Σήμερα άφησα για λίγο όμως τα μονοπάτια, γιατί μου κέντρισε το ενδιαφέρον ένα μικρό διαμαντάκι με το όνομα «Mουσείο φυσικής ιστορίας Κώστα Λαζαρίδη», που βρίσκεται στο χωριό Κουκούλι. Ο Κώστας Λαζαρίδης ήταν δάσκαλος της περιοχής από το 1926 έως το 1951. Έκανε και άφησε σπουδαίο εκπαιδευτικό έργο και όταν βγήκε στην σύνταξη ασχολήθηκε με την συλλογή και την καταγραφή των βοτάνων της περιοχής, συγκεντρώνοντας γύρω στα 1.300 φυτά. Σπούδασε παιδαγωγικά στην Γαλλία και είχε στην κατοχή του γαλλικά βιβλία βοτανολογίας τα οποία τον βοήθησαν να καταγράψει τα τοπικά είδη με την λατινική τους ονομασία και την οικογένεια στην οποία ανήκουν. Το μουσείο είναι το πατρικό του σπίτι, το οποίο διατηρείται άψογα. Ακόμα και τα χρώματα στο εσωτερικό του είναι αυτά που υπήρχαν στο σπίτι. Εκτίθενται μια πληθώρα φυτών και βοτάνων στο χώρο καθώς και προσωπικά αντικείμενα της ασχολίας του ως ερασιτέχνης βοτανολόγος και της δουλειάς του ως δάσκαλος. Ως δασκάλα κι εγώ με ιδιαίτερη αγάπη στα φυτά, δεν θα μπορούσα να ταυτιστώ περισσότερο με έναν άνθρωπο. Η κυρία Ειρήνη που είναι εκεί υπεύθυνη με ξενάγησε και μου διηγήθηκε διάφορα γεγονότα από την ζωή και το έργο του Κώστα Λαζαρίδη και είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Ήταν από τα πιο όμορφα μουσεία που έχω επισκεφτεί ποτέ μου και αξίζει να κάνεις κι εσύ μια στάση εκεί.

Φεύγω με τρία βιβλία στο χέρι και μία αφιέρωση από την κυρία Ειρήνη και πάω να βρω τους φίλους μου στη Βίτσα. Η χαρά είναι μεγάλη και οι αγκαλιές μεγαλύτερες! Η ζέστη είναι πολλή και η δίψα μας να αράξουμε κάπου δροσερά ακόμα περισσότερη!

Φεύγουμε για πηγές Αγκαστρωμένης στο φαράγγι του Βίκου. Όπως καταλαβαίνεις πάλι έχουμε ανέβα-κατέβα, αλλά για να έχεις φτάσει να διαβάζεις μέχρι εδώ, μάλλον είσαι πολύ φίλος μας. Τα νερά στις πηγές είναι τα πιο παγωμένα νερά που έχω κολυμπήσει ποτέ μου: κρυστάλλινα, πεντακάθαρα, γαλάζια και το τοπίο είναι νεραϊδένιο. Το καλύτερο και το πιο δροσερό άραγμα. Η αυριανή μας μέρα είναι απαιτητική, οπότε σιγά-σιγά πάμε προς τη Βίτσα για να φάμε στο εστιατόριο «κανέλα και γαρίφαλο» που ειδικεύεται στα πιάτα με μανιτάρια της περιοχής και αφού γεμίσουν οι κοιλίτσες μας ζεστό και νόστιμο φαγητό πάμε για ύπνο και ξεκούραση στα δωμάτιά μας.

Ξυπνάμε πρωί- πρωί και ξεκινάμε για το Μικρό Πάπιγκο, στο οποίο θα αφήσουμε το αμάξι μας και θα ξεκινήσουμε την ανάβασή μας για την Δρακόλιμνη της Τύμφης. Την διαδρομή θα την βρεις εύκολα, έχει καλά σημάδια και ταμπέλες και να ξέρεις πως το βουνό έχει πηγές με νερό για να γεμίζεις το παγούρι σου. Η Δρακόλιμνη βρίσκεται στα 2.050 μ. υψόμετρο, ενώ το καταφύγιο της Αστράκας στα 1.950 μ. Για το καταφύγιο θέλεις περίπου 3 ώρες και από εκεί άλλη 1 σίγουρα για να φτάσεις στην Δρακόλιμνη. Η διαδρομή έχει κάποια σημεία που είναι πιο απαιτητικά, αλλά γενικά είναι βατή. Η Δρακόλιμνη είναι πολύ εντυπωσιακή και έχει τρομερή θέα! Το ακόμα πιο τρομερό ήταν πως το τοπίο συνδύαζε πράσινο, λουλούδια και χιονούρες που έλιωναν αργά και σταθερά.

Δυστυχώς, το καταφύγιο ήταν γεμάτο και δεν είχαμε εξοπλισμό για να μείνουμε πάνω στο βουνό, οπότε έπρεπε να το κατέβουμε την ίδια μέρα. Το κατέβασμα έγινε σε 1 ώρα και 45 λεπτά και με μια γλυκιά κούραση στα πόδια και ένα κάψιμο στα χέρια, πήγαμε στον «Ζήση» στην Αρίστη για παραδοσιακό ηπειρώτικο φαγητό.

Γυρνώντας στα δωμάτιά μας, παρά την κούραση, αφιερώσαμε δέκα λεπτά για να χαζέψουμε την πανσέληνο και έπειτα πήγαμε για ύπνο. Η επόμενη μέρα είναι η μέρα του αποχωρισμού και περνάμε ένα slow morning με αργό ξύπνημα, πακετάρισμα, πρωινό και καφέ στο χωριό Μονοδένδρι.  Αφού φάγαμε όλες τις πίτες του καταλόγου κι ο καφές τελείωσε, σηκωθήκαμε, σφιχταγκαλιαστήκαμε, είπαμε πως «ήταν τόσο φυσικό όλο αυτό, σαν να ήμασταν μαζί και πριν την εκδρομή», ξαναγκαλιαστήκαμε, ανταλλάξαμε βλέμματα αγάπης και σιγά – σιγά πήραμε ο καθένας το δρόμο της επιστροφής.

Γυρνώντας στο σπίτι, νιώθω τέτοια ευγνωμοσύνη, που δεν ξέρω πού να πρωτοδιοχετεύσω όλη αυτήν την ενέργεια που έφερα μαζί μου. Η εκδρομή αυτή, είχε τόση αφθονία που θα μου μείνει αξέχαστη και θα μου θυμίζει για άλλη μία φορά πως τα πιο όμορφα πράγματα στη ζωή είναι η φύση και οι άνθρωποί μας: αυτά δηλαδή, που είναι πανέμορφα και με βροχή και με ήλιο και με χιόνι, όλες τις εποχές και όλες τις ώρες.

Η Χάρμαινα, πλέον, είναι το κέντρο πολιτισμού της πόλης, με σαράντα δύο κτήρια κηρυγμένα ως διατηρητέα και το «Στοιχειό της Χάρμαινας» να είναι επίσημα μέρος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας. Εκεί, βρίσκεται ο πολιτιστικός σύλλογος καθώς και η πινακοθήκη με τα ανθίβολα και τα σχέδια του Σπύρου Παπαλουκά, διάσημου ζωγράφου, του οποίου ανατέθηκε η αγιογράφηση του Μητροπολιτικού Ναού της Άμφισσας. Εκεί, που τα καλοκαίρια οργανώνεται θερινό σινεμά, δίπλα στις πηγές με το τρεχούμενο νερό, ανάμεσα στα πλακόστρωτα στενά, εκεί που ο χρόνος έχει σταματήσει και ο αέρας διαπερνά τις πέτρες και τα ξύλα σφυρίζοντας, εκεί ξεκινάει και τελειώνει η ιστορία του «Κωνσταντή και της Λενιώς»:

«Κάποτε ζούσε ο Κωνσταντής, ένα παλικάρι όμορφο και περήφανο, που δούλευε στο βυρσοδεψίο του θείου του στη Χάρμαινα. Δούλευε πολύ σκληρά, όλη μέρα, για να καταφέρει να ζητήσει το χέρι της αγαπημένης του Λενιώς. Κάποια στιγμή χρειάστηκε να φύγει από την πόλη για να πουλήσει μερικά δέρματα και θα έλλειπε καιρό. Η Λενιώ, όμορφη νέα και μονάκριβη κόρη, συνήθιζε να βοηθάει τον πατέρα της στ’ αμπέλια και στις ελιές. Οι δύο νέοι ήταν πολύ ερωτευμένοι και ονειρεύονταν τη μέρα που θα ήταν επιτέλους μαζί.

Ο Κωνσταντής τα κατάφερε. Πούλησε όλα τα δέρματα και μετά από καιρό επέστρεψε στην πόλη με ένα δαχτυλίδι για την αγαπημένη του. Επιτέλους το όνειρο θα γινόταν πραγματικότητα. Έτρεξε ανυπόμονα στο σπίτι της Λενιώς, για να την ζητήσει από τον πατέρα της σε γάμο. Πλησιάζοντας όμως τον «ζώσανε τα φίδια». Το σπίτι ήταν αμπαρωμένο και έρημο και μια σκιά θανάτου πλανιόταν στον αέρα.

Έμαθε από τους γείτονες πως η Λενιώ, είχε πάει στην πηγή της Χάρμαινας, για να γεμίσει νερό την στάμνα της, αλλά ο καιρός ξαφνικά χάλασε, έπιασε καταιγίδα με αστραπές και κεραυνούς. Τότε ένας κεραυνός τη χτύπησε και σωριάστηκε εκεί στην πηγή. Οι γονείς της δεν άντεξαν το θάνατος της κόρης τους. Πούλησαν τα πάντα και έφυγαν από την πόλη.

Ο Κωνσταντής δεν μπόρεσε να αντέξει τον πόνο από τον χαμό της αγαπημένης του και έτσι αποφάσισε να βάλει τέλος στη ζωή του. Την άλλη μέρα βρήκαν το άψυχο σώμα του κάτω από το κάστρο της πόλης. Πίστευε ότι έτσι η ψυχή του θα ενωνόταν για πάντα με την ψυχή της αγαπημένης του. Όμως η εκκλησία δεν τον δέχτηκε στην αγκαλιά της κι έτσι καταδικάστηκε να περιπλανιέται. Από τότε ο Κωνσταντής στοίχειωσε και καταφεύγει στο λημέρι του, στην Πηγή της Χάρμαινας.»

Το στοιχειό της Χάρμαινας, ήταν ένα ανθρωπόμορφο τέρας, πανύψηλο με μακρουλά χέρια. Φύλαγε την Πηγή της Χάρμαινας, που δούλευαν οι ταμπάκηδες της πόλης, τους προστάτευε και όταν κάποιος απ’ αυτούς ήταν ετοιμοθάνατος, τότε γύριζε έξω από το σπίτι του και θρηνούσε.  Αυτή η ιστορία μοιάζει μύθος, μα είναι αληθινή πέρα για πέρα αλλιώς ο κόσμος δεν θα την έλεγε ξανά και ξανά.

Μια σύντομη διασκευή του βιβλίου «το Στοιχειό της Χάρμαινας» της Μάντυ Δ. Δασκαλοπούλου που είναι η εμπνεύστρια της αναβίωσης του μύθου και αυτή που έγραψε την ιστορία αγάπης του Κωνσταντή και της Λενιώς.

Αυτό, που εμείς, ως επισκέπτες, βλέπουμε το Σάββατο είναι μια πόλη «ντυμένη» στα Στοιχειά και κουδουνοφόρους να κυκλοφορούν στα στενά της πόλης, οι οποίοι στη λαϊκή παράδοση κυκλοφορούν στους δρόμους για να τρομάζουν τα κακά Στοιχειά και να φεύγουν αλλά και για να συνοδεύουν τα καλά Στοιχειά ώστε να βρίσκουν τον δρόμο τους. Ζωντανεύει μπροστά μας ο μύθος του Κωνσταντή και της Λενιώς και βλέπουμε την πάλη των Στοιχειών για την επικράτειά τους. Ο νικητής είναι πάντα το Στοιχειό της Χάρμαινας, ο προστάτης των ταμπάκιδων.

Και αφού το Στοιχειό γυρίσει στην Πηγή του και κοιμηθεί ήσυχο πια μέχρι να ξυπνήσει ξανά τον επόμενο χρόνο, ακολουθεί γιορτή. Όλη η πόλη μια γιορτή! Θα βρεις πάγκους με σουβλάκια και κρασί, live μουσική στην πλατεία Ησαΐα και μαγαζιά με φαγητό, ποτό και μουσική που από τον κόσμο δεν ξεχωρίζεις που τελειώνει το ένα και που αρχίζει το άλλο. Την επόμενη μέρα έχει καρναβαλική παρέλαση και κάψιμο του καρνάβαλου και την Καθαρά Δευτέρα πας εκδρομούλα μέχρι την Ιτέα που στήνεται τσιμπούσι με φασολάδα και κρασί και παραδίπλα στο Γαλαξείδι που διεξάγονται τα περιβόητα αλευρομουτζουρώματα. Full on η περιοχή δεν θα ξέρεις που να πρωτοπάς!

Επίσης, πολύ ενδιαφέρουσα πληροφορία είναι το γεγονός ότι όλο αυτό το γεγονός στήνεται από την κοινότητα της πόλης, όπου μικροί και μεγάλοι συμμετέχουν με πάθος και πολλή φαντασία. Λειτουργεί «ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» (σημείωσέ το αυτό σε παρακαλώ) στο οποίο ΦΤΙΑΧΝΟΥΝ τα Στοιχειά, τα οποία είναι ΥΠΕΡΠΑΡΑΓΩΓΗ. Η δουλειά που κάνουν είναι απίστευτη, πρέπει να το δεις από κοντά αυτό! Τα δε κοστούμια των κουδουνοφόρων είναι άκρως εντυπωσιακά, αποτελούνται από δέρματα, κέρατα, προβιές, κουδούνια και φυσικά το ανάλογο βάψιμο! Το ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι ότι κι εσύ μπορείς να συμμετέχεις σε αυτό, να νοικιάσεις στολή, να βαφτείς και να συνοδεύσεις τα Στοιχειά στην μάχη τους μαζί με τους υπόλοιπους κουδουνοφόρους!

Γενικά, αυτό το τριήμερο στην Άμφισσα είναι εμπειρία.

Κατά τα άλλα, και αυτό το τριήμερο να μην πας, η πόλη είναι πολύ κινηματογραφική. Έχει γραφικά στενά, διατηρημένα πολύ εντυπωσιακά αρχοντικά, έχει το κάστρο των Σαλώνων με υπέροχη θέα, ένα αρχαιολογικό μουσείο-κόσμημα και  αυθεντικά, μερακλίδικα καφενεία μεταξύ άλλων το τέως «Καφεθέατρο 1929» και νυν «Μεγάλο Καφενείο», ένα από τα πιο όμορφα καφενεία της Ελλάδας. Η πόλη είναι ότι πρέπει για ξεκούραση, βόλτες, όμορφες εικόνες, ωραίο φαγητό και καφέ στον ήλιο.

Δεν είσαι πολύ του αράγματος και θέλεις να δεις κι άλλα πράγματα;

Πάμε: Στα είκοσι λεπτά βρίσκονται οι Δελφοί, ένας από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, στο μισάωρο βρίσκεται η Αράχωβα για τους βουνίσιους που θέλουν ελληνικό καφέ και κοψίδι και το Γαλαξείδι για τους θαλασσινούς που θέλουν τσιπουράκι και καλαμαράκι. Να σου πω και το πιο ψαγμένο; Θα στο πω: Φεύγεις για πρόποδες Γκιώνας, τους διασχίζεις και φτάνεις Λιδωρίκι και βλέπεις και την τεχνητή λίμνη του Μόρνου. Τί άλλο θέλεις; Αναρρίχηση; Έχει κι απ’ αυτό, στο Σερνικάκι, ένα δεκάλεπτο από την Άμφισσα.

Όρεξη να έχεις για περιπέτειες και όρεξη να γνωρίζεις τέτοιους τόπους, που δεν «φαίνονται» ή δεν είναι τόσο «διάσημοι». Είναι αυτοί που τους εκτιμούν λίγοι και καλοί γι’ αυτό και δεν έχουν χάσει τον φιλόξενο χαρακτήρα τους, την αυθεντικότητά τους και την κοινότητά τους.

Άμφισσα με τους ατέλειωτους ελαιώνες σου, είσαι ένα μικρό κόσμημα ανάμεσα στα βουνά!

Κουράστηκα να περπατώ πέρα δώθε στην Ιερά Οδό στη Στοά των Αθηναίων,

στην Κρήνη, στο Ναό του Απόλλωνα, στο χώρο των Κιόνων, — κουράστηκα

σάμπως να περπατάω αιώνες. Θαρρώ πως ανήκω

στην οικογένεια κι εγώ των αγαλμάτων, πως έχω τα χρόνια τους

και πιότερο ακόμη.

Τούτη η κούραση μόνο

μού απομένει δική μου, —και μ’ αρέσει· — τί άλλο να πούμε;

Τί λίγο που κρατάνε — όχι μονάχα οι ανθρώποι, μα και τ’ αγάλματα, οι πέτρες.

Ερείπια. Ερείπια. Πόλεμος πάνω στον πόλεμο.

Φωτιά, σεισμός, λεηλασία. Κι ύστερα η γαλήνη

των ερειπίων, καθησυχαστική, παρηγορητική, ατελεύτητη. Ανεβαίνεις

τον έρημο ανήφορο ώς το Στάδιο· μια πέτρα

κατρακυλάει σ’ ένα βάθος απίθανο, αφήνοντας

μιαν οπή στον αέρα δίχως αντήχηση· — μπορείς να χώσεις

εκεί μέσα το χέρι σου σαν κάτω απ’ το προσκέφαλό σου. Τίποτα.

Πηγμένη σιγαλιά σ’ όλο το μάκρος των κερκίδων.

Μόνο ο δυνάστης ήλιος, παντεπόπτης αδιάφορος, μπορεί και χαιρέκακος,

δείχνει απερίφραστα τ’ ακρωτηριασμένα μάρμαρα κάθε μέρα πιο μέσα.

[…]

Ο Ηνίοχος με τα σπασμένα ηνία στο ατάραχο χέρι του,

με τα μεγάλα, σκοτεινά, γυάλινα μάτια του μειλίχια

μπροστά στο φως ή το σκοτάδι, ενώ στον κούφιο χαλκό του

φωλιάζουν οι μικρές αράχνες που ’ρχονται απ’ τα σκονισμένα πεύκα

του απέναντι λοφίσκου. Κάποτε

μια τέτοια αράχνη ξεπροβαίνει πλάγια απ’ τις πτυχές του χιτώνα του,

στέκεται λίγο δίχως να κοιτάζει τίποτα, κι ύστερα

σέρνεται αργά στο άψογο πόδι πλάι στο λουρί του σανδάλου

ή ανηφορίζει στο δεξί του κρόταφο και μένει ασάλευτη σημαδεύοντας

απλά και οικεία το βουερό, απεριόριστο ανεξήγητο.

[…]

Και πια, δεν έχω αντίρρηση καμιά, μες στην ωραία κούρασή μου. Κοίτα:

τούτα τα κάθετα βουνά, πέτρινα κι όμως ανυπόστατα,

ανασαίνουν γαλήνια τη δική τους διαυγή μοναξιά, ξεκουράζονται

ψηλά, πολύ ψηλά, πάνω απ’ τη σκόνη που αφήνουν τα οχήματα. Εκεί

πολύ συχνά, τα μεσημέρια ή και το δείλι, πετάνε

τρεις πανίσχυροι αϊτοί· κάποτε ακινητούνε

μες στη μεγάλη, σκοτεινή τους στιλπνότητα — τόσο απλησίαστοι κι αμέτοχοι,

και μονομιάς οι περιηγητές τεντώνουν προς αυτούς το λαιμό τους

σα να διακρίνουν στη θέση των αϊτών τα σημάδια

του αρχαίου αετώματος που λείπει απ’ το ναό του Απόλλωνα. Οι σκιές των αϊτών

γκρεμίζονται στα πλάγια του βουνού σε μια θριαμβευτική κατάρρευση,

άλλοτε μένουν ασάλευτες πάνω στον ελαιώνα

ή πάνω στα σπασμένα μάρμαρα ή στην άσφαλτο ακόμη

απλώνοντας κάποιες κρυφές νησίδες, σκοτεινές, σχεδόν υπόγειες,

πάνω στ’ ολόφωτο μεσημέρι, — νησίδες διφορούμενες

σαν τους χρησμούς του Μαντείου ή σαν τα λόγια που δεν είπαμε.

Τότε, φαντάζομαι πως άξαφνα μέσα στις φωτογραφικές μηχανές των εκδρομέων

όλες οι πλάκες με τα γεωμετρικά τοπία σκοτεινιάζουν —

δε μένει πια παρά ένα ασάλευτο μαύρο

αντίθετο απ’ την κουρασμένη θέληση των αγαλμάτων·

γιατί τ’ αγάλματα, με τη λευκότητά τους, είναι

το αρνητικό όλου του μαύρου. Αυτά, με τα κομμένα τους χέρια

πολλά μας προσφέρουν, — ή μήπως μας παίρνουν; Τί να δώσουν τ’ αγάλματα;

Μα ίσως η ευτυχία να ’ναι η άρνηση κι η στέρηση όλων.

[…]

Κουράστηκα να λέω χρονολογίες— 590, 447, 356· —

αλλάζουν οι αριθμοί, και οι άνθρωποι ίδιοι, οι πόλεμοι ίδιοι —

τρεις πόλεμοι ιεροί (και πόσοι ανίεροι). Και πάλι οι Αμφικτυονίες.

Πάλι τα Πύθια. Οι νεκροί πεσμένοι μπρούμυτα στο χώμα·

ασπίδες, κράνη, λάμποντας στον ήλιο, τυφλώνοντας τα μάτια·

έτρεχαν τ’ άλογα μες στη φωτιά, τα χελιδόνια φώναζαν πάνω απ’ τις φλόγες·

τ’ αγάλματα έκρυβαν τα μάτια τους στα χέρια τους. Οι ιερομνήμονες

να μένουν στους Δελφούς, κι οι Κιρραίοι στα βουνά σαν αγρίμια·

οι Φώκιοι Δελφοί ενάντια στους Φωκιείς· λιποταξίες, συμμαχίες, αθετήσεις,

χρηματικές διαφορές, ζητήματα φόρων των επίνειων· η Πυθία

άλλοτε να μηδίζει κι άλλοτε να φιλιππίζει

μες στην αιώνια επανάληψη του αμετάβλητου — πόλεμος.

[…]

Τότε ήτανε που ένας νεκρός στρατιώτης έβγαλε τις αρβύλες του,

ήπιε νερό απ’ το ζεσταμένο παγούρι του, κοίταξε κάτου τη θάλασσα,

και πέφτοντας επάνω στο ίδιο του το ακόντιο σκοτώθηκε. Το παγούρι του

κανένας δεν το μνημονεύει· μα ίσως να ’ναι εκείνο

στο υπόγειο του Μουσείου, στα άχρηστα, στο δεξί τοίχο· —

έχει μια μαύρη δυσδιάκριτη παράσταση: ένα παλικάρι

που τρίβει τα πόδια του χαμογελώντας, — το χαμόγελο διακρίνεται

σαν απροστάτευτο, σαν πονηρό — ένα τίποτα. Βαρέθηκα.

Βαρέθηκαν ακόμη και τ’ αγάλματα· κουράστηκαν κι αυτά τα αθώα,

τα ωραία, τα ανεύθυνα, αυτά που πλαστήκαν

με τόση τρυφερότητα απ’ ανθρώπινα χέρια ερωτευμένα

δείχνοντας σ’ όλο του το κάλλος το ανθρώπινο σώμα·

αυτά που υποκριθήκαν τους θεούς για να καλύψουν τη θεϊκότητά τους,

για να καλύψουν τη μεγάλη τους, αβάσταχτη ειλικρίνεια

και να περάσουν τάχα στην αθανασία ολόγυμνα· —ποιά;— αυτά

που ήταν κιόλας αθάνατα μες στη βραχύχρονη ομορφιά τους,

αυτά που, μέσ’ απ’ τη θνητότητά τους ακριβώς, ονειρεύτηκαν τέλεια

κι έπλασαν τέλεια την αθανασία με τον εύτρωτο έρωτά τους.

Βέβαια, αργότερα, κι αυτά κι οι τεχνίτες τους υπόκυψαν στην τυραννία. Η τέχνη

έγινε δόλωμα για εξαγορές, δωροδοκίες, διπλωματίες, κολακείες·

μια τέχνη τέχνασμα πια. Και τα αγάλματα

κατάντησαν ογκώδη κι υπερφυσικά κολακεύοντας

τα πρότυπά τους, αποκρύβοντας εμφατικά την υστεροβουλία

δωρητών, πωλητών, αγοραστών, παραγγελιοδόχων, εργολάβων.

Έτσι τ’ αγάλματα ντυθήκαν. Την απλή, τη στέρεη γύμνια τους, την τόσο δύσκολη,

αντικατάστησε η περίτεχνη, πολύπλοκη πτυχολογία

η κάπως πιο ελεύθερη, ας πούμε, χάρη στις ευκολίες

διαφυγής και μεταμφίεσης κάτω από πέπλα και μακριούς χιτώνες· — πότε πότε

μπορείς και κάτω απ’ αυτούς να διακρίνεις

τρεμάμενο σαν προσευχή ένα ανθρώπινο μέλος

κι αγγίζοντας το πέτρινο γόνατο μιας συντριμμένης θεότητας

να νιώσεις όλα τα κρυμμένα. Μα κι αυτά τί χρειάζονται;

[…]

Λοιπόν, τί χρειάζονται όλα αυτά; — σχόλια, επαναλήψεις,

ερμηνείες, μεταφράσεις, αναβιώσεις, μιμήσεις; Το απόγευμα, πρόσεξα

πάνω στα μάρμαρα του αρχαίου θεάτρου στηριγμένα

τα σύγχρονά μας σκηνικά, φτηνά, μπογιαντισμένα, από χαρτί και λινάτσα,

μέσα στο φως της μέρας που έφευγε· — χαρτονένιες κολόνες,

χαρτονένιοι πυρσοί για μια παράσταση του Αισχύλου ή του Ευριπίδη, — δεν καλοπρόσεξα·

τέλειωνε το έργο· οι θεατές χειροκροτούσαν, θορυβούσαν,

στριμώχνονταν κιόλας στην έξοδο, αγόραζαν στραγάλια

ενώ το λιόγερμα έπεφτε τριγύρω ροδίζοντας τις σκιές και τα μάρμαρα.

[…]

Όλα ανασαίνουν μια βαθιά συγκίνηση πάνω απ’ τις συγκινήσεις μας,

όταν αδειάζει ο χώρος απ’ τους ξένους κι η μεγάλη ησυχία ξαναγυρνάει στον κύκλο της,

όταν σ’ ένα σπασμένο κιονόκρανο απομένουνε δυο άδεια μπουκάλια λεμονάδας

αντιφεγγίζοντας ήρεμα το πρώτο φέγγος των άστρων.

Τί ήσυχη που κατεβαίνει η νύχτα. Σώπασε κι η κρήνη.

Αδελφική σιωπή, ξεκούραστη κούραση, απέραντη·

Ύστατη ευπείθεια· ολιγαρκής απελπισία — ίσως κι ολιγωρία. Και πάντα

αυτή η ευγένεια και η γενναιότητα να κοιτάμε κατάματα τη Μοίρα.

Άκου, στο δρόμο κάτω, φωνές, αυτοκίνητα· οι προβολείς στα δέντρα·

κι αυτό το τραγούδι, — σε τί τάχα αποκρίνονται;

σε τί τάχα αντιστέκονται; Το φεγγάρι ανεβαίνει.

Μια μυρωδιά από ψάρι και ρετσίνι —τη νιώθεις;—

πλανιέται πάνω στα μάρμαρα. Σα να ’χω πεινάσει.

Ώρα να κατεβούμε. Τί λες; Πέφτει λίγη υγρασία.

Γιάννης Ρίτσος, Δελφοί, Μάης 1961 – Απρίλης 1962

Στην προκειμένη περίπτωση ταξιδέψαμε στην περιοχή όπου ζει η φυλή των Samburu. Η φυλή αυτή κατοικεί σε μια αχανή σαβάνα, πάνω στο Ισημερινό με έντονη ξηρασία. Το πρωί ο ήλιος σε χτυπάει κάθετα και ακόμα και συννεφιά να έχει καίγεσαι, ενώ το βράδυ η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 10℃. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της περιοχής είναι η έλλειψη νερού ειδικά την «ξηρή» περίοδο (Νοέμβριος – Απρίλιος). Εμείς τους επισκεφτήκαμε μέσα στον Αύγουστο που είναι η «βροχερή» τους περίοδος (Μάιος – Οκτώβριος) οπότε είδαμε το μέρος σχετικά πράσινο και αναζωογονημένο.

Ζήσαμε λοιπόν, μια εβδομάδα κοντά στους  Samburu  στο χωριό Lpetpet και στόχος μας ήταν να δημιουργήσουμε ένα μικρό «food forest» στον υπαίθριο χώρο ενός σχολείου. Οριοθετήσαμε τον χώρο, τον περιφράξαμε, τον ξεχορταριάσαμε, τον σκάψαμε, τον τσαπίσαμε και φυτέψαμε ένα μέρος των δέντρων με την τεχνική «dryplanting» έτσι ώστε το νερό της βροχής να συγκρατείται όσο γίνεται περισσότερο από το χώμα. Τα δέντρα και τα φυτά που φυτέψαμε και θα συνεχίσουν να φυτεύουν, παράγουν βρώσιμους καρπούς ή είναι πολύ θρεπτικά (όπως το δέντρο moringa που είναι superfood ) ή θεραπευτικά (όπως το δέντρο «nene» που το χρησιμοποιούν ως φάρμακο για τον πυρετό) έτσι ώστε να εξασφαλιστεί τροφή για τα παιδιά του σχολείου και  την κοινότητα. Παράλληλα, ξεκινήσαμε  την ανακαίνιση σε μια αίθουσα του σχολείου, στην οποία το πάτωμα σπάστηκε και φτιάχτηκε από την αρχή και θα ακολουθήσουν κι άλλες μικροκατασκευές από τις επόμενες ομάδες εθελοντών. Όλα αυτά σε συνεργασία με τους ντόπιους και υπό την καθοδήγηση της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «Sadhana forest» που μας φιλοξένησε στο camp – δάσος που έχει φτιάξει στην περιοχή, στο οποίο μένουν μόνιμα ντόπιοι και μη που ασχολούνται όλο το χρόνο με project σχετικά με το φύτεμα δέντρων, την διασφάλιση νερού και φαγητού και την γενικότερη ευημερία των ανθρώπων στην περιοχή με σεβασμό στην κουλτούρα και τον πολιτισμό τους. Έχουν φτιάξει γεώτρηση και παρέχουν φιλτραρισμένο νερό, έχουν περιφράξει μεγάλα κομμάτια γης για να μπορέσει να αναπτυχθεί η υπάρχουσα βλάστηση και να δημιουργηθούν μικρά δάση χωρίς να επεμβαίνουν τα ζώα, προσφέρουν δουλειά σε ντόπιους και κάθε είδους βοήθεια (μεταφορές με οχήματα, ιατρική περίθαλψη, φάρμακα, οικονομική βοήθεια κ.α.). Είναι εκεί γι’ αυτούς. Ο οργανισμός δραστηριοποιείται και σε άλλες χώρες με βάση την Ινδία για τους ίδιους σκοπούς, δηλαδή την δημιουργία «food forests».

Αυτά όλα για να πάρεις μια γεύση, που νιώθω ότι ούτε το 1% δεν έχω καταφέρει να μεταδώσω. Όσο γράφω, τόσο πιο ανικανοποίητη, μένω από το αποτέλεσμα. Αλλά πρέπει να το πάρω απόφαση, ότι είναι μια εμπειρία που πρέπει να τη ζήσεις. Ό,τι και να γράψω θα είναι λίγο. Θεωρώ ότι αυτά τα ταξίδια είναι ένα βίωμα μέσα από το οποίο αναπτύσσεις και θεραπεύεις την ψυχή σου. Τουλάχιστον έτσι το νιώθω εγώ. Ίσως επειδή το είχα ανάγκη να το βιώνω πιο ρομαντικά και να μ’ έχει βαρέσει λίγο παραπάνω η Αφρική. Αν θέλεις ωστόσο να κάνεις ένα πραγματικό δώρο στον εαυτό σου κάνε αυτό το ταξίδι ή όποιο άλλο myquest σου φαίνεται ενδιαφέρον.

Οι πιο έντονες εικόνες που έχω είναι αυτή η καθημερινή επαφή με τους ντόπιους, η ενέργεια της ομάδας και αυτή η αίσθηση αγάπης και αλληλεγγύης που ζεις κάθε μέρα με ανθρώπους που δεν ξέρεις κι όμως κάπως βρήκατε τον τρόπο και επικοινωνήσατε. Το μαγείρεμα που κάναμε όλοι μαζί, το φαγητό μας στον κύκλο, να καθόμαστε κάτω από την μεγάλη ακακία στο διάλειμμα, να μοιραζόμαστε ιστορίες, να κοιταζόμαστε στα μάτια, να χορεύουμε, να γελάμε, να μοιραζόμαστε στους κύκλους ευγνωμοσύνης το βράδυ, να αισθανόμαστε την βροχή, ν’ ακούμε τους ήχους των πουλιών, να βλέπουμε τις ζέβρες κάθε μέρα στη δουλειά, να λέμε «καλημέρα» και «supa», να σκάβουμε όλοι μαζί, να κουραζόμαστε όλοι μαζί, να αγκαλιαζόμαστε σφιχτά και να κλαίμε παρέα. Εγώ ακόμα κλαίω.

Αυτήν την σύνδεση δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Είναι το μεγαλύτερο δώρο που πήρα από την Κένυα. Γύρισα στην Ελλάδα και νιώθω ότι έχω όλων την ενέργεια μαζί μου. Νιώθω όλα τα συναισθήματα μαζί. Με το που έφτασα είδα τους φόβους μου να με περιμένουν στη γωνία, τους πλησίασα, τους κοίταξα στα μάτια και τους είπα να κάνουν στην άκρη να περάσω. Αυτό έμαθα απ’ αυτό το ταξίδι, γιατί έτσι κάναμε κάθε μέρα. Για όλα υπήρχε λύση, για όλα υπήρχε κάποιος τρόπος ακόμα κι εκεί που σκεφτόσουν «αποκλείεται να γίνει αυτό». Οι άνθρωποι εκεί τα καταφέρνουν πάντα. Τους ρωτάς «τι κάνεις» και η απάντηση «καλά είμαι», στη γλώσσα τους μεταφράζεται ως «έχω ειρήνη μέσα μου».  Τα πιο πολύτιμα πράγματα που έχουν είναι η πίστη τους και η αγάπη και ακόμα κι αυτά στα δίνουν απλόχερα. Με βλέμματα καθαρά και χαμόγελα που αστράφτουν, με δύναμη και ενέργεια αξιοθαύμαστη, σου μιλάνε ως ο πιο καλλιεργημένος άνθρωπος στη γη. Είναι αυθεντικοί, αγνοί, συνδεδεμένοι με τα συναισθήματά τους και με τη γη. Είναι για εμένα έμπνευση. Μακάρι να μπορέσω να κάνω δική μου, αυτήν την στάση ζωής τους, έστω και στο ελάχιστο ∙ να κοιτάζω κι εγώ τη ζωή με βαθιά ευγνωμοσύνη.

Τους ευχαριστώ από καρδιάς για τη γνωριμία και την αγάπη και μέχρι την επόμενη φορά που θα βρεθούμε…ashe oleng, lesere naa!

Ο Γιάννης, λοιπόν, ως ηλεκτρολόγος μηχανικός είχε την ιδέα μιας και είναι στο αντικείμενό του, η Αναστασία την πίστεψε και η ιδέα δεν άργησε να γίνει πράξη. Πήραν δέκα ποδήλατα, βρήκαν το χώρο και μπήκαν με τα μπούνια στη φάση. Τα παιδιά εργάζονται ακόμα στην Αθήνα όμως θα τους βρίσκεις στο γλυκό τους μαγαζί κάθε σαββατοκύριακο που επιστρέφουν στο Μεσολόγγι για να παίρνει μπρος το σχέδιο «απόδραση από την πόλη». Θαύμασα την όρεξή τους για το νέο τους εγχείρημα μα πιο πολύ θαύμασα τα μάτια τους που ήταν γεμάτα όνειρα. Πήγαμε βόλτα με τα ποδήλατα, μου έμαθαν ένα σωρό πράγματα για τον τόπο τους και πραγματικά η μέρα μαζί τους ήταν απολαυστική.

Τώρα, λοιπόν, που έχεις κι εσύ το ποδήλατό σου θα σε κάνω την αγαπημένη μου βόλτα! Θα κατευθυνθείς προς τη λιμνοθάλασσα για να ποδηλατάρεις γύρω – γύρω τον περιμετρικό της δρόμο. Μπορείς να ξεκινήσεις πηγαίνοντας πρώτα στο παρατηρητήριο της Κλείσοβας και μετά να κατευθυνθείς προς την Τουρλίδα, την πλωτή πόλη του Μεσολογγίου και το μουσείο άλατος, το οποίο βρίσκεται στις παλιές αλυκές. Πηγαίνοντας προς τα εκεί σου προτείνω να κάνεις μια στάση στο παρατηρητήριο των ροζ φλαμίνγκο και να παρατηρήσεις τι πουλιά βρίσκονται γύρω σου. Σίγουρα θα πετύχεις ερωδιούς και ενδεχομένως και φλαμίνγκο. Το μουσείο άλατος εκτός από τον εσωτερικό χώρο, μεγάλο ενδιαφέρον έχει και ο εξωτερικός του χώρος, στον οποίο εκτίθενται τα μηχανήματα που χρησιμοποιούσαν τότε που λειτουργούσαν οι αλυκές. Στον χώρο αυτόν μπορείς να περιηγηθείς δωρεάν.

Αφού κάνεις τη βόλτα σου και χορτάσεις ήλιο, πάρε ξανά το ποδήλατό σου και πάμε προς το κέντρο. Πέρνα από το άγαλμα του Λόρδου Βύρωνα, το μουσείο του Τρικούπη και το σπίτι του Παλαμά, το παλιό δημαρχείο, την εκκλησία του αγίου Σπυρίδωνα, το κτήριο Χρυσόγελου, την πλατεία Μάρκου Μπότσαρη και γενικά πέρνα, γύρνα, χώσου, χάσου, ψάξου! Κάπου εκεί πάνω σε αυτό το ντελίριο περιπέτειας κάνε μια στάση στο Messolonghi by locals, το πιο in spot της πόλης. Εκεί θα γνωρίσεις τον Αλέξανδρο, την Κύρα και την ομάδα τους.

Τα παιδιά αυτά έχουν δημιουργήσει δύο χώρους: ένα info – point, στο οποίο θα σου προτείνουν διάφορα ενδιαφέροντα σποτ μέσα στην πόλη που μπορείς να δεις και θα σε ενημερώσουν και για τις δράσεις που τρέχουν την εκάστοτε εποχή, όπως το φεστιβάλ των ντόπιων, πεζοπορίες στον Αράκυνθο και τη γύρω περιοχή, βαρκάδα στη λιμνοθάλασσα, πολιτιστικές διαδρομές μέσα στην πόλη, εκθέσεις κλπ. Στον χώρο αυτόν θα βρεις και ένα σωρό όμορφα πράγματα, τύπου σουβενίρ, σχεδιασμένα από τοπικούς καλλιτέχνες που έχουν εμπνευστεί από το Μεσολόγγι. Ο δεύτερος χώρος είναι ένα local – hub στο οποίο διοργανώνουν εργαστήρια, δράσεις, ομιλίες και ό, τι άλλο αφορά την κοινότητα της πόλης.

Το σλόγκαν τους «live local think global» νομίζω πως συνοψίζει τέλεια την προσπάθεια που κάνουν να αναδείξουν την πόλη τους μέσα από τα μάτια των ντόπιων, όχι μόνο σε ιστορικό και πολιτιστικό επίπεδο, αλλά με μια ολιστική προσέγγιση, με έναν οργανισμό που θα συμπεριλαμβάνει όλα αυτά που αποτελούν το Μεσολόγγι. Με κινητήρια δύναμη την αγάπη για τον τόπο τους και οδηγό το ανοιχτό τους μυαλό, ξεκίνησαν τους by locals το 2019 σε μια εποχή που η λέξη «τουρισμός» δεν υπήρχε στο λεξιλόγιο της πόλης πόσο μάλλον η έννοια του «ηθικού τουρισμού». Έξι χρόνια μετά αυτό που έχουν δημιουργήσει είναι αξιέπαινο και αξιοθαύμαστο. Έχουν δημιουργήσει ένα δίκτυο ανθρώπων που έχουν αναζωογονήσει την πόλη και προωθούν έναν ηθικό και βιώσιμο τουρισμό, κάτι που απαιτεί όχι μόνο να αλλάξει η φιλοσοφία πίσω από το κομμάτι «τουρισμός», αλλά και η στάση ζωής των ανθρώπων. Είναι πλέον αναγκαία η επένδυση σε δράσεις και επιχειρήσεις, οι οποίες θα φροντίζουν τόσο την ευημερία του τόπου, όσο και των ανθρώπων που τον κατοικούν. Το δεύτερο σκέλος, συνήθως, σε πολλές τουριστικές περιοχές της χώρας μας αγνοείται παντελώς, με αποτέλεσμα χωριά, πόλεις και νησιά να γίνονται ανυπόφορα για τους ντόπιους. Το Μεσολόγγι, όμως, μας μαθαίνει πως μπορεί να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην ευημερία του τόπου και των κατοίκων του, όταν οι κάτοικοι συμμετέχουν ενεργά σε αυτήν την προσπάθεια. Ο Αλέξανδρος και η Κύρα μου είπαν πως τα τελευταία τρία – τέσσερα χρόνια όλο και περισσότεροι νέοι επιστρέφουν πίσω και σιγά – σιγά το όνειρο γίνεται πραγματικότητα. Η Αναστασία και ο Γιάννης, ο Νίκος, η Νίκη, τα αδέρφια Τρικενέ που συνεχίζουν την οικογενειακή επιχείρηση «ποτοποιία Τρικενέ» και ανακαίνισαν πρόσφατα το ιστορικό πια μαγαζί που πέρασε από τον πατέρα τους στα χέρια τους, ο Δημήτρης που αποφάσισε να ανοίξει έναν χώρο για  extreme sports στο κέντρο της πόλης και σίγουρα κι άλλοι κι άλλες που δεν πρόλαβα να τους γνωρίσω. Όλοι και όλες τους συμβάλουν με τον τρόπο τους και δίνουν στην πόλη έναν αέρα ανανέωσης.

Το ερώτημα είναι ένα για τον Αλέξανδρο: «Τί είναι για τον κάθε έναν το Μεσολόγγι;» και όχι μόνο το Μεσολόγγι, το ερώτημα λέει πως μεταφέρεται παντού  και όταν είσαι ανοιχτός να γνωρίσεις ξανά ακόμα και τον ίδιο σου τον τόπο, τότε δημιουργείται ένας ζωντανός οργανισμός από ανθρώπους που ο καθένας προσφέρει κάτι διαφορετικό κι αντί να μετράνε τις διαφορές τους μετράνε αυτά που μπορούν να κάνουν μαζί.

Γνωρίζοντας όλα αυτά τα παιδιά νιώθεις μια πληρότητα και μακάρι να έχεις κι εσύ τη χαρά να τους γνωρίσεις από κοντά, θα σε φροντίσουν σαν να σε ξέρουν από παλιά. Το μέρος θα σε εμπνεύσει και θα σε μαγέψει μόνο αν το αγκαλιάσεις και το ζήσεις «by local». Για εμένα, αυτή η αίσθηση φροντίδας, φιλοξενίας και αλληλεγγύης που παίρνω κάθε φορά που το επισκέπτομαι είναι η μαγική συνταγή της επιτυχίας για έναν τόπο που σέβεται τον εαυτό του. Την ενέργεια που έχουν δώσει θα την νιώσεις σε όλα εκείνα τα σημεία που έχουν πάρει ξανά ζωή.

Μετά από όλη αυτήν την πληροφορία, θα σε αφήσω να πας για ένα τσιπουράκι ή ένα ουζάκι εκεί στον πεζόδρομο που είναι όλα δίπλα σου. Να μην παραλείψεις τους θαλασσινούς μεζέδες, το αυγοτάραχο και να δοκιμάσεις οπωσδήποτε το τοπικό γλυκό «παστιτσάκι» που φτιάχνει ο Νίκος στο ζαχαροπλαστείο του. Μην ξεχάσεις να δεις το ηλιοβασίλεμα μέχρι να σβήσει ο ήλιος και φυσικά να επιστρέψεις το ποδήλατό σου!

Καλή απόλαυση!

Μπαίνοντας στο χωριό θα συναντήσεις μια μεγάλη πλατεία, την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής που είναι χτισμένη με πελεκητό μαύρο λιθάρι κάτι που δεν έχω ξαναδεί ομολογώ και εκεί δίπλα σε ένα διάζωμα θα δεις να στέκεται και ο «Καρνάβαλος» το παλιό «KTEΛ» του χωριού. Το λεωφορείο, αυτό, ένωνε την Άνω με την Κάτω Χώρα, μέχρι το 1983. Στο λαογραφικό μουσείο θα δεις και φωτογραφίες με το λεωφορείο να έχει κολλήσει στο χιόνι. Οι πλακοστρωμένοι δρόμοι θα σε οδηγήσουν στο «κέντρο» του χωριού, στα καφέ και τα ταβερνάκια για να πάρεις μια ανάσα μετά από το ταξίδι και το περπάτημα. Κάπου εκεί βρίσκεται και έναν χώρος που ονομάζεται «φίλοι του Καζαντζίδη» με μια ψύχραιμη συλλογή από φωτογραφίες, δίσκους, αυτόγραφα, cd, περιοδικά και εφημερίδες με τον Καζαντζίδη. Εμείς φάγαμε στον «Μπαχαλόγατο» και γνωρίσαμε τον Βασίλη, τον ιδιοκτήτη, ο οποίος μας μίλησε με πολλή αγάπη για το χωριό και την απόφασή του να ανοίξει το μαγαζί, ενώ ζει στη Ναύπακτο.

Αυτό που έμαθα με μεγάλη μου χαρά, είναι πως το χωριό εκτός από τον πολιτισμό και την ιστορία, πλέον είναι γνωστό, για τη φύση και τις πεζοπορίες. Σε ένα χωριό λίγο πιο κάτω, στο Τείχιο, διοργανώνεται ένας από τους μεγαλύτερους αγώνες βουνού της χώρας με συμμετοχές από όλον τον κόσμο. Οι άνθρωποι έχουν επενδύσει σε αυτού του είδους τον τουρισμό και έχουν κάνει πάρα πολύ καλά. Ο αγώνας αυτός διαρκεί όλο το Μάιο και συμπεριλαμβάνει αγώνες τρεξίματος, πεζοπορίας και mountain bike. Μπορείς να ψάξεις στο tihiorace.gr και να έρθεις σε επαφή με το kravara park και kravara bike park (αν είσαι του mountain bike) στα social media να δεις τις διαδρομές που έχουν φτιάξει και να ακολουθήσεις μία από αυτές. Η σήμανση είναι πολύ καλή! Εγώ έκανα μια πολύ απλή και μικρή διαδρομή μέχρι τον νερόμυλο και από εκεί στον καταρράκτη Τσούρνα, αλλά την επόμενη φορά θα ανέβω γι’ αυτό το λόγο.

Το τοπίο είναι τρομερό, όποια εποχή διαλέξεις να έρθεις, φυσικά την άνοιξη θα πετύχεις και τις καρυδιές ανθισμένες, αλλά πιστεύω ότι σε κάθε εποχή θα έχεις κάτι να θαυμάζεις. Φεύγοντας από την Άνω Χώρα και έχοντας πάρει αρκετή δόση καθαρού αέρα, θέας, κελαηδισμάτων και πρασίνου το μόνο που σκέφτομαι είναι πότε θα ξανάρθω. Ελπίζω κι εσύ να φύγεις με την ίδια αίσθηση.

Καλά να περάσεις!

Από τον Πλάτανο, μπορείς να περιηγηθείς και σε γύρω χωριά, όπως τον Άγιο Δημήτριο, τη Χώμορη, την Αγία Τριάδα κι αν δεν θέλεις να περιηγηθείς μπορείς να πας να φας στην ταβέρνα «το ανεμοδαρμένο διάσελο» που είναι όνομα και πράγμα. Είναι αυτή η ταβέρνα που είναι μόνη της, χτισμένη στην πλαγιά του βουνού και έχει θέα όλο το διάσελο. Είναι αυτή η ταβέρνα που θα φας μόνο μερακλίδικα φαγητά, που θα πιάσεις κουβέντα με τους ιδιοκτήτες και θα φύγεις και με ένα βαζάκι σπιτικό γλυκό του κουταλιού.

Με ευχαριστείς αργότερα γι’ αυτήν την πληροφορία και βασικά ευχαρίστησε την Άννα. Καλά να περάσεις!

Στη διαδρομή κάναμε δύο πολύ ενδιαφέρουσες στάσεις: μία στην πλατεία της Στύλιας και μία στην πλατεία της Συκιάς, δύο πολύ μικρά χωριουδάκια πριν τη Φαμήλα που οι πλατείες τους  έχουν αυτά τα τεράστια και πανέμορφα πλατάνια. Στη δε πλατεία της Στύλιας το καφενείο της είναι ένα στολίδι και με το ρομαντικό μου μυαλό το φαντάζομαι ανοιχτό το καλοκαίρι, με τραπεζάκια κάτω από τον πλάτανο να σερβίρει ελληνικό καφέ με πλούσιο καϊμάκι και γλυκό του κουταλιού.

Αυτή η εκδρομή δεν είναι μια συνηθισμένη εκδρομή, ούτε έχει κάτι πολύ «ουάου». Αφού με διαβάζεις όμως, ξέρεις, ότι δεν είμαι εδώ μόνο για τα «ουάου», είμαι εδώ για να αναδείξω κι αυτά τα μέρη που χρειάζονται την προσοχή μας, γιατί τα ξεχάσαμε και μαράζωσαν. Όταν τα τιμάμε με την παρουσία μας και περνάμε έστω και λίγο χρόνο σε αυτά, τιμάμε τους ανθρώπους και τον κόπο που έκαναν να χτίσουν, να δουλέψουν, να κάνουν οικογένειες και να ζήσουν σε αυτά τα μέρη παρ’ όλες τις δυσκολίες.

Το Γαλαξίδι φαίνεται να είναι μια ήρεμη δύναμη που αντιστέκεται στους γρήγορους ρυθμούς της σύγχρονης ζωής, αλλά και του «κακού» τουρισμού, βάζοντας ως προτεραιότητα την ομορφιά και την ευημερία του τόπου. Αυτά όλα, χωρίς να μένει πίσω στις εξελίξεις, καθώς παρέχει στους κατοίκους του, όλες τις βασικές υπηρεσίες και αγαθά που χρειάζονται για να ζήσουν μια άνετη ζωή.

Ένας τόπος με χαρακτήρα και ομορφιά που πρωταγωνίστησε για πολλά χρόνια στις θάλασσες με τα φημισμένα του καράβια και τους ξακουστούς ναυτικούς του, σε περιμένει να περπατήσεις τα πέτρινα στενά του, να απολαύσεις τον ήλιο, να κάνεις μπάνιο στα πεντακάθαρα νερά, να φας μερακλίδικο μαρινάτο γαύρο στον «Τάσο» με τσιπουράκι, να φας παραδοσιακό γαλακτομπούρεκο με κρέμα ρυζιού και παραδοσιακή κρέμα αμυγδάλου στο «Κονάκι», να εξερευνήσεις το Ναυτικό Μουσείο αλλά και την ευρύτερη περιοχή.

Συνδυάζεται, εξαιρετικά, με την Άμφισσα που είναι –επίσης- γραφική και όμορφη, αλλά και με τους Δελφούς που είναι κι αυτοί στο μισάωρο. Το καλοκαίρι μπορείς να γυρίσεις τις παραλίες της ακτογραμμής με την πιο διάσημη την παραλία στα Τριζόνια. Τα Τριζόνια είναι ένα μικρό νησάκι απέναντι από τον οικισμό Χάνια, απ’ όπου παίρνεις το καραβάκι και βρίσκεσαι εκεί σε μερικά λεπτά.

Να ξέρεις ακόμα ότι και το χειμώνα στις Aπόκριες, η περιοχή έχει πολύ τζερτζελέ. Στο Γαλαξίδι έχουν τα ξακουστά «αλευρομουτζουρώματα», στα οποία γίνεται χαμός και στην Άμφισσα έχουν το δρώμενο «Το στοιχειό της Χάρμαινας», το οποίο είναι τριήμερο, πραγματοποιείται το παρασκευοσαββατοκύριακο πριν την Καθαρά Δευτέρα και είναι πραγματικά πολύ εντυπωσιακό. Οπότε, μπορείς να το συνδυάσεις κι έτσι για μια χειμερινή απόδραση!

Όπως και να το κάνεις, σου εύχομαι να το απολαύσεις!

Μπορείς λοιπόν, αν βρεθείς στη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου να πάρεις τα κιάλια σου και την κάμερά σου και να βρεθείς στα διάφορα παρατηρητήρια που έχουν τοποθετηθεί αλλά και να περπατήσεις τους δρόμους μέσα στη λιμνοθάλασσα ή ακόμα καλύτερα να μπεις στο site των Messologgi by locals (θα σου πω πιο πολλά πράγματα για τα παιδιά σε άλλο κείμενο) και να κλείσεις βαρκάδα για να δεις ακόμα καλύτερα τους μοναδικούς φτερωτούς μας φίλους.  Στο Αιτωλικό έχουν ειδικά διαμορφωμένο χώρο που φιλοξενεί κατά κύριο λόγο πάπιες, ΠΟΛΛΕΣ πάπιες. Σύνολο η λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου- Αιτωλικού φιλοξενεί 300 είδη παπιών, όχι ότι κι ότι.

Από εδώ και πέρα θα σου γράψω πληροφορίες που μπορεί να σου φανούν χρήσιμες και εύχομαι πραγματικά να τις αξιοποιήσεις και να κάνεις μια τέτοια εκδρομή!

Υγροβιότοποι που μπορείς να επισκεφτείς:

Δέλτα Έβρου

Λίμνη Βιστωνίδα- Πόρτο Λάγος

Μεσολόγγι- Αιτωλικό

Λίμνη Κερκίνη

Πρέσπες

Δέλτα Αξιού

Εθνικοί Δρυμοί:

Πάρνηθας

Ολύμπου

Σουνίου

Οίτης

Αίνου

Σαμαριάς

Πρεσπών

Παρνασσού

Βίκου- Αωού

Ψάξε:

τους υγροβιότους Ramsar και τις περιοχές Natura 2000 στο geogreece.gr που σου έχει διαδραστικούς χάρτες για να ενημερωθείς για όλο τον πλούτο της χλωρίδας και της πανίδας της Ελλάδας και τα νομικά πλαίσια που ισχύουν. Εκεί θα βρεις και τα 610 καταφύγια άγριας ζωής, τα εθνικά πάρκα, τα μνημεία της φύσης και τη βλάστηση όλα αυτά σε χάρτες, όπως σου έγραψα παραπάνω, για να ξέρεις και κατά που πέφτουν.

οργανώσεις και φορείς που ασχολούνται με την διάσωση της άγριας πανίδας στην Ελλάδα και στήριξε το έργο τους:

Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία

ΑΝΙΜΑ

Αρκτούρος

Αρχελών

MOm

Medaset

Και άλλες πολλές που δρουν τοπικά, ίσως και στον τόπο σου να υπάρχει κάτι τέτοιο ψαξ’το!

Υ.Γ. Αν σου αρέσουν τα αστυνομικά, δες τη σειρά του Netflix «The Residence». Η ντετέκτιβ που πρωταγωνιστεί έχει κόλλημα με τα πουλιά, είναι ακραία birdwatcher και παραλληλίζει ανθρώπους και καταστάσεις με συμπεριφορές πουλιών. Είναι πανέξυπνο, είναι χιουμοριστικό και θα γνωρίσεις και ένα σωρό είδη πουλιών που μάλλον δεν θα ταξιδέψεις στην άλλη άκρη του κόσμου για να τα δεις.