R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

image

Πατρίσια Χάισμιθ

Η παρεξηγημένη πένα πίσω από το ‘Carol’

Share:

«Ήταν ένας κακός, σκληρός, άκαρδος άνθρωπος που δεν αγαπούσε κανέναν και κανένας δεν μπορούσε να την αγαπήσει» είχε δηλώσει ο εκδότης Ότο Πέντσλερ.

Μια άποψη, που δεν είχε μόνο ο εκδότης της Πατρίσια Χάισμιθ, αλλά και πολύς άλλος κόσμος που τη γνώριζε. Δεν ήταν ο πιο κοινωνικός άνθρωπος, ούτε ήθελε περιττά πάρε-δώσε. Όπως είχε πει και η ίδια: «Η φαντασία μου λειτουργεί πολύ καλύτερα όταν δεν πρέπει να μιλήσω με ανθρώπους». Επικοινωνούσε μέσα από τα βιβλία της, χωρίς να θέλει να αποδείξει τίποτα και σε κανέναν. Δεν το είχε άλλωστε ανάγκη. Σκληρή, απόμακρη, αινιγματική, μοναχική, εξωτερικά απαθής, εκκεντρική, αστεία, ευφυής, βίαιη. Διαλέξτε όποια λέξη θέλετε, έτσι και αλλιώς όλες της ταιριάζουν.

Πατρίσια Χάισμιθ

Κι όμως, είναι να αναρωτιέται κανείς πώς μπορεί ένας τέτοιος άνθρωπος να γράφει τόσο έντονες ερωτικές ιστορίες και να αγγίζει τις ανθρώπινες καρδιές με χειρουργική λεπτότητα. Είναι πράγματι αντιφατικό, αλλά, όπως αποδεικνύεται, καθόλου αδύνατο.

Η Πατρίσια Χάισμιθ γεννήθηκε στο Φορτ Γουόρθ του Τέξας το 1921 και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη. Αποφάσισε να γίνει συγγραφέας στα δεκάξι της, σε μια εποχή που εξέδιδε το περιοδικό του γυμνασίου της. Το πρώτο της μυθιστόρημα, «Ξένοι στο Τρένο», έγινε ταινία από τον Άλφρεντ Χίτσκοκ το 1950, σε σενάριο του Ραίημοντ Τσάντλερ. Όλοι ή καλύτερα οι περισσότεροι είδαμε την ταινία «Ο Ταλαντούχος Κύριος Ρίπλεϊ» (1999) αλλά λίγοι είχαμε διαβάσει τα βιβλία πριν την ταινία. Τότε ήταν που αρχίσαμε να μαθαίνουμε γι’ αυτήν τη γυναίκα πίσω από τους διαλόγους και τις ατάκες. Τότε γνωρίσαμε την πένα της Χάισμιθ.

Πατρίσια Χάισμιθ
Πατρίσια Χάισμιθ

Στα περισσότερα μυθιστορήματά της υπήρχαν ομοφυλοφιλικοί υπαινιγμοί, αλλά ασχολήθηκε ευθέως με το θέμα στο «Η Τιμή του Αλατιού». Εκδόθηκε το 1952, με τη συγγραφέα να το υπογράφει με το ψευδώνυμο Κλαιρ Μόργκαν και πούλησε σχεδόν ένα εκατομμύριο αντίτυπα. 63 χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του βιβλίου, η συναρπαστική αυτή ερωτική ιστορία έρχεται ξανά στην επιφάνεια και προβάλλεται στην μεγάλη οθόνη με τον τίτλο «Carol».

Νέα Υόρκη, αρχές της δεκαετίας του ’50. Η Τερέζ Μπέλιβετ (Ρούνεϊ Μάρα) εργάζεται σε ένα πολυκατάστημα του Μανχάταν και ονειρεύεται μια πιο συναρπαστική ζωή, όταν γνωρίζει την Κάρολ Άιρντ (Κέιτ Μπλάνσετ), μία γοητευτική γυναίκα παγιδευμένη σε έναν αποτυχημένο γάμο. Σύντομα, η αθώα πρώτη συνάντησή τους δίνει τη θέση της σε μια βαθύτερη σχέση. Όταν η σχέση της Κάρολ με την Τερέζ αποκαλύπτεται, ο σύζυγος της Κάρολ αντεπιτίθεται, αμφισβητώντας την ικανότητά της ως μητέρα. Και, καθώς η Κάρολ και η Τερέζ κάνουν την απόδρασή τους κι αφήνουν πίσω τη ζωή τους, μία αντιπαράθεση θα δοκιμάσει την αφοσίωση των δυο γυναικών.

Η έμπνευση για τον βασικό χαρακτήρα του βιβλίου, την Κάρολ, στάθηκε μια γυναίκα που η Χάισμιθ είχε δει στο πολυκατάστημα Μπλούμινγκντειλς, όπου κι εργαζόταν για ένα διάστημα. Η Χάισμιθ βρήκε τη διεύθυνσή της από τον πιστωτικό λογαριασμό που είχε η γυναίκα στο κατάστημα και τουλάχιστον δύο φορές μετά τη συγγραφή του βιβλίου, την παρακολούθησε κρυφά.

Πατρίσια Χάισμιθ

Έγινε τελικά ο λεσβιακός έρωτας μόδα, ένα είδος φθηνού εμπορίου; Είναι η ομοφυλοφιλία ένας τρόπος να προκαλέσει και να ανεβάσει τις πωλήσεις μιας ταινίας ή ενός βιβλίου; Ή μήπως απλά είναι η αλήθεια που χρόνια τώρα κάποιοι φοβούνται να πουν, άλλοι φοβούνται να αντικρύσουν και κάποιοι άλλοι, οι λίγο πιο θαρραλέοι, αγγίζουν εδώ και αρκετά χρόνια; Η Πατρίσια Χάισμιθ έκανε το τελευταίο.

“-Do people always fall in love with things they can't have?
-Always, Carol said, smiling too”

κείμενο | χάιντι σεραφειμίδου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + ιάκωβος καγκελίδης