R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

image

Οι ντετέκτιβ των βιβλίων

Πρόσωπα-κλειδιά στο αστυνομικό μυθιστόρημα

Βασικό συστατικό για την επιτυχία ενός αστυνομικού μυθιστορήματος, εκτός από την έξυπνη πλοκή, είναι και ο ενδιαφέρων κεντρικός χαρακτήρας.

Τόνοι από μελάνι έχουν χυθεί για τις προσωπικότητες των ντετέκτιβ, οι οποίοι παρ' όλες τις διαφορές τους στην ηλικία, στην εμφάνιση ή στον τρόπο δράσης τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: την ιδιάζουσα προσωπικότητα.
Να λοιπόν οι πιο αγαπημένοι λογοτεχνικοί ντετέκτιβ των αστυνομικών μυθιστορημάτων:

single photo Πρώτος και καλύτερος, ο Ηρακλής Πουαρώ, ένας από τους πιο παράξενους ντετέκτιβ που πέρασαν ποτέ από το αστυνομικό μυθιστόρημα, αν όχι ένας από τους πιο ιδιαίτερους λογοτεχνικούς χαρακτήρες γενικά. Το δημιούργημα της Αγκάθα Κρίστι είναι ένας μεσήλικας, παχουλός Βέλγος μετρίου αναστήματος, καλοφαγάς και νάρκισσος, που τρελαίνεται να κατασκοπεύει τους γύρω του. Ελαφρώς αντικοινωνικός αν και πανέξυπνος, με έμμονη ιδέα τη φροντίδα για το μουστάκι του. Ισχυρίζεται πως έχει πάρει σύνταξη, και όταν -φαινομενικά τυχαία- βρίσκεται μπροστά σε ένα έγκλημα, το αντιμετωπίζει ως γρίφο ή σταυρόλεξο που θέλει να λύσει για να ικανοποιήσει την περιέργειά του. Συστήθηκε στο αναγνωστικό κοινό σε μία δύσκολη εποχή για το είδος, ανάμεσα στους δύο πολέμους γι’ αυτό και πρωταγωνιστεί συνήθως σε ιστορίες που περιέχουν ελάχιστη βία, καθώς ο κόσμος δεν ήθελε να διαβάζει αιματηρές ιστορίες μυστηρίου.

Εκτός από τον Πουαρώ, η Αγκάθα Κρίστι δημιούργησε άλλη μία λογοτεχνική μορφή, γυναίκα αυτή τη φορά. Η Μις Μαρπλ είναι ίσως η πρώτη γυναίκα ντετέκτιβ, αν και παρουσιάζεται ως ερασιτέχνης. Μία ηλικιωμένη, ανύπαντρη, μορφωμένη κυρία που ζει στην μικρή κοινωνία του Σεντ Μέρι Μεντ κι εξιχνιάζει μυστήρια, παρατηρώντας τους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους. Κινείται πάντοτε με το ατού πως ο δολοφόνος δεν την παρατηρεί, δεν της δίνει καν σημασία, αφού μοιάζει τελείως ακίνδυνη. Αν και είναι ισάξια των ανδρών ντετέκτιβ που δουλεύουν στην εκάστοτε υπόθεση, τους εκνευρίζει, αφού εκ πρώτης όψεως φαίνεται να είναι η τυπική Αγγλίδα γεροντοκόρη που χώνει τη μύτη της παντού. Συνήθως είναι η εξέλιξη της υπόθεσης που την δικαιώνει και αναγκάζει την αστυνομία να αναγνωρίσει την ευστροφία και τη γνώση της πάνω στην ανθρώπινη φύση.

Επόμενος στη λίστα βρίσκεται ο Δικαστής Τι, που δρα στα βιβλία του Ρόμπερτ Βαν Γκούλικ. Δεν είναι ωστόσο αποκύημα της φαντασίας του, αλλά υπήρξε στην πραγματικότητα. Έζησε από το 630 ως το 700 μ.Χ. και εργάστηκε ως δικαστής στην Κίνα, όπου έλυσε πάνω από 20 δύσκολες υποθέσεις. Ο χαρακτήρας του ακολουθεί την κινεζική παράδοση που δεν επιτρέπει σε ένα πρόσωπο που βρίσκεται σε θέση εξουσίας να δείξει αδυναμία και δεν του δίνει περιθώρια λάθους. Γι’ αυτό παρουσιάζεται σκληρός και άκαμπτος. Ο Βαν Γκούλικ, ωστόσο, του προσδίδει «ανθρώπινα» χαρακτηριστικά και ατέλειες, προσπαθώντας να τον κάνει συμπαθή στον αναγνώστη. Πάντα λειτουργεί με γνώμονα την ευφυΐα και τη λογική του, ενώ είναι αγέρωχος και αδιάβλητος.

single photo

Μία θέση στους αγαπημένους ντετέκτιβ καταλαμβάνει φυσικά ο Σέρλοκ Χολμς, το λογοτεχνικό τέκνο του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ. Με έδρα συνήθως το Λονδίνο, ο Χολμς λύνει τις υποθέσεις εξετάζοντας τα γεγονότα με την τετράγωνη λογική του. Εξαιρετικός παρατηρητής, πανέξυπνος, και εκκεντρικός, με χαρακτηριστικό το πάθος να καπνίζει την πίπα του. Αδιάφορος για τους ανθρώπους, τους κώδικες κοινής συμπεριφοράς, τις σχέσεις με το άλλο, αλλά και το ίδιο φύλο, αυτός ο ντετέκτιβ είναι μάλλον ένας λειτουργικός κοινωνιοπαθής που τυχαία είναι με το μέρος των «καλών». Παρόλα τα αντικοινωνικά του χαρακτηριστικά, εξακολουθεί να είναι ένας από τους δημοφιλέστερους χαρακτήρες, ενώ όλως παραδόξως έχει έναν(!) φίλο, ο οποίος τον βοηθά στις υποθέσεις, τον γιατρό Γουότσον.

single photo Από τους σύγχρονους πρωταγωνιστές σε αστυνομικά μυθιστορήματα ξεχωρίζει ο Νορβηγός αστυνομικός Χάρι Χόλε, δημιούργημα του Τζο Νέσμπο. Ο Χόλε είναι ένας άνδρας στα 30-40 του, με ταραχώδη παιδική ηλικία, αλλά και ενήλικη ζωή. Είναι αλκοολικός, γεμάτος εμμονές, παθιασμένος με τη δουλειά του. Η προσωπική του ζωή επηρεάζεται από το επάγγελμά του, που έχει αφήσει το στίγμα του στην ψυχή του, αλλά είναι υπερβολικά ξεροκέφαλος για να την παρατήσει, εκτός του ότι αν την παρατήσει δεν θα έχει λόγο ύπαρξης. Παρόλα τα τρωτά του σημεία είναι πανέξυπνος, ικανότατος αστυνομικός και με μυαλό κοφτερό μπορεί να εξιχνιάσει οποιαδήποτε υπόθεση. Εξαιρετικά περίπλοκος χαρακτήρας, ένα κράμα πειθαρχίας και χαοτικής συμπεριφοράς, που γίνεται συμπαθής στον αναγνώστη λόγω των ατελειών του.

κείμενο | λιάνα_τσαβδαρίδου
επιμέλεια | αλέξανδρος_κόγκας+τάσος_θώμογλου