R

e

j

e

c

t

e

d

m

u

s

i

c

image

Ο στίχος είχε τη δική του ιστορία

...τραγούδια που βασίζονται σε ιστορικά γεγονότα

Τα άκουσες, τα γούσταρες, τα κατέβασες, τα χόρεψες χοροπηδώντας χειρότερα απ΄ότι σε τουαλέτα που θες να ανάψει το φωτοκύτταρο.

Μουρμούριζες όπου δεν ήξερες τους στίχους σαν βραχνιασμένο κουνούπι. Άλλα σου μοιάζανε απλά ρομαντικά και σ'άλλα χτυπιόσουν σαν επιληπτικός. Ήξερες όμως ότι μιλάνε για ιστορικά γεγονότα κι αληθινές ιστορίες;

O.M.D. – “Enola Gay”

«Enola Gay» λεγόταν το αμερικάνικο αεροπλάνο που έριξε την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πήρε το όνομά του από την Enola Gay Tibbets, τη μητέρα του πιλότου Paul Tibbets. Σε ερώτηση που του έγινε για την προέλευση της έμπνευσης, ο τραγουδιστής του συγκροτήματος, Andy McCluskey, είχε απαντήσει: «Πολλοί απλά δεν έχουν ιδέα περί τίνος πρόκειται. Κάποιοι (βλέπε Λαμπίρη της εποχής) πίστευαν ότι είναι ένα κωδικοποιημένο μήνυμα ότι είμαστε gay. Εμείς απλά είχαμε πάθος με τα αεροπλάνα του Β’ Π.Π.. Και το πιο γνωστό και με τη μεγαλύτερη επιρροή ήταν το Enola Gay. Τόσο απλά!» Αυτά τα trash media πότε θα ριχτούν στο πυρ το εξώτερον;

IRON MAIDEN – “Run To The Hills”

Το τραγούδι μιλά για την Ευρωπαϊκή άφιξη στο «Νέο Κόσμο», την Αμερικάνικη Ήπειρο, τις ημέρες του εποικισμού και της μετέπειτα επέκτασης προς τα δυτικά. Το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι περιγράφει το ιστορικό γεγονός από 3 διαφορετικές οπτικές γωνίες: Η πρώτη, από την πλευρά των ιθαγενών Cree. Η δεύτερη, από την πλευρά των λευκών εισβολέων Αγγλοσαξόνων στρατιωτών και η Τρίτη, μέσα από την αμερόληπτη σκοπιά ενός τρίτου ματιού. Διαλέγεις και παίρνεις.

U2 – “Sunday Bloody Sunday”

Η αλήθεια είναι ότι στην Ιρλανδική ιστορία υπάρχουν 2 «αιματοβαμμένες» Κυριακές. Η πρώτη ήταν το 1920, όταν Βρετανοί στρατιώτες γάζωσαν στην κυριολεξία τους θεατές ενός ποδοσφαιρικού αγώνα στο Δουβλίνο, ως αντίποινα για τη δολοφονία Βρετανών πρακτόρων. Η δεύτερη (που κατά κύριο λόγο αναφέρεται το τραγούδι), ήταν στις 30 Ιανουαρίου 1972 στην πόλη Derry της Β. Ιρλανδίας, όπου Ιρλανδοί πολίτες διαδήλωναν για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους και Βρετανοί αλεξιπτωτιστές που προσγειώθηκαν σκότωσαν αρκετούς από αυτούς. Μουντός ο καιρός, τα ταμεία ζίγκα από τη Βιομηχανική Επανάσταση και δουλειά δεν είχε ο διάολος.... Δοσμένο πάντα μέσα από τη φιλειρηνική κοσμοθεωρία του Bono και όλου του συγκροτήματος.

BRUCE SPRINGSTEEN – “The Rising”

Μια διαφορετική καλλιτεχνική έκφραση για την 11η Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ, πιο εσωστρεφής και πιο οικουμενική, κρατώντας αποστάσεις από έργα άλλων καλλιτεχνών που έσταζαν εκδίκηση και πατριωτισμό. Παραμερίζοντας το θυμό και το εθνικιστικό αμόκ, εστιάζει περισσότερο στα υπόλοιπα συναισθήματα που γέννησε το τραγικό γεγονός: τη θλίψη, τη σύγχυση κλπ., θέλοντας να δώσει πολλαπλά θρησκευτικά μηνύματα. Οι στίχοι αφηγούνται την τραγωδία μέσα από τα μάτια ενός πυροσβέστη και την προσπάθειά του να φτάσει στη φωτιά ξεπερνώντας διάφορα φυσικά και ψυχικά εμπόδια.

THE CRANBERRIES – “Zombie”

Αναφέρεται στο βομβαρδισμό του Warrington της Αγγλίας από τον IRA (τον Ιρλανδικό Δημοκρατικό Στρατό) το 1993, στα πλαίσια του αγώνα του να διώξει το Βρετανικό Στρατό από τη Βόρεια Ιρλανδία. Αφορμή στάθηκε ο τραγικός θάνατος δύο παιδιών, του Jonathan Ball και του Tim Parry, ενώ το μήνυμα δεν ήταν άλλο από μια τεράστια έκκληση για ανακωχή. Τραγική ειρωνεία, λίγες βδομάδες αφότου το τραγούδι κυκλοφόρησε, ο IRA κήρυξε επίσημα κατάπαυση πυρός στις 31 Αυγούστου 1994, μετά από 25 χρόνια διαμάχης! Απανταχού φαν του συγκροτήματος, ανεβάστε πάλι το παντελόνι. Δεν έγινε για τα μάτια της Dolores.

BOOMTOWN RATS – “I Don’t Like Mondays”

Αγαπημένο κεφάτο τραγούδι… μέχρι να μάθεις τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις (Όχι… δεν είναι αυτός). Το τραγούδι γράφτηκε από τον τραγουδιστή τους, Bob Geldolf. Έδινε ο άνθρωπας συνέντευξη στο ραδιόφωνο όταν έφτασε με τέλεξ (!) στο σταθμό η είδηση ότι ένα 16χρονο κοριτσάκι «που δεν πατούσε και πολύ καλά», η Brenda Ann Spencer από το Κλίβελαντ, είπε να ξαλεγράρει από το διάβασμα ανοίγοντας το παράθυρό της, όχι για να χαζέψει τα πουλάκια, όχι για να μπανίσει περατζάδα, αλλά για να πυροβολήσει κατά ριπάς στο απέναντι σχολείο. Μετά από καμιά 30αριά σφαίρες, κλειδαμπαρώθηκε στο σπίτι για 7 ώρες κι έκανε «νια νια, νια νια νια» στην Αστυνομία, απειλώντας ότι θα βγει πυροβολώντας. Τελικά βαρέθηκε και παραδόθηκε χωρίς την παραμικρή μετάνοια και δίνοντας στην ερώτηση «Why?» την απλούστατη απάντηση «I don’t like Mondays; this livens up the day», προσθέτοντας κυνικά «Δεν είχα λόγο, απλά είχε πολύ πλάκα. Σα να σημαδεύω πάπιες στη λίμνη. Τα παιδιά με κοιτούσαν σαν αγελάδες». Το κοριτσάκι δικάστηκε ως ενήλικας κι εξακολουθεί να είναι στη φυλακή. Καψούλι!

BOB DYLAN – “Hurricane”

Ένα από τα αγαπημένα μου γενικότερα. Κι εκπληκτική η ομώνυμη ταινία με τον Denzel Washington να ενσαρκώνει τον Rubin “Hurricane” Carter. Ο «Τυφώνας» φυλακίστηκε το 1966 για 19 χρόνια ως δήθεν αυτουργός σε τριπλή δολοφονία σε μια ληστεία στο Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ κι ότι είχαν τάχα, αυτός κι ο συνεργός του, ρατσιστικά κίνητρα. Τα επόμενα χρόνια η υπόθεση πήρε μεγάλη έκταση καθώς, κατόπιν προσωπικής έρευνας του Carter, προέκυπταν πολλά θολά σημεία πάνω στα στοιχεία και τις μαρτυρίες. Οι υπόνοιες για μια κακοδικία έφεραν τον Bob Dylan έξω από την πόρτα του κελιού του. Αφού πείσθηκε από τον Carter και την απαρέγκλιτη δήλωση αθωότητάς του, ο ίδιος ο Dylan έφερε ξανά την υπόθεση στο φως και πέτυχε νέα δίκη το 1976. Ο Carter καταδικάστηκε ξανά, με τους εισαγγελείς να ισχυρίζονται ότι το έπραξε δήθεν για εκδίκηση για τη δολοφονία ενός μαύρου λίγη ώρα πιο πριν. Δεν τα παράτησε όμως ούτε τότε κι οι προσπάθειές του ανέτρεψαν τελικά την καταδίκη το 1984, 1 μόλις χρόνο πριν εκτίσει την ποινή του. Για το γαμώτο!

NIRVANA - "Polly"

Όσο γλυκιά είναι η μπαλάντα, τόσο γλυκά σε σκοτώνει η ιστορία της. Το τραγούδι γράφτηκε για ένα 14χρονο κοριτσάκι το 1987 που, γυρνώντας σπίτι από μια συναυλία, απήχθη από έναν άνδρα ονόματι Gerald Friend. Ο «που να του τον ρουφάνε βδέλλες» τύπος οδήγησε το κοριτσάκι στο τροχόσπιτό του και για αρκετή ώρα τη βίαζε και τη βασάνιζε μ’ ένα μαστίγιο, ένα καμινέτο κι ένα ξυράφι. Το κοριτσάκι κατάφερε να ξεφύγει όταν μετά την έβγαλε βόλτα, την ώρα που πήγε να βάλει βενζίνη. Ο τύπος συνελήφθη ταχύτατα κι ακόμα σαπίζει στη φυλακή, ενώ το όνομα του κοριτσιού δεν διέρρευσε ποτέ για ευνόητους λόγους. Ήταν μια τολμηρή κίνηση του τραγουδιστή Kurt Cobain, αλλά η τεράστια επιτυχία του τραγουδιού ήταν η αφορμή να συμμετάσχει το συγκρότημα σε πολλές συναυλίες για τα θύματα βιασμού. Ο Bob Dylan, όταν κυκλοφόρησε το τολμηρό για την εποχή του τραγούδι, είχε δηλώσει για τον Cobain: «Αυτό το παιδί έχει καρδιά».

SCORPIONS – “Wind of Change”

Όχι, δεν έγραψαν αυτόν τον ύμνο μετά τη συναυλία στις Κουκουβάουνες αλλά μετά τη συναυλία στη Μόσχα, στο «Music Peace Festival» το 1989, όντας το 1ο δυτικοευρωπαϊκό hard rock γκρουπ που έπαιζε ποτέ στη Σοβιετική Ένωση. Το πλήθος των χιλιάδων Ρώσων που τους επευφημούσε, παρότι επρόκειτο για γερμανική μπάντα, ενέπνευσε τον τραγουδιστή Klaus Meine, ο οποίος, αφού κυκλοφόρησε το τραγούδι, είπε: «Όλοι ήταν εκεί. Ο Κόκκινος Στρατός, μουσικοί από Γερμανία, δημοσιογράφοι από τις ΗΠΑ, τη Ρώσια κι απ’ όλο τον κόσμο, πάνω στην ίδια βάρκα. Ήταν σαν ένα όραμα: όλοι τραγουδώντας μιλούσαν την ίδια γλώσσα». Το τραγούδι ήταν μια γιορτή πάνω στα φρέσκα συντρίμμια του Τείχους του Βερολίνου και του Ευρωπαϊκού Κομμουνισμού γενικότερα, αλλά και του επικείμενου τέλους του Ψυχρού Πολέμου.

Το πρόβλημα με τη ζωή είναι ότι δεν έχει μουσική υπόκρουση

κείμενο | μιχάλης χασιώτης
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου