Γρηγόρης Βαλτινός: μια πορεία 40 χρόνων

Συνυπολογίζοντας τα χρόνια της δραματικής σχολής, που ήδη είχε ξεκινήσει να παίζει σε παραστάσεις, ο Γρηγόρης Βαλτινός ακουμπά αισίως τα σαράντα χρόνια παρουσίας στο ελληνικό θέατρο. Φέτος, θα τα γιορτάσει με τον καλύτερο τρόπο, κάνοντας γιορτές στην πατρίδα του! Τα Χριστούγεννα φέρνουν πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη, με τη θεατρική του επιτυχία «Ήρθες και θα μείνεις».

Όπως φαινόταν ήδη από όταν πρωτοπάτησε το θεατρικό σανίδι, ο Γρηγόρης Βαλτινός είχε έρθει για να μείνει. Και παραμένει ακόμα και σήμερα, με ένα αξιοζήλευτο θεατρικό ρεπερτόριο και έχοντας υπηρετήσει όλα τα είδη θεάτρου, πάντα με σύνεση, αξιοπρέπεια και προπάντων καθαρή ψυχή.

Σαν χθες τον θυμάμαι στο θέατρο ΑΜΙΡΑΛ, να είναι «Εκτός Ελέγχου» με τον Γιάννη Βούρο, και οι ουρές στην οδό Αμερικής να φτάνουν μέχρι την Πανεπιστημίου. Με την Κάτια Δανδουλάκη στο θέατρο ΔΙΟΝΥΣΙΑ να παίζουν «Άμπρα Κατάμπρα» παρέα με τον Γιώργο Παρτσαλάκη-μόλις έχει βγει στο ελεύθερο θέατρο-, την Άννα Καλουτά και μια...γάτα παρέα.

Γρηγόρης Βαλτινός

Ο Γρηγόρης Βαλτινός ήταν πολύ μπροστά για την εποχή του. Με σύμμαχο-παραγωγό τον Γιώργο Λεμπέση ανέβαζε μιούζικαλ, τις εποχές που το είδος και το θέαμα ήταν άγνωστο στην Αθήνα και καλούσε στο πλάι του τη Σοφία Βόσσου και την Έλλη Πασπαλά. Ένα μιούζικαλ για τον «Τσέχωφ» με ένα τραγούδι να το παίρνεις μαζί σου φεύγοντας από το θέατρο και να σιγοτραγουδάς πως «ο Τσέχωφ είναι άγιος».

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Ακόμα κι αν εισπρακτικά εκείνη η παράσταση δεν ικανοποιούσε, στο καπάκι ήξερε να φτιάχνει το πιο γλυκό μπουλβάρ, το «Πρόσεξε το σκαλοπάτι» με την Κοραλία Καράντη και τον Φίλιππο Σοφιανό.

Γρηγόρης Βαλτινός

O Γρηγόρης Βαλτινός έκανε μια τεράστια θεατρική επιτυχία με την «Ερωτική Αναρχία». Στο θέατρο ΛΑΜΠΕΤΗ του Γιώργου Λεμπέση, παρέα με την Πέμυ Ζούνη, τον Άγγελο Αντωνόπουλο και την Αλεξάνδρα Λαδικού έφερνε τεράστια εισπρακτική, μα και καλλιτεχνική νίκη, με ένα έργο, που στη συνέχεια περιόδευσε σε Θεσσαλονίκη και όλη την Ελλάδα, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές. Μια θεατρική γιορτή ήταν η «λέσχη» αυτού του έργου.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός Γρηγόρης Βαλτινός

Με τον Λεμπέση, αποτόλμησαν το μεγαλύτερο εγχείρημα που δοκίμασε θεατρικός επιχειρηματίας και θιασάρχης. Καλοκαίρι του 1997, όλα άλλαζαν στον θεατρικό χάρτη της Αθήνας. Στην Πατησίων, απέναντι από το Μουσείο, στο θέατρο ΑΘΗΝΑΙΟΝ, «Ο Βιολιστής στη στέγη» σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου, με τον ίδιο στον ομώνυμο ρόλο και τη Μάρθα Βούρτση στο πλάι του, έμελλε να καταχωρηθεί με χρυσά γράμματα στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου. Μια παράσταση-ορόσημο και στην δική του πορεία, που έφερε σεισμική δόνηση στα λιμνάζοντα τότε θεατρικά ύδατα. Ο «Βιολιστής» είχε για κόρες την Τάνια Τρύπη, την-τότε ανερχόμενη- Πέγκυ Τρικαλιώτη και την Εβελίνα Παπούλια, που μόλις έχει επιστρέψει από το εξωτερικό και έχει ξεκινήσει γυρίσματα -Ιούλη μήνα- για τη νέα σειρά του Αλέξανδρου Ρήγα «Μέχρι χθες ήμασταν ξένοι», που τον Οκτώβρη ξεκίνησε στο Mega με το αλλαγμένο τίτλο «Δύο Ξένοι».

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Ο «Βιολιστής στη στέγη» αποτέλεσε τομή για τα θεατρικά ελληνικά δεδομένα. Παραμιλούσε η θεατρική Αθήνα, για την πανάκριβη παραγωγή, που αισθητικά δεν είχε τίποτα -μα τίποτα- να ζηλέψει από παράσταση του Λονδίνου. Εκείνο το βράδυ στο ΑΘΗΝΑΙΟΝ, όταν πρωτοείδα τον Βαλτινό στο «Βιολιστή στη Στέγη» κατάλαβα το υψηλό επίπεδο θιασάρχη στο οποίο πέρασε, το μέγεθος του σπουδαίου καλλιτέχνη, που η πορεία του στο σανίδι θα παραμένει πάντα και πορεία ζωής του θεατή. Σαν τον ταπεινό εμένα.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Που τον είδα, στο «Στοίχημα» σε μια ερμηνεία μαζί με το Σταύρο Ζαλμά και την Πέμυ Ζούνη, να φέρνει «σύννεφα» στα μάτια, με δυσκολία να μη «βρέξουν».

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Και στο ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ, παραμονές της Επιδαύρου, ο κόσμος να συρρέει έξω από τις θύρες του αρχαίου θεάτρου, μπας και μπορέσει να δει λίγη πρόβα από τον «Οιδίποδα Τύρρανο», γιατί τα εισιτήρια των δύο επόμενων ημερών είχαν εξαντληθεί. Ο Γρηγόρης Βαλτινός αποθεώθηκε στο ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ, διότι και εκεί ερμήνευσε αρχαία τραγωδία, το ίδιο καλοκαίρι. Για την ακρίβεια η πρεμιέρα του «Οιδίποδα» πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη, στο ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ που άνοιξε έπειτα από 1500 χρόνια τις πύλες του. Ακολούθησε περιοδεία σε Νέα Υόρκη και Λατινική Αμερική.

Γρηγόρης Βαλτινός Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός Γρηγόρης Βαλτινός

Μα και πάντα ο Γρηγόρης ήξερε να βρίσκει έργα, αντιπροσωπευτικά της εποχής. Ποιος ξεχνά το «ΔΕΙΠΝΟ ΜΕ ΦΙΛΟΥΣ», με την Κοραλία Καράντη, την Αλεξάνδρα Παλαιολόγου και το Κλέωνα Γρηγοριάδη στο θέατρο ΛΑΜΠΕΤΗ για δύο χρόνια και στο θέατρο ΕΓΝΑΤΙΑ Θεσσαλονίκης, Απόκριες... ποιος δε θυμάται την υπέροχη σκηνή του φινάλε στο υπνοδωμάτιο, με ένα ζευγάρι (Βαλτινός-Καράντη) να υπόσχεται ο ένας στον άλλον πως μαζί θα τα πολεμήσουν όλα! Και ανία, και γκρίνια, και ψιλοζήλιες και όλα!

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

"Ή τo «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ», όταν ο «βασιλιάς» Βαλτινός το σκέφτεται στο θέατρο ΛΑΜΠΕΤΗ και έπειτα το ανεβάζει στο θέατρο ΑΝΑΤΟΛΙΑ της Θεσσαλονίκης και μπορεί πια να καμαρώνει.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Μαζί με την Πέμυ Ζούνη (μετά το θρίαμβο που λεγόταν «Ανθή») βούτηξαν στα βαθιά και βγήκαν, όχι απλά κερδισμένοι και ευλογημένοι από το ερμηνευτικό «κέντημα» που κέντησαν για το κοινό τους.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Ο Γρηγόρης Βαλτινός οφείλει να είναι και για κάτι άλλο περήφανος: το «Ψηλά από τη Γέφυρα» του Μίλερ. Μια παράσταση, που ανέβασε υποδειγματικά στο θέατρο ΒΡΕΤΑΝΙΑ, μετά τη σημαντική επάνοδό του, στο χειμερινό θεατρικό θιασαρχικό «παιχνίδι» με την Πέγκυ Σταθακοπούλου, παίζοντας το «Μη γελάτε, είναι σοβαρό».

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Ο σπουδαίος θεατράνθρωπος τίμησε και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, παίζοντας παρέα με τον άλλον πυλώνα του πολιτισμού μας, Σταμάτη Κραουνάκη, «ΑΧΑΡΝΗΣ» σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη. Μια παράσταση που καταχωρήθηκε στην καρδιά μας ως ένα από τα πιο λυτρωτικά θεάματα που έχουμε δει, από τον Σταμάτη και τον Γρηγόρη. Επίδαυρος, Θέατρο Δάσους, Βασιλικό Θέατρο και μια περιοδεία ανά την Ελλάδα και παντού να κρέμεται σαν τα σταφύλια ο κόσμος.

Γρηγόρης Βαλτινός Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Ο Γρηγόρης Βαλτινός λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση, την οσμίζεται ως ευφυής καλλιτέχνης και ανεβάζει μαζί με τη Κατερίνα Λέχου, τον «Φυλακισμένο της διπλανής πόρτας». Παράσταση που έδρεψε δάφνες σε ΙΛΙΣΙΑ και ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Δεν υπάρχει έργο που ανεβάζει, που να μην προσπαθεί με νύχια και με δόντια να φέρει και στη Θεσσαλονίκη, να το απολαύσουν οι εκεί θεατρόφιλοι.
Ο «Επιθεωρητής έρχεται» με εκείνον να δίνει στον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο τον ομώνυμο ρόλο, και τον Γρηγόρη να σκηνοθετεί άρτια, σε έναν ορισμό της αισθητικής και του αστυνομικού μυστηρίου.
Η δε ερμηνεία του, απλά καθηλωτική.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

To καλοκαίρι που έπαιζε τον πατέρατου Μίκη Θεοδωράκη στο έργο "Ποιος τη Ζωή μου", δεν λησμονιέται. Τα έργα-επιτυχίες, ποτέ δεν τον αφήνουν σε ησυχία. Πάντα επιστρέφει και πάντα παίζοντάς τα πιο μεστά. Αυτό συνέβη και με το «ΔΕΙΠΝΟ ΜΕ ΦΙΛΟΥΣ», όπως και με την παράσταση που έχει σημαδέψει τη βαρυσήμαντη καριέρα του, τον «Βιολιστή στη Στέγη».

Την τελευταία φορά χάζευα στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, πόσο βαθιά έχει εντρυφήσει και πόσα απλά πλανιέται η ενέργεια του Γρηγόρη, μέσα στο «γαλατά Τεβιέ» , σε παραγωγή του Μιχάλη Αδάμ. Ρόλος ζωής. Ή μήπως ο Γρηγόρης στη ζωή; «Πλούσιος αν ήμουν» που λέει και το τραγούδι της παράστασης-όχι...Όχι-όχι! Βγάζεις το «αν» από το τραγούδι και το γνωρίζεις: έχοντας δει τον Γρηγόρη Βαλτινό στο σανίδι, είσαι πλούσιος. Πλημμυρίζει η ψυχή σου, μεράκι, τσαγανό, ερμηνεία, κυτταρική αναταραχή. Δεν είναι καθόλου λίγο. Ο Θεός του Θεάτρου τον έχει προικίσει τον Γρηγόρη-όσο ελάχιστους. Μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού. Γι’ αυτό και του έδωσε μεγάλους ρόλους, σπουδαίες συνεργασίες, τεράστιες καλλιτεχνικές συγκινήσεις. Και ένα σύμπαν ολόκληρο να τον αγαπά. Να γεμίζει ασφυκτικά τις πλατείες των θεάτρων, κάθε βράδυ, χρόνια και χρόνια τώρα, όπου κι αν πρωταγωνιστεί.

Όπως και τώρα. Με τη Ζέτα Μακρυπούλια, στο «Ήρθες και θα μείνεις». Μια παράσταση που παιζόταν από το περασμένο Γενάρη, στην Αθήνα. Και τέλος, Νοέμβρη, τελευταία Κυριακή, στο θέατρο της οδού Παπαδιαμαντοπούλου, οι 580 θέσεις του ΙΛΙΣΙΑ γέμισαν και προστέθηκαν όσες καρέκλες μπορούσε να χωρέσει ο χώρος.

Γρηγόρης Βαλτινός
Γρηγόρης Βαλτινός

Ο Βαλτινός αγαπά το κοινό και εκείνο τον λατρεύει. Έτσι και αποφάσισε, για πρώτη φορά, σε αυτά τα 40 χρόνια, να κάνει γιορτές στην πόλη του. Στη Θεσσαλονίκη του. Αυτή που αγαπά και εκείνη που τον έχει για καμάρι της και τον χειροκροτά θερμά. Από τις 25 Δεκεμβρίου και για λίγα βράδια, αν σας βγάλει ο δρόμος σας απέναντι από τον Λευκό Πύργο, και ακούσετε λίγο πριν τα μεσάνυχτα, έξω από το ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ, το χειροκρότημα να είναι ασταμάτητο και ο αγέρας της θάλασσας να το «βολτάρει σε όλη τη πόλη», μην απορήσετε. Η Θεσσαλονίκη καμαρώνει για τον Γρηγόρη της, που είναι επάξια βασιλιάς του ελληνικού θεάτρου. Με στέμμα, «αίμα», κόπο, ψυχή και χαμόγελο μικρού παιδιού.

κείμενο | γιώργος παπανικολάου
φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του γρηγόρη βαλτινού
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας