_ιδέες/δράσεις

Ελληνική Ομάδα Διάσωσης

Ταγμένοι να σώζουν ανθρώπινες ζωές

Ένα ορειβατικό ατύχημα στον Όλυμπο, τον Δεκέμβριο του 1979_

_στάθηκε η αφορμή για τη δημιουργία της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης. Τότε, μια παρέα 14 νέων ορειβάτων, με μεγάλη αγάπη για το βουνό, ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη για τον Όλυμπο, με σκοπό να περάσει τις ημέρες των Χριστουγέννων στο χιονισμένο οροπέδιο των Μουσών. Κανείς δεν περίμενε, όμως, ότι αυτό που άρχισε σαν μια νεανική περιπέτεια στα χιόνια θα κατέληγε σε τραγωδία με δύο νεκρούς.

Αυτό που ακολούθησε δεν είχε ξαναγίνει και δεν συνέβη ποτέ έκτοτε στα ελληνικά βουνά. Η παρέα των ορειβατών φτάνοντας λίγο πριν το οροπέδιο, στα 2.500 μέτρα υψόμετρο, είδε τον καιρό να «κλείνει» και το βουνό να σκεπάζεται από πυκνή ομίχλη. Παρόλα αυτά, δεν σταμάτησε. Παρασυρμένοι από τον νεανικό ενθουσιασμό τους, συνέχισαν την πορεία τους μέχρι τη στιγμή που ήρθαν αντιμέτωποι με μια σφοδρή χιονοθύελλα. Χωρίς να βλέπουν απολύτως τίποτα μπροστά τους, παρά μόνο χιόνι, προσπάθησαν για πολλές ώρες να βρουν το καταφύγιο και να περάσουν εκεί τη νύχτα. Δυστυχώς, όμως, όχι μόνο δεν βρήκαν το καταφύγιο, αλλά καθηλώθηκαν ολόκληρη τη νύχτα έξω, σε θερμοκρασίες που έφταναν τους -20 και με ανέμους τόσο δυνατούς που με δυσκολία κατάφερναν να σταθούν όρθιοι.

Κάποιοι αναγκάστηκαν να κοιμηθούν θαμμένοι κάτω από το χιόνι για να γλυτώσουν από τον αέρα, κάποιοι χόρευαν όλη τη νύχτα για να ζεσταθούν, κάποιοι, χαμένοι μέσα στις παραισθήσεις τους εξαιτίας της υποθερμίας, νόμιζαν ότι ήταν καλοκαίρι, μερικοί προσπάθησαν ακόμα και να αυτοκτονήσουν....Την επόμενη ημέρα, άυπνοι, χωρίς νερό και τροφή, εξαντλημένοι και παγωμένοι κατάφεραν να απεγκλωβιστούν από το φυσικό «οχυρό» όπου είχαν παγιδευτεί και να βρουν το δρόμο της επιστροφής. Δυστυχώς, όμως, για δύο μέλη της παρέας ήταν αργά. Άφησαν την τελευταία τους πνοή στο βουνό που τόσο είχαν αγαπήσει.

Λίγους μήνες αργότερα, κάποιοι από τους φίλους της ορειβατικής παρέας, έδωσαν μια υπόσχεση. Να δημιουργήσουν μια ομάδα διάσωσης, σκοπός της οποίας θα ήταν να βοηθάει τους ορειβάτες που βρίσκονται σε κίνδυνο και, συγχρόνως, να στήσουν ένα οργανωμένο δίκτυο επικοινωνιών. «Διαπιστώσαμε ότι η τραγωδία θα είχε πιθανόν αποφευχθεί αν είχαμε ασυρμάτους και ειδοποιούσαμε τους φίλους μας που βρισκόταν σε επιφυλακή στη Θεσσαλονίκη», λέει ο Ζαφείρης Τρόμπακας, ένας εκ των διασωθέντων και ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης. «Κάπως έτσι γεννήθηκε η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης. Μέσα από την τραγωδία και την υπερπροσπάθεια».

Η αρχή

Η αρχή ήταν δύσκολη. Με πενιχρό εξοπλισμό και ελάχιστα μέσα στη διάθεσή της, η παρέα αυτών των πρώτων διασωστών προσπαθούσε να βοηθήσει τους ορειβάτες που κινούνταν κατά κύριο λόγο στον Όλυμπο. «Πιο πολύ λειτουργούσαμε από ένστικτο», συνεχίζει ο Ζαφείρης. «Μαθαίναμε για κάποιο περιστατικό και ήταν να σαν μια φωνή να μας καλούσε να πάμε για να βοηθήσουμε. Μας είχε καρφωθεί η ιδέα ότι έπρεπε να βοηθήσουμε αυτούς που ίσως βρισκόταν στην ίδια κατάσταση που είχαμε βρεθεί κι εμείς. Επειδή κι εμείς οι ίδιοι ήμασταν ορειβάτες, αντιλαμβανόμασταν την αίσθηση του κινδύνου που διατρέχει ένας ορειβάτης, Και απλά πηγαίναμε».

Σήμερα

Από τότε πολλά έχουν αλλάξει. Σήμερα η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης έχει στο δυναμικό της πάνω από 1.500 εθελοντές σε όλη την Ελλάδα που είναι έτοιμοι να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ενώ διαθέτει ικανό εξοπλισμό, ώστε να επέμβει άμεσα όπου προκύπτει ανάγκη, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η Οργάνωση έχει 31 παραρτήματα σε όλη την Ελλάδα, ενώ είναι πιστοποιημένη από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, αλλά και τον INSARAG, τον διεθνή φορέα των Ηνωμένων Εθνών για τις μαζικές καταστροφές. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με την OCHA (Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), την Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών, αλλά και με την ECHO (European Community Humanitarian Office) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, είναι η μόνη ελληνική εθελοντική οργάνωση που είναι μέλος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ορεινής Διάσωσης (IKAR-CISA), της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διασωστικών Σκύλων (IRO) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Θαλάσσιας Διάσωσης (I.M.R.F.)

Δράση παντού

Στόχος όλων των εθελοντών της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης είναι να είναι παντού και πάντοτε. Με γνώμονα τον στόχο αυτό, τα μέλη της ήταν πάντα δίπλα στον άνθρωπο σε όλες τις μεγάλες φυσικές καταστροφές που έχουν συμβεί στη χώρα μας, αλλά και το εξωτερικό. Συμμετείχαν στο μεγάλο σεισμό του Αιγίου το 1995, όπου οι διασώστες της Οργάνωσης κατάφεραν να σώσουν τη ζωή του μικρού Ανδρέα μετά από τρεις μέρες δουλειάς μέσα στα χαλάσματα, στον καταστροφικό σεισμό της Αθήνας το 1999, αλλά και στο σεισμό της Τουρκίας το 1999. Στην τελευταία, μάλιστα, περίπτωση η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης έφτασε πριν ακόμα κινητοποιηθεί επισήμως η κρατική μηχανή της Τουρκίας. Επίσης, η Οργάνωση έχει συμμετάσχει με αποστολή ομάδων διάσωσης στους σεισμούς της Αλγερίας (2003), του Μαρόκο (2004), του Ιράν (2004), της Ινδονησίας (2005) - όπου εστάλη πλήρης εξοπλισμός για τη λειτουργία ενός κέντρου προνοσοκομειακής φροντίδας για 10.000 άτομα για δύο μήνες - του Πακιστάν (2005) και στην κρίση του Λιβάνου, όπου απέστειλε 23,5 τόνους τροφίμων και φαρμακευτικών προϊόντων, που συγκεντρώθηκαν μέσω χιλιάδων ευαισθητοποιημένων πολιτών.

Επιστέγασμα, ωστόσο, των προσπαθειών τους είναι η συμμετοχή στο μεγάλο σεισμό της Αϊτής. Εκεί κατάφεραν να βρουν και να σώσουν τον 23χρονο Εξάντους, τη στιγμή που όλα τα σωστικά συνεργεία είχαν σταματήσει να ψάχνουν για επιζώντες. Τότε, η δράση της Ομάδας ξεπέρασε τα σύνορα της Ελλάδας, καθώς τα μεγαλύτερα παγκόσμια τηλεοπτικά δίκτυα αφιέρωναν ρεπορτάζ και αφιερώματα στους Έλληνες διασώστες.

Επίσης, η ΕΟΔ έχει συμμετάσχει με αποστολή ομάδων διάσωσης στους σεισμούς της Αλγερίας (2003), του Μαρόκο (2004), του Ιράν (2004), της Ινδονησίας (2005) - όπου εστάλη πλήρης εξοπλισμός για τη λειτουργία ενός κέντρου προνοσοκομειακής φροντίδας για 10.000 άτομα για δύο μήνες - του Πακιστάν (2005) και στην κρίση του Λιβάνου, όπου απέστειλε 23,5 τόνους τροφίμων και φαρμακευτικών προϊόντων, που συγκεντρώθηκαν μέσω του δικτύου της.

Καταφύγιο Πετρόστρουγκας: Το «σπίτι» της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης στον Όλυμπο

«Σφραγίζοντας» την παρουσία της στον Όλυμπο, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης ανέλαβε πριν δυόμιση χρόνια τη λειτουργία του καταφυγίου της Πετρόστρουγκας.
Το καταφύγιο, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.940 μ., περιβάλλεται από ένα πανέμορφο δάσος με ρόμπολα, ενώ μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι και 90 άτομα. Τα μέλη της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης ανακαίνισαν με εθελοντική εργασία τον χώρο, μετατρέποντάς τον σε ένα λειτουργικό και ζεστό καταφύγιο, που λειτουργεί όλες τις εποχές του χρόνου και προσφέρει καταπληκτική θέα από το μπαλκόνι του στο Θερμαϊκό Κόλπο και τις πιερικές ακτές.

Περισσότερες πληροφορίες για την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης υπάρχουν στην ιστοσελίδα της, www.hrt.org.gr.