at a glance
Top

Τεχνητές Eπιλογές

κείμενο | έλλη πράντζου */* φωτογραφίες | έλλη πράντζου */* επιμέλεια | τάσος θώμογλου + ιάκωβος καγκελίδης

Λέγε με χάος να τελειώνουμε

Σε ξέρεις; Ξέρεις όσα στοιχειωδώς μπορεί να μάθει ένας άνθρωπος για τον ίδιο του τον εαυτό; Ξέρεις τι πραγματικά θα έκανες, τι θα ήθελες, ποιος θα ήσουν και τι τροπή θα είχε πάρει η ζωή σου αν δεν είχες μπερδέψει τα θέλω σου με τα θέλω που πρέπει να θέλεις και νομίζεις τελικά πως όντως τα θέλεις;

Συζήτησες ποτέ σου ειλικρινά με κάθε πτυχή της προσωπικότητάς σου, εκτός από αυτή που καλείσαι να παρουσιάσεις σε όλους εμάς ατσαλάκωτη προκειμένου να μη χαρακτηριστείς ή βιώσεις τις επιπτώσεις του οποιουδήποτε στιγματισμού (μεγάλου ή μικρού); Έχεις τολμήσει ποτέ τα ανείπωτα που τώρα φοβάσαι πως θα σου στοιχήσουν τα λίγα κεκτημένα σου; Όλα εκείνα τα ανείπωτα που ενώ δεν αφορούν κανέναν πέρα από εσένα τον ίδιο παραμένουν ξεχασμένα και παραγκωνισμένα να σαπίζουν μέσα σου γιατί ακόμη  μπορεί να μην ταιριάζουν στις άσκοπες και ανόητες συνήθειες που απέκτησε η ανθρωπότητα. Συνήθειες που έχουν γίνει καθεστώς μέσα στα χρόνια για να καθορίζουν με τον πιο ύπουλο τρόπο τη ζωή σου.

Οι ενοχές έχουν τη μορφή άγραφων νόμων, κανονισμών χωρίς νόημα, τύπων, τύπων κι άλλων τύπων τόσο που καταλήξαμε να ζούμε μια ζωή τυποποιημένη σαν άνοστη κονσέρβα κοντά στη λήξη της. Είναι όμως η ζωή μια άνοστη κονσέρβα; Αξίζει ως τη λήξη της να ζεις σαν αποστειρωμένος ασθενής σε καραντίνα μακριά από καθετί που ενώ δε βλάπτει κανέναν εντούτοις έχει ενοχοποιηθεί χωρίς ποτέ κανείς να ξέρει από ποιους και γιατί;

Αλήθεια μπροστά στα μάτια μας είσαι ο πραγματικός εσύ; Πόσα πράγματα αναγκάζεσαι να καταπίνεις για να μην απορριφθείς από ένα κοινωνικό σύνολο που κατέληξε δυνάστης του εαυτού του; Τι δε λες εκεί έξω και γιατί; Τι δεν κάνεις και για ποιον λόγο; Πόσα φοβάσαι αλήθεια να παραδεχτείς και στον ίδιο σου τον εαυτό; Τι θα άλλαζες στη ζωή σου αν δεν είχες να φοβηθείς τίποτε και κανέναν; Πόσα από τα πραγματικά κι αυθόρμητά σου όνειρα έγιναν πραγματικότητα; Τόλμησες ποτέ να βάλεις έναν στόχο πέρα από τα δεδομένα προβλεπόμενα που οι άλλοι προσμένουν από σένα; Σε πόσα από αυτά που πραγματικά ήθελες δόθηκε μια ευκαιρία;

Πιστεύεις πως ζεις ελεύθερος μα έχεις μπροστά σου μια εικόνα μαγική. Ξέρεις, από αυτές που χρησιμοποιούνται σε κάτι ψυχολογικά τεστ και ενώ απεικονίζουν δυο πράγματα ταυτόχρονα συνήθως αρχικά βλέπουμε μόνο το ένα από τα δυο και λίγη ώρα μετά, κατόπιν παρατήρησης, αντιλαμβανόμαστε και το δεύτερο. Έτσι είναι και η ζωή σου αυτή τη στιγμή που μιλάμε. Έτσι είναι και η κοινωνία η οποία φτιάξαμε. Με την πρώτη ματιά έχοντας γίνει πια ρουτίνα μας, καθημερινότητά μας και μοναδική μας πραγματικότητα νομίζουμε πως αυτή είναι η μόνη προοπτική μας, πιστεύουμε πως είμαστε ελεύθεροι κι απλώς κάποια πράγματα σε κάποιους τομείς «δεν πάνε και τόσο καλά». Νομίζουμε πως αυτό είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε και μην έχοντας πια φαντασία, μέτρο σύγκρισης ή κίνητρο για σκέψη, θεωρούμε τα πάντα δεδομένα και αμετακίνητα.

Τα βιώματά μας έχουν θαρρείς εκ φύσεως πλέον κουτάκια και πλαίσια λες και τα μάτια μας τοποθετούν σε περιγράμματα κάθε καινούργιο ερέθισμα που δεχόμαστε πριν καν προλάβει ο εγκέφαλός μας να το αποκωδικοποιήσει. Θυμίζουμε ποζεράτες κούκλες στις βιτρίνες των ζωών μας κι όποτε κάποιος μας στραβοκοιτάει ψαχνόμαστε να δούμε αν ξέφυγε κανένα χιλιοστό από τα μπογιατισμένα χαμόγελά μας.

Κάτι μέσα μας όμως παραμένει ανικανοποίητο, κενό, ανεκπλήρωτο. Κάτι μας τρώει σαν το σαράκι αργά και βασανιστικά χωρίς καν να έχουμε τις κατάλληλες λέξεις για να το κατονομάσουμε. Δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε τι ακριβώς μας φταίει όπως στις περιπτώσεις εκείνες που έχουμε μια λέξη στην άκρη της γλώσσας μας αλλά δε μας έρχεται στο μυαλό.

Τις πιο πολλές φορές αυτό γίνεται ακόμη πιο έντονο, τόσο που δεν μπορείς πια να το αποφύγεις και καλείσαι να το αντιμετωπίσεις τελικά, κάπου προς τη δύση της ζωής σου. Τότε που αντί να κοιτάς μπροστά ατενίζοντας το μέλλον, κοιτάζεις πίσω κάνοντας απολογισμό του παρελθόντος σου. Τότε που έρχεται η ώρα μαζί με τα παπούτσια σου να κρεμάσεις και τη μάσκα παραδίπλα σαν φόρο τιμής σε όσα έκανες για να ικανοποιήσεις τελικά μόνο τους άλλους. Στέκεσαι παγωμένος απέναντι σε χρόνο σταματημένο, λίγο πριν το τέλος, αγγίζοντας σχεδόν το απόλυτο μηδέν κι απλώς αναρωτιέσαι. Τι πήγε στραβά; Τι σου έφταιγε και παρέμεινε το μέσα σου κενό ενώ τήρησες όλα εκείνα τα «προβλεπόμενα»;

Η μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου θυσιάστηκε απέναντι σε ένα ισοπέδωμα που υποτίθεται πως μας κρατάει ασφαλείς με το να μη μας αφήνει «ανεξέλεγκτους» να δρούμε. Μας κρατάει ασφαλείς από τι; Από τους ίδιους μας τους εαυτούς; Από τη δημιουργικότητά μας και τη φαντασία μας; Από όλα όσα θα κάναμε ο καθένας με τον τρόπο του αν δεν είχαμε πακεταριστεί μέσα σε αυτό το προκαθορισμένο μοντέλο ζωής με το οποίο μας πιπιλίζουν από μικρούς το μυαλό είτε με λόγια είτε με εικόνες έμμεσα και άμεσα;

Τι θα μου έλεγες αν ήξερες πως θα σε καταλάβω; Τι θα μου ψιθύριζες αν σου έλεγα πως δεν ακολουθώ κανένα πρότυπο άλλου στη ζωή μου; Τι θα μου αποκάλυπτες αν ήξερες πως δε θα σε κατακρίνω; Τι μου κρατάς κρυφό αλλά ισχυρίζεσαι πως είσαι ολόκληρος κι ακέραιος μπροστά μου;

Τι φοβάσαι;