R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

Κωστής Παλαμάς

Κωστής Παλαμάς

'Τούτο το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα...'

"Χτες βράδυ μια είδηση ακαταμάχητη μας ήρθε. Μια είδηση ασύλληπτη. Ο Γερό-Παλαμάς πέθανε. Είχαμε ξεχάσει πως ήταν θνητός." γράφει στο ημερολόγιό της η Ιωάννα Τσάτσου. Ήταν 27 Φεβρουαρίου του 1943 όταν η είδηση του θανάτου του μεγάλου ποιητή Κωστή Παλαμά διαδόθηκε αστραπιαία στην ήδη ταραγμένη και ταλαιπωρημένη από τις πληγές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της γερμανικής Κατοχής, χώρα. Όλη η Ελλάδα ήταν εκεί. Ο πνευματικός κόσμος της χώρας έδωσε βροντερό "παρών": Γιώργος Θεοτοκάς, Ηλίας Βενέζης, Σπύρος Μελάς, Μαρίκα Κοτοπούλη, Άγγελος Σικελιανός. Συγκλονιστική υπήρξε και η παρουσία του λαού της πρωτεύουσας που κατά χιλιάδες συγκεντρώθηκε στον περίβολο του νεκροταφείου και γέμισε ασφυκτικά το ναό.

Κωστής Παλαμάς

Υπερβαίνοντας τα συμβατικά όρια του γεγονότος, η τελετή σύντομα απέκτησε χαρακτήρα εθνικής εκδήλωσης και μετατράπηκε σε μεγάλο λαϊκό-αντικατοχικό συλλαλητήριο. Μια λαοθάλασσα έψαλλε με τον Εθνκό Ύμνο και ενώ το φέρετρο κατέβαινε, ακούστηκε η βροντώδης και θαρραλέα φωνή του Άγγελου Σικελιανού στον ύστατο ποιητικό-εθνικό αποχαιρετισμό, που ήταν ταυτόχρονα και μια δυναμική αντιστασιακή πράξη μπροστά στα μάτια των εμβρόντητων κατακτητών :"Hχήστε σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές, δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα... Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές σημαίες ξεδιπλωθείτε στον αέρα. Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά όλη η Ελλάδα!"

"Tράνταζε τις ψυχές όλων ο Σικελιανός. Την θλίψη αντικατέστησε μια πνοή θριάμβου." όπως σημειώνει ο Τσάτσος. Ήταν ο ελάχιστος φόρος τιμής που μπορούσε να αποτίσει ο ελληνικός λαός στον άνθρωπο που εξέφρασε ίσως όσο κανένας άλλος το πνεύμα της αντίστασης στη φασιστική επιβολή με τους στίχους "Τούτο το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα, μεθύστε με τ'αθάνατο κρασί του Εικοσιένα."

Κωστής Παλαμάς

Το τεράστιο ποιητικό του έργο υμνεί την ιστορία, τον Ελληνισμό και τον οραματισμό της "μεγάλης ιδέας" για την πατρίδα, αλλά παράλληλα ασχολείται με τον άνθρωπο και τα συναισθήματά του. Η γνήσια λυρική φωνή του και η απαράμιλλη γλωσσοπλαστική του δεινότητα παραμένουν μοναδικές. Πέρα από την ποιητική του οντότητα, όμως, ο Κωστής Παλαμάς διακρίθηκε και για την κριτική, φιλολογική αλλά και διηγηματογραφική του εργασία.

Υπήρξε ο πρώτος που κατόρθωσε να αξιοποιήσει όσο κανείς μέχρι τότε, στο έπακρο τις δυνατότητες της λογοτεχνικής μας παράδοσης, από τον Όμηρο και το Ρωμανό το Μελωδό, ως τον Κάλβο και το δημοτικό τραγούδι. Παράλληλα έκανε ένα τεράστιο λογοτεχνικό άνοιγμα προς τις ευρωπαϊκές λογοτεχνίες, μπολιάζοντας την ποίησή του με τα σύγχρονα ρεύματα του Παρνασσισμού, του Συμβολισμού και του Ρεαλισμού. Με αγνό, παναθρώπινο ιδεαλισμό και πηγαία λυρική πνοή, ο Παλαμάς δημιούργησε μια ολόκληρη εποχή και έγινε δάσκαλος για τις νεότερες γενιές. Δίκαια λοιπόν θεωρείται, ύστερα από το Διονύσιο Σολωμό, ο δεύτερος εθνικός μας ποιητής!

Κωστής Παλαμάς

κείμενο | φωτεινή σιδηροπούλου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + ιάκωβος καγκελίδης
πηγή εξωφύλλου: http://www.eie.gr/