_τέχνη

Η ζωή και το έργο του Andy Warhol…

…με δικά του λόγια

'Το να γεννιέσαι είναι σαν να σε απαγάγουν. Και μετά να σε πουλάνε σκλάβο. '

Η “απαγωγή” του Andy Warhol έλαβε χώρα στις 6 Αυγούστου του 1928 και τον “αγόρασε” μια οικογένεια μεταναστών από την Τσεχοσλοβακία που ζούσε στην πολιτεία της Πενσιλβάνια. Τα παιδικά του χρόνια ήταν μάλλον τραυματικά, με χαμηλή αυτοεκτίμηση και απόρριψη από τα άλλα παιδιά, και σημαδεύτηκαν από μια σοβαρή ασθένεια των νεύρων στα 8 του χρόνια και το θάνατο του πατέρα του στα 14. Μέσα σε όλα αυτά ο Andy έβρισκε διαφυγή στην τέχνη, αλλά τελικά σπούδασε εμπορικές τέχνες.

"Καλλιτέχνης είναι κάποιος που παράγει πράγματα που οι άνθρωποι δεν χρειάζονται να έχουν. "

Τι πιο χαρακτηριστικό να ειπωθεί για ένα έργο που απεικονίζει κοινότυπα καθημερινά αντικείμενα, καταναλωτικά προϊόντα μαζικής παραγωγής και απήχησης. Ο Warhol, αφού δούλεψε σε περιοδικό της Νέας Υόρκης κάνοντας σχέδια για διαφημίσεις, άρχισε γύρω στο 1960 να αφοσιώνεται στη ζωγραφική και στην ιδέα της pop art. Η καινούρια αυτή μορφή τέχνης που είχε ξεκινήσει από την Αγγλία και στη συνέχεια την Αμερική, εκπορευόταν από τη μαζική κουλτούρα και απευθυνόταν στο ευρύ κοινό, απορρίπτοντας τον ελιτισμό της μοντέρνας τέχνης. Στα πρώτα του έργα, τα μπουκάλια της Coca Cola και τα κουτάκια της σούπας Campbells σε όλες τις πιθανές γεύσεις – έργα που κανείς δε θα χρειαζόταν να έχει, κάτι που ίσως και να ίσχυε ακόμα και για τα εικονιζόμενα προϊόντα…

"Το να βγάζεις χρήματα είναι τέχνη και το να δουλεύεις είναι τέχνη και το να κάνεις καλές «μπίζνες» είναι η καλύτερη τέχνη. "

Η ιδέα να ζωγραφίσει μία κονσέρβα σούπας ήρθε από άλλο πρόσωπο και στοίχισε στον Warhol 50 δολάρια, ενώ η πώλησή τους στην πρώτη του έκθεση του απέφερε 1000. Οι σούπες Campbells εξελίχθηκαν στο κεντρικό θέμα του έργου του και ακολούθησαν δεκάδες παραλλαγές. Μία από αυτές σημείωσε ρεκόρ το 1970 πιάνοντας την τιμή των 60.000 δολαρίων, ενώ μια άλλη πουλήθηκε το 2006 έναντι 11,8 εκατομμυρίων. Αυτό όμως δεν ήταν τίποτα μπροστά στην επαναπώληση, το 2008, του πίνακα με τους “οκτώ Έλβις” που άγγιξε το ποσό των 100 εκατομμυρίων δολαρίων!

"Στο μέλλον όλοι θα είναι διάσημοι για δεκαπέντε λεπτά."

Ο Warhol είχε ιδιαίτερη αδυναμία στην έννοια της διασημότητας και τους εκπροσώπους της. Έτσι, ένα ακόμη σημαντικό μέρος του έργου του ήταν και τα πορτρέτα τέτοιων προσώπων, Ανάμεσα στα θέματά του η Marilyn Monroe, Elvis Presley, Liza Minelli, Michael Jackson, Beatles…αναμφισβήτητα κομμάτι της αμερικάνικης ποπ κουλτούρας της εποχής. Στο Factory, το εργαστήριο που είχε δημιουργήσει, οργάνωνε πάρτι και συγκέντρωνε καλλιτέχνες, διανοούμενους αλλά και τοξικομανείς και ομοφυλόφιλους, ενώ ήταν μόνιμος θαμώνας στο Studio 54, το περιβόητο κλαμπ της Νέας Υόρκης, απολαμβάνοντας τη φήμη του και τις διάσημες παρέες του.

"Είναι οι ταινίες που ελέγχουν τα πράγματα στην Αμερική από τότε που εφευρέθηκε ο κινηματογράφος. Σου δείχνουν τι να κάνεις, πώς να το κάνεις, πότε να το κάνεις, πώς να νιώσεις γι’ αυτό και πώς να δείχνεις ότι νιώθεις γι’ αυτό. "

Ο πολύπλευρος και ιδιόρρυθμος καλλιτέχνης ασχολήθηκε θερμά στα μέσα της δεκαετίας του ’60 με τον κινηματογράφο, δημιουργώντας περισσότερες από 60 ταινίες μέσα σε 5 χρόνια. Τα στοιχεία που κάνουν έντονη την παρουσία τους στις ταινίες του είναι ο πειραματισμός, η πρόκληση και η underground κουλτούρα. Η κάμερα παρακολουθεί κάποιον να κοιμάται για έξι ώρες, ένας άντρας τρώει ένα μανιτάρι επί 45 λεπτά. Μου αρέσει το βαρετό, δηλώνει ο Warhol. Από την άλλη, το ερωτικό στοιχείο παρουσιάζεται ανοιχτά και απροκάλυπτα.

"Μη δίνεις σημασία σ’ αυτά που γράφουν για σένα. Απλά, να τα μετράς σε ίντσες."