R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

image

Κάρολος Ντίκενς

«Το αν θα είμαι τελικά ο πρωταγωνιστής της δικής μου ζωής, ή αν αυτή τη θέση θα την καταλάβει κάποιος άλλος, θα φανεί στις επόμενες σελίδες»
Δαβίδ Κόπερφιλντ.

Όταν το 2012 προβλήθηκε το τελευταίο μέρος της τριλογίας του Batman “The dark knight rises”, θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι το σενάριο είχε σχεδόν γραφτεί 153 χρόνια πριν από τον Κάρολο Ντίκενς. Ο σκηνοθέτης παραδέχτηκε ότι ένα μεγάλο μέρος της ταινίας, που περιελάμβανε αποσπάσματα και σκηνές, βασίστηκε στην «Ιστορία δύο Πόλεων» του Ντίκενς. Μάλιστα σε μια σκηνή της ταινίας ένας ηθοποιός εμφανίζεται να την κρατάει στα χέρια του, δίνοντας έτσι φόρο τιμής στο συγγραφέα.
Ποιος είναι, όμως, ο Κάρολος Ντίκενς; Τον γνωρίζουμε μέσα από σημαντικά βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως «Όλιβερ Τουίστ», «Μεγάλες Προσδοκίες», «Δαβίδ Κόπερφιλντ» (που θεωρείται αυτοβιογραφικό) και «Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία».

Κάρολος Ντίκενς

Γεννημένος στο Πόρτσμουθ της Αγγλίας, στις 7 Φεβρουαρίου 1812 φοιτούσε σε ιδιωτικό σχολείο και διάβαζε Χένρι Φιλντινγκ και Τομπάιας Σμόλετ. Όταν το 1824 ο πατέρας του φυλακίστηκε για χρέη, αναγκάστηκε να αφήσει το σχολείο και να δουλέψει σε εργοστάσιο βερνικιών. Αργότερα ο πατέρας του αποφυλακίστηκε, εκείνος επέστρεψε στο σχολείο για ένα χρόνο και στη συνέχεια εργάστηκε σε δικηγορικό γραφείο. Κατάφερε να μάθει μόνος του στενογραφία κι ακολούθησε το επάγγελμα του ελεύθερου ρεπόρτερ, αρχικά στα δικαστήρια κι έπειτα στη Βουλή. Τα ρεπορτάζ του ξεχώρισαν αμέσως. Δεν άργησαν να ακολουθήσουν συνεργασίες με περιοδικά κι εφημερίδες, όπου δημοσίευε τις ιστορίες του. Τα απογεύματα έγραφε κριτικές θεάτρων και το βράδυ μυθιστορήματα. Αν τύχαινε να κουραστεί, έχωνε το κεφάλι του σε ένα κουβά με παγωμένο νερό, κι έκανε μεγάλους περιπάτους για να ξεκουραστεί και να εμπνευστεί από τους ανθρώπους γύρω του. Ήταν από τους πρώτους συγγραφείς που δημοσίευαν τις ιστορίες του σε συνέχειες, κατά τη διάρκεια της συγγραφής τους, έχοντας έτσι μεγαλύτερη απήχηση στο κοινό. «Τα χειρόγραφα του Μποζ» και «Τα χαρτιά του Πίκγουικ» ήταν το πρώτο μυθιστόρημα που εκδόθηκε με αυτό τον τρόπο το 1836. Ακολούθησε ο «Όλιβερ Τουίστ», το 1837-1838 και ο «Νίκολας Νίκλεμπι» το 1838.

Το 1844 έγραψε την γνωστή σε όλους, «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία». Το έργο αυτό θεωρείται ότι συνετέλεσε στην επιστροφή του παραδοσιακού εορτασμού των Χριστουγέννων στην Αγγλία. Προσπάθησε να αποδώσει την κοινωνική αδικία και την κακομεταχείριση των φτωχών παιδιών, καθώς και τη χαρά της φιλανθρωπίας.

Κάρολος Ντίκενς

Το 1849 άρχισε να δημοσιεύεται σε συνέχειες ο «Δαβίδ Κόπερφιλντ», ενώ ακολούθησαν ο «Ζοφερός Οίκος» το 1852-1852 και η «Μικρή Ντόριτ», το 1855-1857. Η «Ιστορία δυο Πόλεων», που διαδραματίζεται στο Παρίσι και το Λονδίνο κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης δημοσιεύτηκε το 1859, ενώ οι «Μεγάλες προσδοκίες» το 1860-1861.

Κάρολος Ντίκενς

Η ατμόσφαιρα που επικρατούσε στα έργα του ήταν επηρεασμένη από τον τρόπο που μεγάλωσε αλλά και από τους ανθρώπους που γνώρισε στα ταξίδια του. Μέσα από χιουμοριστικές, ρομαντικές και ταυτόχρονα ρεαλιστικές καταστάσεις τασσόταν ξεκάθαρα υπέρ των φτωχών και κατατρεγμένων και καταδίκαζε το πολιτικό σύστημα που υποστήριζε τους ισχυρούς. Την πεποίθηση αυτή την υποστήριζε και με τον τρόπο ζωής του, διοργανώνοντας εράνους, φιλανθρωπίες, και δημόσιες συγκεντρώσεις με εισιτήριο στις οποίες διάβαζε τα έργα του. Δεν δίστασε να κατακρίνει τους Αμερικάνους για την έλλειψη δημοκρατίας, και τη δουλεία στα έργα του «Αμερικάνικα Σημειώματα» το 1842 και «Μάρτιν Τσάζλγουιτ», το 1843-1844, ενώ εκείνοι τον υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό και τιμές όταν επισκέφθηκε την Αμερική.

Όσον αφορά την προσωπική του ζωή, το 1830 γνώρισε τη Μαρία Μπίντνελ, της οποίας, όμως, οι γονείς δεν άφησαν τη σχέση τους να προχωρήσει. Το 1836 παντρεύτηκε την Κάθριν Χόγκαρθ. Απέκτησαν δέκα παιδιά, όμως σύμφωνα με τις μαρτυρίες της κόρης τους Κέιτι, κακομεταχειριζόταν τη σύζυγό του, δεν νοιαζόταν για τις ανάγκες την οικογένειάς του, ενώ είχε ιδρύσει ένα «σπίτι» για τις πόρνες του Λονδίνου. Το 1855 επανασυνδέθηκε με τη Μαρία Μπίντνελ και μετά ερωτεύθηκε την 27χρονη ηθοποιό Έλεν Τέρναν, ενώ χώρισε με τη σύζυγό του 1858 κι αφιερώθηκε αποκλειστικά στην προώθηση του συγγραφικού του έργου.

Κάρολος Ντίκενς

Για τον Κάρολο Ντίκενς έχουν εκφράσει τις απόψεις τους σημαντικές προσωπικότητες της ιστορίας και της Λογοτεχνίας. Η βασίλισσα της Αγγλίας Βικτώρια, ήταν λάτρης των έργων του. Ο Τολστόι επαινούσε τα μυθιστορήματά του, ενώ η Βιρτζίνια Γουλφ και ο Χένρι Τζέιμς τον κατέκριναν. Ο Μαρξ, ο Λένιν, ο Τσέστερτον και ο Τόμας Άλφρεντ Τζάκσον, προσπάθησαν να τον χαρακτηρίσουν πολιτικά, ενώ ο Τζορτζ Όργουελ τον αναγνώρισε σαν εκφραστή της μεσαίας τάξης.

Πέθανε στο Ρότσεστερ στις 9 Ιουνίου 1870 από εγκεφαλικό αφήνοντας ημιτελές «Το μυστήριο του Έντουιν Ντρουντ». Σαν σήμερα λοιπόν, που συμπληρώνονται 146 χρόνια από το θάνατό του, εκείνο που θα μπορούμε να κάνουμε για να δώσουμε φόρο τιμής σε αυτή τη μεγάλη προσωπικότητα της κλασσικής λογοτεχνίας μας, που θεωρείται ένας από τους καλύτερους συγγραφείς της Βικτωριανής Εποχής, είναι να αναρωτηθούμε: «Αν μας επισκεπτόταν το Πνεύμα των Χριστουγέννων και μας έδινε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μας, σαν θεατές, θα ήμασταν ικανοποιημένοι από αυτό που θα βλέπαμε;»

Κάρολος Ντίκενς

κείμενο | ερωδίτη παπαποστόλου
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + οδυσσέας κοσμάτος