλεύουν για την εκπαίδευση των παιδιών τους, για την αυτονομία τους, για να έχουν λόγο στη ζωή τους — και γυναίκες που έχουν μάθει να σκύβουν το κεφάλι, όχι επειδή δεν θέλουν να σηκωθούν, αλλά γιατί τους έμαθαν πως το να μην φαίνονται είναι πιο ασφαλές. Η αλήθεια είναι πως και οι δύο αυτές στάσεις είναι προϊόντα του περιβάλλοντος, της πίεσης, της ιστορίας τους. Κανείς δεν πρέπει να τις κρίνει για αυτό· πρέπει όμως να ακούσουμε τι χρειάζονται για να έχουν πραγματικές επιλογές.

Το No Woman’s Land για μένα είναι μια ωδή στην ομαδικότητα. Έτσι το σκέφτομαι. Χωρίς να ξέρουμε τίποτα για την παραγωγή μιας παράστασης, σιγά σιγά όλες μαζί το βρήκαμε. Η καθεμιά μας δοκιμάστηκε, απέτυχε και πέτυχε. Το προσωπικό μου κέρδος είναι ότι άρχισα να σκέφτομαι πιο βαθιά. Να με ενοχλούν πράγματα που ίσως πριν τα προσπερνούσα. Κατάλαβα πως, όσο κι αν προσπαθώ να είμαι αντικειμενική, κουβαλάω τις δικές μου προκαταλήψεις — και αυτή η δουλειά με ανάγκασε να τις δω κατάματα. Με έμαθε να είμαι πιο προσεκτική, πιο παρούσα, πιο διαθέσιμη για πραγματικές συζητήσεις.

Το «εντός μου», πού θέλω να το πάω; Μεγάλη κουβέντα. Θέλω να μπορέσω να είμαι πιο ειλικρινής με τον εαυτό μου, πιο πειθαρχημένη σε αυτά που θέλω να πετύχω και πιο ανοικτή σε ιδέες και προτάσεις. Θέλω να δουλεύω πάνω σε πράγματα που με δυσκολεύουν, όχι μόνο σε όσα νιώθω ασφάλεια.

Τα χειμερινά σχέδια υπάρχουν, αν και είναι ακόμη σε φάση που αλλάζουν. Ξέρω μόνο ότι θα παλέψω για να δημιουργώ κόσμους και ιστορίες μαζί με τους ανθρώπους που έχω και με έχουν επιλέξει.

Τι να πω για τον ελεύθερο χρόνο μου…Τον σιχαίνομαι. Θέλω να είμαι συνέχεια στην πρίζα, κακό είναι αυτό, αλλά έτσι νιώθω ζωντανή και παρούσα. Παρόλα αυτά, όταν έχω ελεύθερο χρόνο, βλέπω σειρές και πάω πολύ θέατρο, ζωγραφίζω τα τζιν μπουφάν των φίλων μου, που είναι σαν ψυχοθεραπεία για εμένα και θα πάω καμία εκδρομή. Το αγαπημένο μου πράγμα, είναι Κυριακή με ήλιο σε κάποιο καφενεδάκι με λίγο τσιπουράκι, και ακριβώς εκεί βγαίνουν και τα γέλια και τα σκοτάδια μου. Μαζί με τους φίλους και τους δικούς μου ανθρώπους μου. Αυτό είναι που θυμίζει ότι δεν πρέπει να είμαι στο τρέξιμο 24/7, και να απολαμβάνω τη στιγμή και όχι να κυνηγάω την επόμενη.

Στο κομοδίνο μου αυτή την περίοδο βρίσκεται το βιβλίο «Η πόλη που μας πλήγωνε». Το διαβάζω δεύτερη φορά, μιλά για τους νέους και τα όνειρά τους και πόσο εύκολα μπορείς να παραστρατήσεις. Με αφορά πολύ και με συγκεντρώνει.

Στα ακουστικά μου παίζει σίγουρα χαρούμενο και αισθαντικό, ας πούμε Florence + The Machine. Ή κάτι πιο δικό μας, το “Ας αρχίσουν οι χοροί”.

*η Βασιλεία Κλήμη σκηνοθετεί τη θεατρική παράσταση “No Woman’s Land”, από την θεατρική ομάδα Άρρητες, στο Metropolitan Urban Theater. Τελευταίες παραστάσεις Παρασκευή-Σάββατο στις 21:15 και Κυριακή στις 20:00, έως και 23 Νοεμβρίου. 

ΠΑΙΖΟΥΝ 
Αδριανή Λιάτα, Θεοδώρα Χατζηαναστάσογλου, Φρόσω Χατζηγεωργιάδου,
Μελίνα Σιδηροπούλου, Εύη Ρέμπα