Nadja , la migrante syrienne (Hommage à André Breton)

Πρώτο βραβείο στο ποίημα " Nadja , la migrante syrienne " της Βαλεντίνας Μπεχλιβάνου στον πανελλήνιο διαγωνισμό Γαλλοφωνίας που διοργάνωσε το Γαλλικό Ινστιτούτο και η Γαλλική πρεσβεία στην Ελλάδα και συμμετείχε και το τμήμα Γαλλικής γλώσσας του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου με την επίβλεψη και διδασκαλία του καθηγητή κου Στέφανου Γραβάνη. Η μετάφραση στα ελληνικά είναι του Θοδωρή Καραζαρίφη.

francophonie
francophonie

Toujours je croyais que les vagues de la mer apportent
de la tranquillité, de l’espoir et de l’optimisme.
Les mêmes vagues ont étouffé cette réflexion
Lorsqu’ elles tabassèrent de nombreux bateaux
débordés de refugiés ;
Ils ne sont pas des voyageurs.
Ils marchent dans les rues de l’impossibilité
et leur phare est l’espérance.
Je n’avais jamais vu cette vision.
Parmi eux, je suis de mes yeux une jeune fille ;
Tres belle, un être vigousse .
Elle porte une chemise verte ; la couleur de l’espérance.
Je l’ appelle Nadja.
BRETON: La beauté sera convulsive ou ne sera pas.
La guerre est un tap-tap
Dont la destination finale terminal est l’inconnu et le désespoir.
Ce tap-tap orné d’ images violentes empiètent les droits humains;
le droit à la vie, à la liberté, à l’égalité,
le droit à l’éducation et le droit à la survie sociale.
Le voyage est accompagné de suspens
l’incertitude pour la vie de passagers.
Mais Nadja est la lumerotte dans les sombres sentiments.
BRETON: La lumière suivra; le jour fera amende honorable pieds nus , la corde des étoiles au cou, en chemise verte,
Elle a les yeux à travers lesquels
on pourrait voir le monde qu’on rêve;
Le monde où des idéaux élevés dominent;
la liberté de l’expression, la liberté de l’opinion,
la liberté pour humer la dignité.
Je marche dans les rues de ce monde
où les champagnés sont la liberté, l’égalité, la fraternité.
Je ne vois pas la poudrerie de la violation des droits de l’homme;
Tous les êtres humains naissent libres et égaux
en dignité et en droits.
Les refugiés sont la poudrerie emportés par la force de la guerre et de la haine.
Soudain il pleut.
BRETON: La pluie commence à tomber , c’est une grâce éternelle et elle comprend les plus tendres reflets.
Nadja sort de la barque et marche dans la drache.
Elle erre dans l’île grecque
Lesvos.
Mais cette drache est différente.
Elle n’apportera pas des grenouilles et des escargots.
Elle donnera au ciel les couleurs du changement;
le vert de l’espérance,
la jaune de l’éclat,
l’orange de la créativité,
le rouge de l’énergie.
BRETON: La pluie seule est divine, c'est pourquoi quand les orages secouent sur nous leurs grands parements, nous esquissons un mouvement de révolte qui ne correspond qu'à un froissement de feuilles dans une forêt
Une drache qui créera une oasis dans l’enfer terrestre.
L’état est la Médée qui tue ses enfants.
Les refugiés vont découvrir les couleurs
Et leur vie changera quand l’état ne sera plus un fada.
Je ferme mes yeux et j’imagine l’état-dépanneur
qui peut offrir à tous ses enfants les provisions appropries,
Je l’appelle égalité,
qui peut cultiver la compassion et la solidarité
Je l’appelle fraternité,
qui peut embrasser toutes les idées et e,
Je l’appelle Liberté.et ses enfants peuvent la prononcer
Je ferme mes yeux et je trouve Nadja là;
Elle arrive en Europe pour peindre les fondations
d’un monde meilleur.
Cette état sera née quand l’état chafouin sera mort .
Je ferme mes yeux et je te regarde;
Tes yeux ont perdu la dignité.
Je te parle ;
Tu ne peux pas contempler les refugiés
quand tu refuses de changer le monde.
Tu ne peux pas éprouver du regret
quand tu parles de leur sort en buvant ta ristrette.
Mais tu peux apporter le printemps en eux
si tu abandonnes ton sofa.
Crée pour eux un tap-tap orné d’ images
qui flambe une vie pacifique et un monde uni.
Je ferme mes yeux, je trouve Nadja à côté de la mer.
Elle porte une chemise verte.
Les vagues de la mer m’offre la sérénité éternelle.

francophonie
francophonie

(Πάντα πίστευα ότι τα κύματα της θάλασσας φέρουν
ηρεμία, ελπίδα και αισιοδοξία
Τα ίδια κύματα έχουν πνίξει αυτήν την αντανάκλαση
Όταν χτύπησαν πολλές βάρκες
γεμάτες από πρόσφυγες.
Δεν είναι ταξιδιώτες.
Βαδίζουν στους δρόμους του απίθανου
και ο φάρος τους είναι η ελπίδα.
Δεν είχα ποτέ δει τέτοιο όραμα.
Ανάμεσά τους, ακολουθώ με τα μάτια μου μία νέα κοπέλα.
πολύ όμορφη και γεμάτη αυτοπεποίθηση.
Φοράει ένα πουκάμισο πράσινο, το χρώμα της ελπίδας.
Την φωνάζω Νατζά
Ο πόλεμος είναι ένα λεωφορείο
του οποίου ο τελικός προορισμός είναι το άγνωστο και η απελπισία.
Αυτό το λεωφορείο, διακοσμημένο με βίαιες εικόνες,σφετερίζεται τα δικαιώματα του ανθρώπου:
το δικαίωμα στη ζωή, στην ελευθερία, στην ισότητα,
το δικαίωμα στην εκπαίδευση και το δικαίωμα στην κοινωνική επιβίωση.
Το ταξίδι συνοδεύται από αγωνία,
η αβεβαιότητα για τη ζωή των επιβατών.
Όμως η Νατζά είναι το μικρό ισχυρό φως μέσα στα στα σκοτεινά συναισθήματα.
΄Εχει μάτια, μέσω των οποίων
θα μπορούσαμε να δούμε τον κόσμο που ονειρευόμαστε.
Τον κόσμο όπου οι υψηλές ιδέες κυριαρχούν:
η ελευθερία της έκφρασης, η ελευθερία της γνώμης,
ελευθερία να νιώθεις την αξιοπρέπεια.
Βαδίζω μέσα στους δρόμους αυτού του κόσμου
όπου οι άνθρωποι με εξουσία είναι η ελευθερία,η ισότητα, η αδελφότητα.
Δεν βλέπω το λεπτό αδύναμο χιόνι της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Όλες οι ανθρώπινες υπάρξεις γεννιούνται ελεύθερες και ίσες,
με αξιοπρέπεια και με δικαιώματα.
Οι πρόσφυγες είναι το χιόνι που φυσάει η δύναμη του πολέμου και του μίσους.
Ξαφνικά βρέχει.
Η Νάτζα βγαίνει έξω από το σκάφος και περπατά στη δυνατή βροχή.
Περιπλανιέται στο ελληνικό νησί,
Λέσβος.
Αλλά αυτή η δυνατή βροχή είναι διαφορετική.
Δεν θα φέρει βατράχους και σαλιγκάρια.
Θα δώσει στον ουρανό τα χρώματα της αλλαγής:
το πράσινο της ελπίδας,
το κίτρινο της λάμψης,
το πορτοκαλί της δημιουργικότητας,
το κόκκινο της ενέργειας.
Μία βροχή που θα δημιουργήσει μια όαση μέσα στη γήινη κόλαση.
Το κράτος είναι η Μήδεια που σκοτώνει τα παιδιά της.
Οι πρόσφυγες θα ανακαλύψουν τα χρώματα.
Κι η ζωή τους θα αλλάξει όταν το κράτος δεν θα είναι πια παρανοικό.
Κλείνω τα μάτια μου και φαντάζομαι το κράτος που λυτρώνει,
που μπορεί να προσφέρει σε όλα τα παιδιά του τις κατάλληλες συνθήκες.
Το λέω ισότητα,
που μπορεί να καλλιεργήσει τη συμπόνια και την αλληλεγγύη,
το λέω αδελφότητα,
που μπορεί να αγκαλιάσει όλες τις ιδέες.
Το λέω Ελευθερία.και τα παιδιά της μπορούν να την προτάξουν.
Κλείνω τα μάτια μου και βρίσκω τη Νατζά εκεί.
Φτάνει στην Ευρώπη για να ζωγραφίσει τα θεμέλια,
ενός καλύτερου κόσμου.
Αυτό το κράτος θα έχει γεννηθεί όταν το πονηρό κράτος θα έχει πεθάνει.
Κλείνω τα μάτια μου και σε βλέπω.
Τα μάτια σου έχουν χάσει την αξιοπρέπεια.
Σου μιλάω.
Δεν μπορείς να συναισθανθείς τους πρόσφυγες
όταν αρνείσαι να αλλάξεις τον κόσμο.
Δεν μπορείς να νιώσεις λύπη,
όταν μιλάς για την τύχη τους πίνοντας τον καφέ σου.
Αλλά μπορείς να φέρεις την άνοιξη σ'αυτούς
άμα εγκαταλείψεις τον καναπέ σου.
Δημιούργησε για αυτούς ένα λεωφορείο, διακοσμημένο από εικόνες που
αναζωπυρώνουν μια ζωή ειρηνική και έναν κόσμο ενωμένο.
Κλείνω τα μάτια μου, βρίσκω τη Νατζά δίπλα στη θάλασσα.
Φοράει ένα πράσινο πουκάμισο.
Τα κύματα της θάλασας μου προσφέρουν την αιώνια γαλήνη.)

francophonie
κείμενο | τέλλος φίλης */* φωτογραφίες | yves salaün */* επιμέλεια | οδυσσέας κοσμάτος + τάσος θώμογλου