R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Η κορυφαία φυσιογνωμία της γερμανικής κουλτούρας

"'Ο,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο είναι η Ελλάδα για την οικουμένη"

Η φράση αυτή δεν ανήκει σε κανέναν Έλληνα σύγχρονο ή μη. Είναι η άποψη του ανθρώπου που έκανε όσο κανένας άλλος μόδα τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό στη Γερμανία και παντού. Ο λόγος για το Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε που υπήρξε μία από τις κορυφαίες διάνοιες όχι μόνο της Γερμανίας αλλά και ολόκληρου του κόσμου. Μεγαλοφυΐα της εποχής του, διακρίθηκε ως ποιητής, συγγραφέας θεατρικών έργων, φιλόσοφος, ζωγράφος αλλά και επιστήμονας και πολιτικός, σφραγίζοντας την παγκόσμια διανόηση με την πολυσχιδή και ανεπανάληπτη προσωπικότητά του στο χώρο των γραμμάτων και των τεχνών.

Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Ο Γκαίτε αποτελεί ως και σήμερα μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 19ου αιώνα. Το ταλέντο του στη λογοτεχνία δεν άργησε να φανεί από την παιδική του κιόλας ηλικία, οπότε έγραψε τα πρώτα του ποιήματα. Στην πορεία της ζωής του σπούδασε Νομικά, μελέτησε τον κλασικισμό και επέκρινε το ρομαντισμό, ενώ κατάφερε να γίνει παγκοσμίως γνωστός μόλις στα 25, με τη δημοσίευση του μυθιστορήματός του "Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου". Με τον ανυπέρβλητο "Φάουστ" να είναι το κλασικό του αριστούργημα, ένα έργο που δούλεψε για παραπάνω από 60 χρόνια και αναφέρεται στην αιώνια μάχη και σύγκρουση του Θεού με το Διάβολο, την Πάλη του Καλού με το Κακό.

Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Με το έργο αυτό κατάφερε να σοκάρει την τότε συντηρητική κοινωνία καθώς στηλιτεύει την κυρίαρχη λογική της γρήγορης και εύκολης γνώσης και της στρεβλής αντίληψης του να πουλάς την ψυχή σου στο διάβολο για να αποκτήσεις το υπέρτατο αγαθό. Ο ίδιος πάντως λάτρευε με αφοσίωση τη θρησκεία, αντιπαθούσε ωστόσο εξίσου ένθερμα τη Εκκλησία, την ιστορία της οποίας χαρακτήρισε "συνονθύλευμα πλανών και βίας".

Αυτό όμως που σφράγισε το έξοχο πνεύμα του και σημάδεψε τόσο τη ζωή όσο και το έργο του ήταν το ταξίδι του στη Σικελία, γεγονός που τον έφερε σε επαφή με το αρχαιοελληνικό πνεύμα. "Άκουσα στον Άγιο Πέτρο της Ρώμης το Ευαγγέλιο σε όλες τις γλώσσες. Η ελληνική αντήχησε άστρο λαμπερό μέσα στη νύχτα."

Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Από τότε υπήρξε ένθερμος φιλέλληνας και αφιέρωσε πολλά έργα του στην Ελληνική Αρχαιότητα. Από αυτόν ξεκίνησε κυρίως το "κόλλημα" της γερμανικής κουλτούρας με τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό. Θαυμαστής του ελληνικού "κάλλους" και προπάντων ζηλωτής του αρχαιοελληνικού πνεύματος σε όλους τους τομείς θα πει με εκτίμηση και θαυμασμό.

"Από όλους τους λαούς, οι Έλληνες ονειρεύτηκαν πιο όμορφα το όνειρο της ζωής"

"Εμείς οι Γερμανοί είμαστε μπούφοι" λέει σε κάποια αποστροφή του, εννοώντας φυσικά ότι οι Γερμανοί της εποχής του δεν έδιναν τη δέουσα σημασία στα επιτεύγματα άλλων λαών, θέλοντας απερίφραστα να κατηγορήσει την αλαζονεία των συμπατριωτών του και να δηλώσει ότι ο ίδιος ανήκε σε μια παγκόσμια κοινωνία της λογοτεχνίας, της τέχνης και της επιστήμης. Το λαμπρό του πνεύμα θα σβήσει στις 22 Μαρτίου του 1832, σε ηλικία 83 ετών. Τα τελευταία του λόγια φημολογείται πως ήταν "Περισσότερο φως!", απευθυνόμενος σε έναν υπηρέτη να ανοίξει τις κουρτίνες την ίδια στιγμή που ο ίδιος έψαχνε αόρατες επιστολές στον αέρα...

Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

κείμενο | φωτεινή σιδηροπούλου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + ιάκωβος καγκελίδης