R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

image

Samuel Beckett

Ο παγκόσμιος συγγραφέας που «δεν είχε καθόλου ταλέντο στο να ζει ευτυχισμένα»

Ο Samuel Beckett γεννήθηκε στις 13 Απριλίου του 1906 στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας. Κατά τη διάρκεια των 30’s και 40’s έγραψε τα πρώτα του μυθιστορήματα και μικρές ιστορίες. Το 1969 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τα μετέπειτα του έργα περιλαμβάνουν ποιήματα, συλλογές από ιστορίες και νουβέλες.

Ο πατέρας του Samuel ήταν εργάτης και η μητέρα του νοσοκόμα. Στα 14 του χρόνια πήγε στο Portora Royal School, το ίδιο σχολείο στο οποίο φοίτησε ο Oscar Wilde. Όταν θυμόταν τα παιδικά του χρόνια συνήθιζε να αναφέρει πως «δεν είχε καθόλου ταλέντο στο να ζει ευτυχισμένα». Και όντας νέος ταλαιπωρήθηκε πολλές φορές από κατάθλιψη, θέτοντας τον ανίκανο να σηκωθεί απ’ το κρεβάτι πριν το μεσημέρι. Αυτές οι εμπειρίες θα επηρεάσουν αργότερα την πένα και τον τρόπο γραφής του.

Samuel Beckett

Το 1928 ο Beckett θα φιλοξενηθεί σε ένα σπίτι οπού θα γνωρίσει και θα μαθητεύσει κάτω από τον James Joyce. To 1931 ξεκινάει για μια μεγάλη περιοδεία σε Βρετανία, Γαλλία, και Γερμανία και γράφει ποίηση, μικρά κείμενα και έκανε ένα κάρο παράξενες δουλειές για να τα βγάλει πέρα. Στα ταξίδια του συνάντησε πολλά άτομα τα οποία θα του δώσουν έμπνευση για μερικούς από τους πιο ενδιαφέροντες χαρακτήρες του.

Το 1937 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και λίγο αργότερα ένας νταβατζής τον μαχαίρωσε στέλνοντάς τον στο νοσοκομείο επειδή ο Samuel δεν ενέδιδε στις σεξουαλικές του παρακλήσεις. Εκείνος, νοσηλευόμενος, γνώρισε την Suzanne Dechevaux-Dumesnuil, μια φοιτήτρια πιάνου. Οι δυο τους θα γίνουν σύντροφοι ζωής και εν τέλη θα παντρευτούν ενώ όταν ο Beckett θα αναγνωρίσει τον δράστη θα αποσύρει τις κατηγορίες κυρίως για να αποφύγει τη δημοσιότητα.

Samuel Beckett

Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου πολέμου μπόρεσε να παραμείνει στο Παρίσι χάρη στην υπηκοότητά του που ήταν ουδέτερης χώρας. Πολέμησε μαζί με την Αντίσταση μέχρι το ’42 όταν μέλη της ομάδας του συλλήφθηκαν από την Gestapo και μαζί με τη γυναίκα του κατέφυγαν σε μια ακατοίκητη γη όπου και παρέμειναν μέχρι το τέλος του πολέμου.

"Πάντα προσπάθεια. Πάντα αποτυχία. Δεν πειράζει. Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά. Απότυχε καλύτερα"

Μαζί με τον ερχομό της ειρήνης του απονεμήθηκε ο Σταυρός του Πολέμου και πλέον ξεκινούσε η πιο παραγωγική του συγγραφική περίοδος. Σε πέντε μόνο χρόνια έγραψε τα Eleutheria, The Unnamable, δυο βιβλία με μικρές ιστορίες και ένα βιβλίο κριτικής.

Η πρώτη του έκδοση, η Molly, αν και δεν πήγε εξαιρετικά στις πωλήσεις, παρόλα αυτά πήρε σημαντικούς επαίνους από τους Γάλλους κριτικούς. Σύντομα, το Περιμένοντας τον Γκοντό αναδείχθηκε σε επιτυχία βάζοντας τον Beckett στο διεθνές φως της δημοσιότητας. Το έργο προβλήθηκε σε 400 παραστάσεις και πήρε τα συγχαρητήρια του λογοτεχνικού κόσμου.

Αν και έγραφε στα Αγγλικά τα πιο γνωστά του έργα, ανάμεσα στον Δεύτερο Παγκόσμιο και τα ‘60s, είναι στα Γαλλικά. Αρκετά νωρίς κατάλαβε πως τα γραπτά του πρέπει να είναι υποκειμενικά και να προέρχονται από τις δικές του σκέψεις και εμπειρίες. Τα έργα του είναι γεμάτα με αναφορές σε άλλους συγγραφείς όπως ο Δάντης, ο Ντεκάρτ, και ο James Joyce.

Samuel Beckett

Τα έργα του δεν είναι γραμμένα στις παραδοσιακές γραμμές με τις συντηρητικές πλοκές ή χρονικές και τοπικές αναφορές. Αντίθετα, επικεντρώνεται στα βασικά και ουσιώδη στοιχεία της ανθρώπινης κατάστασης, πολλές φορές με μακάβριους και σκοτεινούς τρόπους. Αυτό το στυλ γραφής ονομάστηκε και «Θέατρο του Παραλόγου» από τον Esslin, κάνοντας αναφορά στον ποιητή Camus. Τα έργα τους επικεντρώνονται στην ανθρώπινη απελπισία και τη θέληση για επιβίωση μέσα σε έναν κόσμο που δεν προσφέρει βοήθεια ή κατανόηση.

Η δεκαετία του 1960 ήταν περίοδος αλλαγής για τον Beckett. Έκανε πολλές επιτυχίες σε όλον τον κόσμο και έτσι προσκλήσεις σε πρόβες και παραστάσεις τον οδήγησαν σε καριέρα θεατρικού σκηνοθέτη. Το ’61 παντρεύεται μυστικά την Suzanne η οποία και αναλαμβάνει και τα επαγγελματικά του.

"Ο Θεός είναι ένας μάρτυρας που δεν μπορεί να ορκιστεί"

Samuel Beckett

Συνέχισε να γραφεί τα ’70s και ‘80s σε ένα μικρό σπίτι έξω από το Παρίσι δίνοντας όλη του την προσοχή στη συγγραφή, αποφεύγοντας έτσι τη δημοσιότητα. Το ’69 του παραδίδεται το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, αν και δεν πηγαίνει να το παραλάβει προσωπικά για να γλυτώσει τη δημόσια ομιλία του. Αν και επέλεγε συχνά τη μοναξιά του πολλές φορές συναντιόταν με άλλους καλλιτέχνες και θαυμαστές για να μιλήσει για τη δουλειά του.

Στα τέλη των ‘80s μετακομίζει σε ένα γηροκομείο λόγο υγείας. Η Suzanne πεθαίνει τον Ιούλιο του ’89.

Πλέον η ζωή του περιορίζεται σε ένα μικρό δωμάτιο οπού δέχεται επισκέπτες και γράφει.

Αφήνει την τελευταία του πνοή στις 22 Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς, μόλις μήνες μετά τη γυναίκα του.

"Μην περιμένεις να σε κυνηγήσουν για να κρυφτείς, αυτή ήταν πάντα η αρχή μου"

κείμενο | γιάννης κατάκης
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + αλέξανδρος κόγκας