Daniel May-Day

Στις 20 Ιουνίου του 2017 ο Daniel Day Lewis δηλώνει μέσω του ατζέντη του την απόσυρσή του από την υποκριτική. Δεν περνάνε 24 ώρες και όλο το διαδίκτυο γεμίζει με νεκρολογικού τύπου άρθρα, ελπίζοντας ο ηθοποιός να μεταπειστεί το συντομότερο.

Είναι αναμφισβήτητα ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της γενιάς του. Στο παρελθόν έχει αποσυρθεί από την υποκριτική ξανά, πότε για ν’ ασχοληθεί με την τσαγκαρική(!) και πότε για να ενδώσει στο εφηβικό του πάθος, την ξυλουργία. Και αυτές οι δύο ασχολίες του βρίσκουν το ανάλογο αντίκρισμα στους ρόλους του. Τσαγκαρική είναι η υποκριτική τέχνη του Lewis. Και οι ρόλοι του ανάγλυφοι σαν ξύλινα γλυπτά.

κείμενο | ηλίας παπαδόπουλος / φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
Daniel Day Lewis

Απόφοιτος της δραματικής του Old Vic (που μέχρι πρόσφατα είχε ως καλλιτεχνικό διευθυντή τον Kevin Spacey), εμφανίστηκε σε περίπου 15 παραστάσεις από το 1979 έως το 1989. Πρωταγωνιστής σε θεατρικό Δράκουλα (και τι δεν… θα ‘πινα για να το δω αυτό), Ρωμαίος στην πασίγνωστη ερωτική τραγωδία του Shakespeare, Φιλόστρατος στο Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας. Τρωίλος και Χρυσηίδα, Εδουάρδος ο Β’, Φουτουριστές ανάμεσα στους τίτλους έργων που έπαιξε. Ο Άμλετ του 1989 στο Εθνικό του Λονδίνου έμελλε να είναι και ο τελευταίος του θεατρικός ρόλος.

“Υπερκόπωση”, έγραψαν κάποιες εφημερίδες όταν μετά τη σκηνή της παρουσίας του πατρικού φαντάσματος στον Δανό πρίγκιπα, ο πρωταγωνιστής σωριάστηκε στη σκηνή κλαίγοντας σε βαθμό που να μην μπορεί να συνεχίσει ο ίδιος την παράσταση και να χρειαστεί να κληθεί στο σανίδι ο αντικαταστάτης του (έχουν και τέτοιους στο εξωτερικό). “Θυμήθηκε τον πατέρα του που τον έχασε στα τρυφερά 15”, έγραφαν οι σκανδαλοθηρικές, αλλά ο ίδιος δεν διέψευσε ποτέ αυτήν την εκδοχή (και πολύ σπάνια δημοσιογράφος του αποσπά προσωπικές πληροφορίες του Daniel του Day).

Από τη μια η τεχνική ενός τσαγκάρη, η πειθαρχία ενός ξυλουργού – από την άλλη η σπασμένη ψυχή ενός εφήβου με απόν το πατρικό πρότυπο. Ισορροπημένα στο βαθμό που να έχεις μπροστά σου στην οθόνη έναν εξαίρετο καλλιτέχνη.

Daniel Day Lewis

Το 1989 και μετά από μια σειρά ήδη αξιόλογων κινηματογραφικών εμφανίσεων (Ωραίο μου Πλυντήριο, Δωμάτιο με Θέα - 1985, Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι - 1988) αναλαμβάνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο “Αριστερό μου Πόδι» του Jim Sheridan (1989), εκείνον του συγγραφέα και ζωγράφου Christy Brown. Κερδίζει το πρώτο του Όσκαρ Leading Role για τον τρόπο που ενσαρκώνει τόσο πειστικά και ταυτόχρονα τόσο τρυφερά, με χιούμορ και ρομαντισμό έναν άνθρωπο με εγκεφαλική παράλυση (μην αναζητάς εικόνες στο google images, είναι η πάθηση του γιου του Walter White στο Breaking Bad). Κλέβει στην κυριολεξία το Oscar μέσα από τα χέρια του Tom Cruise, που γεννήθηκε (εκείνη την χρονιά) στις 4 Ιουλίου. Ταυτόχρονα, επειδή στην υποκριτική είσαι τόσο καλός όσο ο παρτενέρ σου, Oscar κερδίζει και η Brenda Fricker που τον supportάρει ως μαμά του.

Από’ κει και έπειτα αναλαμβάνει έναν κινηματογραφικό ρόλο περίπου ανά τρία χρόνια (μπορεί και πέντε, ανάμεσα στο Boxer του 1997 και το Gangs of New York του 2002) και με δυσκολία αποχωρίζεται τα ευρήματα του ρόλου του ακόμα και στα διαλλείματα. “Την ψώνισε”, γράψαν οι κακεντρεχείς (λέγε με και “κριτικό”). “Επιλεκτικός, μη μου άπτου, πόζερος στα γυρίσματα, δημιουργεί έναν μύθο γύρω από τον εαυτό του”.

Daniel Day Lewis

Η άλλη όψη του νομίσματος; Επιλεκτικός σίγουρα, μα και μεθοδικός στην προετοιμασία. (Κάθε φορά μάλιστα που έχει μια μακρά περίοδο προετοιμασίας 2 ή τριών χρόνων, φροντίζει ώστε η παραγωγή να… πληρώνει για τη μεταφορά όλης της οικογένειάς του στην πόλη των γυρισμάτων). Τόσο καλά προετοιμασμένος ώστε την ώρα που θα ακουστεί το on της κάμερας τίποτα να μην είναι στην τύχη. Παράλληλα, στα μακρά διαλλείματα ανάμεσα στα γυρίσματα, διατηρεί την συγκέντρωσή του, ακονίζει το νευρικό και μυϊκό του σύστημα, κρατά το σώμα του σε διαρκή επαγρύπνηση.

Οι ερμηνείες του, εξάλλου, είναι κατά βάση σωματικές (Lincoln - 2012, There Will Be Blood - 2007). Έτσι, το σώμα χρειάζεται εξάσκηση. Κανείς ποτέ δεν λέει “ψώνιο” τον αθλητή που σηκώνεται από τον πάγκο για ζέσταμα 20’ πριν την αλλαγή. Γιατί να θεωρήσει ψώνιο τον ηθοποιό, νομίζοντας πως «βυθίζεται» στον ρόλο; Κάθε άλλο. Τσαγκάρης είναι και ακονίζει τα εργαλεία του.

Έτσι εξασφάλισε τρία Όσκαρ Leading Role – και μέχρι στιγμής είναι ο μόνος. Και σίγουρα και στην επόμενη ερμηνεία του, στο Phantom Thread του Paul Thomas Anderson (τα Χριστούγεννα θα βγει, μην ξεχαστείς) θα έχει κρυφούς άσσους στα μανίκια του.

Daniel Day Lewis

(Και αν όντως αποσυρθεί για τα καλά από την υποκριτική, θα είναι για να τον απολαύσουν λίγο περισσότερο τα δύο του αγόρια και η γυναίκα του, η κόρη του Arthur Miller).

κείμενο | ηλίας παπαδόπουλος
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου