R

e

j

e

c

t

e

d

a

c

t

s

image

Ο Σουηδός με την χρυσή ματιά.

Ingmar Bergman : Σκηνοθετώντας τον άνθρωπο.

Ο Ingmar, μεγάλωσε σε ένα θρησκευόμενο περιβάλλον με αυστηρό πατέρα, του οποίου, οι τακτικές διαπαιδαγώγησης τον σημάδεψαν για πάντα. Ο ίδιος, είχε αναφέρει ότι το έκλεινε σε σκοτεινές ντουλάπες για τιμωρία. Όλο αυτό το περιβάλλον, του κίνησε το ενδιαφέρον για την μυστηριακή μορφή της σχέσης Θεού κι ανθρώπου, γεγονός πού όλοι μπορούμε να διακρίνουμε σαν εκτενή θεματολογία στα έργα του.

Από μικρή ηλικία κατάλαβε ότι έχει κλίση στο θέατρο και γενικότερα στα Visual arts. Μικρός έπαιζε με μαριονέτες που ο ίδιος φώτιζε και αφηγούνταν. Ως ενήλικας σκηνοθέτησε μεγάλο αριθμό παραστάσεων στην Σουηδία όπως Τσέχωφ , Μπρεχτ, Ουίλιαμς άλλα και δικά του έργα!

single photo Η πορεία του ως auteur στο σινεμά, ξεκίνησε παράλληλα με την σκηνοθεσία στο θέατρο. Ο Ίνγκμαρ, ξεκινάει δυναμικά και σύντομα κάνει αισθητή την παρουσία του στον χώρο. Θέματα που θίγονται για πρώτη φορά με έναν πρωτότυπο τρόπο. Πειραματικός και επαναστατικός στις δομές αφήγησης, στην θεματολογία και στην σκηνοθεσία του. Σχέση θεού και ανθρώπου, η ζωή και το νόημα της, ο θάνατος, η σχέση άντρα και γυναίκας. Μεγάλο του έργο, ‘’Η έβδομη σφραγίδα’’, που αποκόμισε βραβείο Επιτροπής στις Κάννες το ’57. Η υπόθεση ακολουθεί έναν άντρα που παίζει σκάκι με τον Χάρο και προσπαθεί να λύσει τις υπαρξιακές του ανησυχίες.

Απο τα 60s και μετά επιλέγει πιο απλές μορφές αφήγησης χωρίς πολλές αλληγορίες και συμβολισμούς. Επικεντρώνεται στην γυναίκα και στον εσωτερικό της κόσμο, τον τρόπο που σκέφτεται, την σεξουαλικότητα της. Κλασικό παράδειγμα μεταστροφής αποτελεί η αγαπημένη μου ταινία του Ίνγκμαρ ‘’Persona’’, η όποια είναι προκλητική για την εποχή και ενάντια των ταμπου.

Ο Ίνγκμαρ γρήγορα κατέστησε το δικό του στιλ. Η φωτογραφία στις ταινίες του, τα πλάνα, η μιζανσεν και άλλα στιλιστικά και οπτικά χαρακτηρίστηκα, τον έκαναν έναν από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες όλων των εποχών.

Το 1976 παθαίνει νευρικό κλονισμό και καταρρέει, έπειτα από την σύλληψη του για φοροδιαφυγή. Ο ίδιος δεν άντεξε τον δημόσιο εξευτελισμό και για πολύ καιρό νοσηλεύτηκε με βαριά κατάθλιψη. Αργότερα οι κατηγορίες αποσύρθηκαν αφού αποδείχτηκε ότι όλα ήταν ένα γραφειοκρατικό πρόβλημα, καθώς ο Ίνγκμαρ ήταν εντάξει στην υποχρεώσεις του και η υπόθεση θύμιζε ‘’εναν άντρα που κλέβει το ίδιο του το αυτοκίνητο νομίζοντας ότι είναι κάποιου άλλου’’. Ο εισαγγελέας δήλωσε μετανιωμένος και στεναχωρημένος που ο αθώος Μπέργκμαν εγκατέλειψε την χώρα. Ο Ίνγκμαρ απογοητευμένος, από την εκάστοτε κυβέρνηση, το σύστημα, την Σουηδία, κλείνει το στούντιο και αποφασίζει να μην σκηνοθετήσει ποτέ ξανά.

Συνεχίζει να ζει στο Μόναχο και επιστρέφει στην Σουηδία να γιορτάσει τα 60στα γενέθλια του. Εκεί τον υποδέχονται με τιμές και το κέντρο κινηματογράφου καθιερώνει βραβείο που φέρει το όνομα του. Παραμένει όμως στο Μόναχο και πλέον μετράει 8 χρόνια χωρίς δημιουργίες μέχρι που επιστρέφει το 1984.

single photo

Μεσολάβησε μια εποχή που διασκευάζει έργα για την τηλεόραση, την οποία αγάπησε και εκμεταλλεύτηκε σωστά σαν μέσο, χωρίς να ρίξει την ποιότητα της δουλειάς του. Ακολουθεί το αυτοβιογραφικό ‘’Φανί και Αλέξανδρος’’(1983), το οποίο, σαρώνει τα βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ και αποκομίζει μεταξύ άλλων και το όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης.

Το 30 Ιουλίου 2007 αφήνει την τελευταία του πνοή στον ύπνο του. Έφυγε ήρεμα έπειτα απο μια δύσκολη χρονιά ανάρρωσης εξαιτίας μιας εγχείρισης στο ισχίο. Πίσω του άφησε ένα μεγάλο μελοποιημένο έργο αλλά και μια τεράστια γκάμα ακυκλοφόρητου υλικού στο Σουηδικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

single photo

Σας αφιερώνω μια αντιπροσωπευτική πειραματική σκηνή του Μπέργκμαν που ακόμα και σήμερα μοιάζει επαναστατική και είναι μια ΄΄ζωγραφιά’’ στην κινηματογραφική ιστορία.

single photo

κείμενο | εύη μίνου
επιμέλεια | οδυσσέας κοσμάτος + ιάκωβος καγκελίδης