R

e

j

e

c

t

e

d

L

i

t

e

r

a

t

u

r

e

image

Αγκάθα Κρίστι | Η Βασίλισσα του Εγκλήματος

Η “νονά” του Ηρακλή Πουαρό

“I like living. I have sometimes been wildly, despairingly, acutely miserable, racked with sorrow, but through it all I still know quite certainly that just to be alive is a grand thing.”

Για τους φίλους του αστυνομικού μυθιστορήματος οι συστάσεις είναι μάλλον περιττές, καθώς η βιβλιοθήκη τους είναι γεμάτη από βιβλία της συγγραφέως. Το πιο πιθανό, βέβαια, είναι ότι οι περισσότεροι μάλλον δεν έχουν καταφέρει να διαβάσουν το σύνολο της συγγραφικού της έργου καθώς η Αγκάθα Κρίστι υπήρξε πολυγραφότατη.

Η πιο σημαντική συγγραφέας του είδους, Αγκάθα Κρίστι, γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου του 1890 στο Ντέβον της Αγγλίας. Ο πατέρας της ήταν ένας γοητευτικός Αμερικανός, ο οποίος κατασπατάλησε όλη την περιουσία της οικογένειας. Έτσι το 1901 η εντεκάχρονη τότε Αγκάθα βρέθηκε φτωχή και υπό την προστασία μιας μάνας καταθλιπτικής αλλά και υπερβολικά κτητικής, που πίεζε την κόρη της να γράφει ποιήματα και ιστορίες προκειμένου να ξεπεράσει την έμφυτη ντροπαλοσύνη της.

single photo Ένα καλοκαίρι, όταν η Αγκάθα παραθέριζε με τη μητέρα της και τα δύο αδέρφια της στη Γαλλία, ένας ξεναγός καρφίτσωσε στο καπέλο της μία όμορφη πεταλούδα, η οποία δεν σταμάτησε να χτυπάει απελπισμένα τα φτερά της καθ’ όλη τη διάρκεια του περιπάτου τους, μέχρι να ξεψυχήσει. Το συμβάν αυτό, όπως αναφέρει πολλά χρόνια αργότερα στην αυτοβιογραφία της, σημάδεψε την παιδική ηλικία της καθώς ήταν η πρώτη της επαφή με το «έγκλημα».

Το 1914 παντρεύτηκε με τον αξιωματικό της βασιλικής αεροπορίας Άρτσιμπαλντ Κρίστι, το όνομα του οποίου κράτησε έως το τέλος της ζωής της, παρά το γεγονός ότι χώρισαν λίγα χρόνια αργότερα. Μαζί του θέλησε να αναπληρώσει το χαμένο χρόνο. Όμως, ο Άρτσιμπαλντ, μετά τα πρώτα όμορφα έγγαμα χρόνια, προτίμησε τις παρτίδες γκολφ και το κυριότερο την αγκαλιά της Νάνσι Νιλ από την αγκαλιά της συζύγου του, η οποία είχε αρχίσει να παίρνει βάρος.

O Άρτσιμπαλντ ζήτησε διαζύγιο λίγες μόνο ημέρες μετά το θάνατο της αγαπημένης μητέρας της Αγκάθα, Κλάρα. Η Αγκάθα αντέδρασε με μια εξαφάνιση, η οποία δεν λύθηκε μέχρι σήμερα, σαράντα χρόνια μετά το θάνατό της. Στις 3 Δεκεμβρίου 1926 εξαφανίστηκε με το διθέσιο αυτοκίνητό της, το οποίο βρέθηκε άδειο ένα χιλιόμετρο μακριά από το σπίτι της. Για έντεκα ημέρες οι εφημερίδες και το ραδιόφωνο βοούσαν. Στις 14 Δεκεμβρίου ο ρεσεψιονίστ του Hydropathic Hotel Harrotage τηλεφώνησε στην αστυνομία πώς μια κυρία που μοιάζει με την εξαφανισμένη πίνει τον καφέ της στο εστιατόριο του ξενοδοχείου. Όταν ο Άρτσιμπαλντ Κρίστι εμφανίστηκε μπροστά της, η σύζυγός του του έδωσε το χέρι της και συστήθηκε: «Καλησπέρα σας, ονομάζομαι Τερέζα Νιλ!» Κανείς δεν πίστεψε την εξήγηση της οικογένειας, ότι η Αγκάθα Κρίστι έπαθε μερική αμνησία. Ήταν και το επώνυμο της ερωμένης του άνδρα της που υιοθέτησε για να «κρυφτεί», γεγονός που έκανε γνωστή την απιστία του σε όλη την Αγγλία. Η Αγκάθα Κρίστι ήξερε συνειδητά ή ασυνείδητα να εκδικείται.

single photo

Το 1928 παντρεύεται για δεύτερη και τελευταία φορά με τον κατά 14 χρόνια νεότερό της αρχαιολόγο Μαξ Μαλόουν. Τα ταξίδια της μαζί του στη Μέση Ανατολή θα της έδιναν υλικό για πολλές ιστορίες στο μέλλον, όπως το διάσημο Έγκλημα στο Νείλο. Η Αγκάθα απαντούσε αστειευόμενη στους δημοσιογράφους για το γάμο της: «Ένας αρχαιολόγος είναι ο καλύτερος σύζυγος που θα μπορούσε να έχει μια γυναίκα. Όσο περισσότερο μεγαλώνει αυτή, τόσο περισσότερο ενδιαφέρεται εκείνος γι’ αυτήν».

Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου εργάστηκε εθελοντικά στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού, όπου και απέκτησε μια γνώση γύρω από τα δηλητήρια, κάτι που της φαινόταν ιδιαίτερα χρήσιμο όταν θα ξεκινούσε να γράφει μυστήρια. Το 1920 γράφει το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Η μυστηριώδης υπόθεση στο Στάιλς», στο οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά ο διάσημος και κεντρικός ήρωας των έργων της Ηρακλής Πουαρό. Ο Ηρακλής Πουαρό θα επανεμφανιστεί σε περίπου 40 έργα της, μέχρι το 1975, οπότε λύνει και το τελευταίο μυστήριό του στο «Αυλαία».

single photo

Η ηλικιωμένη συμπαθής γεροντοκόρη Τζέην Μάρπλ, η άλλη διάσημη ηρωίδα της, εμφανίζεται σε 17 βιβλία, η οποία εκεί όπου ο Πουαρό χρησιμοποιεί λογικές μεθόδους για να λύσει ένα μυστήριο, η δεσποινίς Μαρπλ χρησιμοποιεί το γυναικείο ένστικτό της και πονηριά. Η Μις Μαρπλ εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1930 στο «Ο Παραβάτης Της Έβδομης Εντολής» και κλείνει την καριέρα της το 1977, στο «Ρετρό Στην Ομίχλη».

Μπορεί να έγραψε 79 αστυνομικά μυθιστορήματα, 19 θεατρικά έργα και 6 νουβέλες με ψευδώνυμο, ωστόσο οι γνώμες διίστανται για το μέγεθος της διανοητικής της ικανότητας. Άλλοι συμφωνούν ότι επρόκειτο για μια γυναίκα διανοούμενη που μιλούσε για τις θεωρίες του Βίντγκενσταϊν και του Φρόιντ και άλλοι ότι επρόκειτο απλώς για μια πανούργα γυναίκα. Εκτιμάται ότι τα βιβλία της έχουν πουλήσει 1 δισεκατομμύριο αντίτυπα στα αγγλικά, και ένα ακόμη δισεκατομμύριο σε 103 άλλες γλώσσες.

single photo

Το 1955 η Αγκάθα είχε πλέον δημιουργήσει ανώνυμη εταιρεία στο όνομά της, την οποία αγόρασε η Booker Books στα τέλη της δεκαετίας του ’60 (πρόκειται για την ίδια εκδοτική που είχε αγοράσει και τα δικαιώματα του Ian Fleming, δημιουργού του James Bond). Το 1971 η Βασίλισσα της Αγγλίας θα της απονείμει τον τίτλο της Μεγάλης Κυρίας (Dome Commander) της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και το 1976 έγινε πρόεδρος του Βρετανικού Κλαμπ Εξιχνίασης Εγκλημάτων. Τον Ιανουάριο του 1976 θα πεθάνει σε ηλικία 85 ετών στο Γουόλιγκφορντ της Οξφόρδης.

Η Αγκάθα Κρίστι θα 'υπάρχει' ανάμεσά μας για πολλά χρόνια, γιατί τα βιβλία της είναι εδώ και ξέρουν πολύ καλά να συντηρούν τον μύθο της…

κείμενο | πωλίνα ταϊγανίδου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου