R

e

j

e

c

t

e

d

a

c

t

s

image

Αλεξάνδρου Σβώλου

Το όνομα και η ιστορία

«Κισσάβου»
«Πολωνίας»
«Πρίγκηπος Νικολάου»
… δηλαδή «Αλεξάνδρου Σβώλου»

single photo

Είναι ο τρίτος σπουδαιότερος παράλληλος δρόμος μεταξύ Λεωφόρου Νίκης και Εγνατίας, που αρχίζει από την Αγγελάκη και καταλήγει στη πίσω πλευρά της εκκλησίας της Αγίας Σοφίας.

Πρώτο-ονομάστηκε Κισσάβου, μετά το σχέδιο αποκατάστασης από την πυρκαγιά γύρω στα 1925, όταν διανοίχτηκε ο δρόμος και χτίστηκαν τα πρώτα μέγαρα στη θέση των κατεστραμμένων σπιτιών.

Πήρε το όνομα Πολωνίας προς τιμήν των Πολωνών φιλελλήνων στρατιωτών που πολέμησαν στο ατυχή πόλεμο του 1897.

Αργότερα πήρε το όνομα του αδελφού του βασιλέα Κωνσταντίνου, Πρίγκιπα Νικολάου, που διετέλεσε και στρατιωτικός διοικητής Θεσσαλονίκης μετά την απελευθέρωση της πόλης.

single photo

Με τη μεταπολίτευση το 1974 ο δρόμος ονομάστηκε Αλεξάνδρου Σβώλου από το διαπρεπή νομικό, συνταγματολόγο και πολιτικό Αλέξανδρο Σβώλο. Ο Αλέξανδρος Σβώλος έζησε κυρίως στην Αθήνα, συνέδεσε το όνομα του με την αντίσταση κατά του Μεταξά και την προσχώρηση του στο ΕΑΜ ως πρόεδρος της Π.Ε.Ε.Α. , ενώ εξελέγει μεταπολεμικά βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Πλαστηρικό Ε.Π.Ε.Κ.

Ο Αλέξανδρος Ι. Σβώλος (Κρούσοβο 1892 – Αθήνα 1956)

Γιος των βλάχικης καταγωγής Ιωάννης και Θάλειας Σβώλου και γεννημένος στο Κρούσοβο της Δυτικής Μακεδονίας, σημερινή ΠΓΔΜ, σπούδασε νομικά στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχοντας ως δάσκαλο τον Ν. Σαρίπολο ανακηρύχθηκε το 1915 διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1928 δημοσίευσε την μελέτη «Το Νέον Σύνταγμα και οι βάσεις του Πολιτεύματος», με την οποία αναδεικνύεται το πώς προέκυψε το προοδευτικό Σύνταγμα της Ελληνικής Δημοκρατίας του 1927. Το 1954-5, δημοσίευσε μαζί με τον Γ. Βλάχο τους δύο πρώτους τόμους του έργου «Το Σύνταγμα της Ελλάδος», όπου ερμηνεύονται «με πνεύμα εξαιρετικά προωθημένο, ανανεωτικό και φιλελεύθερο» οι ατομικές ελευθερίες, έτσι όπως καθορίζονται από το Σύνταγμα του 1952. Το 1917-1920 διατελεί διευθυντής στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας στη διεύθυνση εργασίας και κοινωνικής πολιτικής.

Ο Αλέξανδρος Σβώλος επέτυχε την αρμονική σύζευξη επιστημονικού έργου, κοινωνικής προσφοράς και πολιτικής δράσης. Αρθρογραφούσε συχνά σε εφημερίδες εκφράζοντας πάντα λόγο δημοκρατικό.

Το 1989, το Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής του Α.Π.Θ επέλεξε την οδό Αλ. Σβώλου ως τον άξονα διέλευσης του προτεινόμενου επιφανειακού μέσου σταθερής τροχιάς (τραμ). Συγκεκριμένα η μελέτη κατέληγε ότι η πλέον πρόσφορη λύση για την πόλη της Θεσσαλονίκης ήταν το τραμ το οποίο στην κεντρική περιοχή της πόλης θα διερχόταν από την Αλεξάνδρου Σβώλου, η οποία θα μετατρεπόταν σε πεζόδρομο.

Από το 2014 κάθε άνοιξη γίνεται το «δείπνο της Σβώλου», στο οποίο οι κάτοικοι του δρόμου μαγειρεύουν και σε τραπέζια που απλώνουν στα πεζοδρόμια της οδού τρώνε όλοι μαζί.

single photo single photo
single photo

κείμενο+φωτογραφίες | ομάδα "Κάτοικοι της Αλ. Σβωλου: "Δείπνο της Ανοιξης"
επιμέλεια | τέλλος φίλης + τάσος θώμογλου