R

e

j

e

c

t

e

d

a

c

t

s

image

David Lynch, ο ένας

Πώς ο άνθρωπος που κάποτε απέρριψε το Star Wars έγινε ο director ολόκληρης της βιομηχανίας

Με λίγα λόγια, όλοι περίμεναν και περιμένουν το ‘’τι θα κάνει μετά ο Lynch’’.

Ακόμα και αν απασχολεί τον εαυτό του και για χρόνια με άσχετα πράγματα όπως, η παρασκευή καφέ, να ανοίγει fancy μπαρ, ή να βγάζει δίσκους με ‘’ηλεκτρονική μουσική'', ενώ κάθε μήνα κάνει περιοδεία και με μια καινούργια Μούσα. Πάντα εμείς οι ταπεινοί και πιστοί του φανς θα αναμένουμε για το επόμενο κινηματογραφικό του βήμα. Σύντομα κοντά μας λοιπόν (το 2017, που για τον Lynch είναι σύντομα), η σειρά, «Twin Peaks», μετά από πολλά- μα πάρα πολλά- χρόνια. Ε ναι, είμαστε λίγο καχύποπτοι και ‘’φοβούμεθα’’ μην δούμε καμιά μάταιη προσπάθεια, τώρα ειδικά που είναι και όλοι τους – Lynch και ηθοποιοί- στα σχετικά γεράματα και καταστραφεί έτσι η άριστη εικόνα που έχουμε για την ιστορική σειρά!

single photo

Ο Lynch γεννήθηκε το 1946 στην Μοντάνα και σπούδασε Καλές Τέχνες. Μετά πήγε στο American Films Institute’s Center for Advanced Film Studies και έκανε τις μικρού μήκους ‘’Τhe Alphabet’’(1968) και το ‘’The Grandmother’’(1970), το οποίο του άνοιξε μια μεγάλη πόρτα στην σκηνοθετική του καριέρα, αφού αμέσως προσλήφθηκε στο Αmerican Film Institute στο Los Angeles. Είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνει μια ιδιαίτερη αισθητική, και με την πρώτη του μεγάλου μήκους , ’’The Eraserhead’’, μπορεί να πει κανείς ότι σφραγίζει για πάντα την κινηματογραφική βίβλο, εισάγοντας νέες τεχνικές και μια αισθητική πολύ καινούργια ακόμα και για τους ‘’συνηθισμένους’’ στο σουρεάλ της εποχής αλλά και του σήμερα.

single photo Δεν θα σας πω ούτε για τις απίστευτες τεχνικές animation που χρησιμοποιεί στα πρώτα πειραματικά του ταινιάκια, ούτε για τα εφιαλτικά τοπία, ούτε για τον αυτοσαρκασμό και την σάτιρα στο δήθεν και στο τι είναι τέχνη. Θα σας πω μόνο ότι από τον μεγάλο δάσκαλο David Lynch μάθαμε ότι η τέχνη – συγκεκριμένα ο κινηματογράφος- είναι συναίσθημα... Ή μάλλον πολλά συναισθήματα καλά μονταρισμένα που μπορούν να σε οδηγήσουν σε ένα υποσυνείδητο ‘’βαθύ’’ συναίσθημα, που δεν μπορείς να εξηγήσεις εξαιτίας του μεγαλείου του.

Πρώτη υποψηφιότητα για Όσκαρ (8 παρακαλώ!) με το ‘’ The Elephand Man’’, μια ταινία που λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων (delivery boy εφημερίδων τα πρωινά), τα γυρίσματα κράτησαν 4 χρόνια και ήταν όλα νυχτερινά! Ακολουθεί η άρνησή του να σκηνοθετήσει Star Wars (1983), έπειτα έρχεται μια μεγάλη αποτυχία με το ‘’Dune’’ γιατί ο παραγωγός μπλέχτηκε στα χωράφια του Lynch και το 1986 επιστρέφει δριμύτερος με το ‘’Blue Velvet’’ (2 Oscar nominations). Μετά έρχεται ο Χρυσός Φοίνικας για το ‘’Wild At Heart’’ και το 1990 αλλάζει οριστικά τον τρόπο που οι άνθρωποι θα έβλεπαν τηλεόραση, με το ‘’Twin Peaks’’, την καλύτερη σειρά όλων των εποχών. Με λίγα λόγια αυτός ο άνθρωπος είχε μόνο επιτυχίες, και αυτό συνέβαινε γιατί όταν ‘’μιλούσε’’ είχε πάντα κάτι να πει, χωρίς να αναλώσει ποτέ την καλλιτεχνική του φύση, ούτε να πέσει ‘’θύμα’’ της βιομηχανίας. Έπαιρνε πάντα τον χρόνο του και αφοσιωνόταν στο έργο του (τα περισσότερα γυρίσματα του κρατούσαν 2 ή και 4 χρόνια) . Ακολουθούν πολλές ακόμα επιτυχίες και υποψηφιότητες για όσκαρ (‘’Lost Highway‘’ , ’’The straight story’’ ,’’Mulholland Dr.’’,’’ΙΝLAND EMPIRE’’).

Το Mulholland Drive (2001) ήταν η ταινία που θα κέρδιζε Βραβείο Σκηνοθεσίας στις Κάννες και, αν και βρίσκεται κάπου στην μέση της πορείας του, για μένα είναι η πιο περίπλοκη , η πιο ονειρική και υπέρτατη ταινία του. Σύμβολα της όπως το blue box και το ‘’silencio‘’ (μετέπειτα ονόμασε έτσι και το μπαρ-λέσχη που άνοιξε στο Παρίσι) έχουν καθορίσει ερωτήσεις σε trivial, inside jokes μεταξύ σινεφίλ, φιλόδοξους κινηματογραφιστές και φυσικά είναι μια ταινία-μάθημα της κινηματογραφικής τέχνης.

Με μουσική (πάντα) του Angelo Badalmenti , που παίζει πρωταρχικό ρόλο στα έργα του, αισθητική avan garde, φιλμ νουάρ, σουρεαλισμού, συμβολισμού, θρίλερ και άλλα πολλά που όλοι μας σιγά σιγά ανακαλύπτουμε -ακόμα και αν βλέπουμε μια ταινία του για 11η φορά- ο Lynch κατάφερε να κάνει κινηματογράφο από το μηδέν, δημιουργώντας μια δικιά του τέχνη, αναιρώντας τον ρεαλισμό με τους κανόνες του υποσυνειδήτου.

single photo

Life is filled with abstractions and the only way to make heads or tails of it is going through intuition.

κείμενο | εύη μίνου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + ιάκωβος καγκελίδης