R

e

j

e

c

t

e

d

a

c

t

s

image

Γκρέτα Γκάρμπο

Ένας δρόμος γεμάτος δόξα

Το αστέρι της Γκρέτα Γκάρμπο έσβησε στις 15 Απριλίου του 1990, σε ηλικία 84 ετών. Μολονότι επιζητούσε την ηρεμία καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της, ο θάνατός της, και συγκεκριμένα η ταφή της, προκάλεσε αναστάτωση. Αποτεφρώθηκε, και μετά από μακρά δικαστική μάχη, οι στάχτες της ενταφιάστηκαν στο νεκροταφείο Skogskykogárden στην ιδιαίτερη πατρίδα της, τη Στοκχόλμη.

single photo

Το Σεπτέμβριο του 1905, ένα κοριτσάκι με το όνομα Γκρέτα Λοβίσα Γκούσταφσον γεννιέται στη Στοκχόλμη της Σουηδίας. Οι γονείς της δεν ήταν ιδιαίτερα ευτυχείς με τον ερχομό του τρίτου παιδιού στην οικογένεια, καθώς τις περισσότερες μέρες του μήνα το οικογενειακό πορτοφόλι ήταν άδειο. Η μικρή Γκρέτα, σε ηλικία μόλις 13 ετών, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σχολείο για να βοηθήσει τον άρρωστο πατέρα της. Παρόλη τη φροντίδα που του πρόσφερε δεν κατάφερε να τον κρατήσει στη ζωή περισσότερο από δύο χρόνια. Τότε το μικρό αυτό κοριτσάκι ορκίστηκε στον εαυτό του πως θα τα καταφέρει καλύτερα στη ζωή από τους γονείς της.

Αρχικά ξεκίνησε ως πωλήτρια σε ένα πολυκατάστημα της περιοχής. Ο εργοδότης της την αναγκάζει να πρωταγωνιστήσει σε μία σειρά διαφημιστικών σποτ για την προώθηση της ανδρικής σειράς ρούχων του καταστήματος. Παρά τις αντιρρήσεις της, τα σποτάκια κατάφεραν να την κάνουν ιδιαίτερα δημοφιλή και να της εξασφαλίσουν τον πρώτο της ρόλο σε μία βωβή κωμωδία. Η ερμηνεία της και το πηγαίο ταλέντο που διέθετε της εξασφαλίζουν υποτροφία στην κορυφαία δραματική σχολή της Σουηδίας

single photo

Ένα χρόνο μετά, ο κορυφαίος σκηνοθέτης της εποχής Mauritz Stiller, της προσφέρει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο. Η Γκρέτα παρατάει τις σπουδές της και αρπάζει την ευκαιρία χωρίς δεύτερη σκέψη. Ο Stiller έγινε ο καλλιτεχνικός νονός της, καθώς άλλαξε το επώνυμό της σε Γκάρμπο. Μετά από αρκετές ταινίες, η φήμη του καλλιτεχνικού ζευγαριού έφτασε στα στούντιο του Χόλυγουντ. Η 19χρονη τότε Γκρέτα, μαθημένη σε άλλους ρυθμούς, αρνείται να συνεργαστεί με τις φυλλάδες και να προβεί σε αποκαλύψεις για την προσωπική της ζωή. Στην πρώτη της μάλιστα συνέντευξη στην Αμερική, ύστερα από έναν καταιγισμό ερωτήσεων, απαντάει στους δημοσιογράφους: «Γεννήθηκα. Είχα μητέρα και πατέρα. Πήγα σχολείο. Τι σημασία έχει;».

Η Γκρέτα Γκάρμπο, όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν ή ο Σερ Τζέιμς Μπάρι, ένιωθε εξαιρετικά αμήχανα τις λίγες φορές που δεχόταν να παραχωρήσει συνέντευξη. Και ακόμη και τότε οι απαντήσεις της ήταν μονολεκτικές και οι προσωπικές αναφορές σχεδόν ανύπαρκτες.

-Μόρνταντ Χολ

Σε μία από τις τελευταίες της συνεντεύξεις, κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, ο δημοσιογράφος Πολ Κάλαν ξεκινάει με την λέξη «Αναρωτιέμαι...» και τότε η Γκάρμπο τον διακόπτει, λέγοντάς του: «Γιατί αναρωτιέσαι;» και φεύγει, κάνοντας τη συνέντευξη αυτή μία από τις συντομότερες που έχουν ποτέ δημοσιευθεί.

single photo

«Ο δημιουργός πρέπει να είναι ένα σπάνιο και μοναχικό πνεύμα. Η δουλειά μου με απορροφά. Δεν έχω χρόνο για τίποτα άλλο»

Μετά την απογείωση της καριέρας της, η Γκάρμπο έγινε γνωστή ως μονόχνωτο άτομο. Σε όλη της τη ζωή δεν έδινε συνεντεύξεις, δεν υπέγραφε αυτόγραφα, δεν παρακολουθούσε κοινωνικές εκδηλώσεις και δεν απαντούσε στην αλληλογραφία των θαυμαστών της.

Το ένστικτό της, η κατοχή της πάνω στη μηχανή, ήταν καθαρή μαγεία. Δεν μπορώ να αναλύσω την υποκριτική αυτής της γυναίκας. Το μόνο που ξέρω είναι πως κανένας άλλος δε δούλευε τόσο αποτελεσματικά μπροστά από την κάμερα.

-Μπέτι Ντέιβις

single photo

Η Γκρέτα Γκάρμπο ήταν από τις ελάχιστες ηθοποιούς που κατάφερε να μεταπηδήσει από το βωβό κινηματογράφο στον ομιλούντα. Η πρώτη φορά που ακούστηκε η φωνή της στη μεγάλη οθόνη ήταν στην ταινία Άννα Κρίστι (1930), η οποία διαφημίστηκε με το σλόγκαν «Η Γκράρμπο μιλάει». Προτάθηκε πολλές φορές για Όσκαρ αν και ποτέ δεν το κέρδισε. Ωστόσο το 1954 βραβεύτηκε με το ειδικό βραβείο Όσκαρ, αλλά δεν παραβρέθηκε για να το παραλάβει.

Η καλλονή από τη Σουηδία κατάφερε με τον αισθησιασμό της και το μυστήριο που την περιέβαλε να σημαδέψει όχι μόνο την Αμερική, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη. Ένα από τα θύματα της γοητείας της ήταν και η Μελίνα Μερκούρη.

Αρχές τις δεκαετίας του '40 αποφασίζει να αποσυρθεί από την ηθοποιία, καθώς οι εισπράξεις των ταινιών της δεν ήταν ανάλογες της φήμης της. Το υπόλοιπο της ζωής της έμεινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Οι σπάνιες εμφανίσεις αντιμετωπίζονταν από τους παπαράτσι ως το γεγονός της χρονιάς. Για τη συνεισφορά της στον κινηματογράφο, έχει ένα αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας στο Χόλιγουντ, το νούμερο 6901...

κείμενο | πωλίνα ταϊγανίδου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + ιάκωβος καγκελίδης