R

e

j

e

c

t

e

d

a

c

t

s

image

Διεθνές Φεστιβάλ Καννών

Ένας πολυετής θεσμός για τη μεγάλη οθόνη

Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τη λέξη ‘Κάννες’; Τα όμορφα τοπία; Ναι, γιατί όχι;

Οι Κάννες, με πληθυσμό 70.000 κατοίκων, ανήκουν στη μητροπολιτική περιοχή της Νίκαιας, στη νότια Γαλλία. Βρίσκονται στην Κυανή Ακτή, κοντά στις παράκτιες Άλπεις και είναι γνωστές για τις αμμώδεις παραλίες τους, τα παραμυθένια τοπία και τις ατμοσφαιρικές νύχτες.

single photo Άλλο, άλλο; Το φεστιβάλ κινηματογράφου; Μα, φυσικά! Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών είναι ένας από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς που αφορούν τη μεγάλη οθόνη. Το μικρό παραθεριστικό θέρετρο των Καννών επιλέχθηκε αρχικά λόγω κλίματος, αλλά και γιατί οι δημοτικές αρχές του συμφώνησαν να συνεισφέρουν στον προϋπολογισμό του φεστιβάλ.

Η πρώτη του διοργάνωση πραγματοποιήθηκε το 1939 όντας ουσιαστικά μία κίνηση… πολιτική παρά καλλιτεχνική. Ένα χρόνο πριν, το φεστιβάλ Βενετίας βράβευσε τη Γερμανίδα Λένι Ρίφενσταϊλ για την προπαγανδιστικά φασιστική της ταινία «Olympia», αγνοώντας τη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Ζαν Ρενουάρ. Το γεγονός εξόργισε τους Γάλλους, οι οποίοι αποφασίζουν να ξεκινήσουν το δικό τους φεστιβάλ με πρωτοστάτη τον Λουί Λιμιέρ και μοναδική ταινία να προβάλλεται την ‘Παναγία των Παρισίων’ του Ντίτερλι. Οι υπόλοιπες ταινίες δεν παίρνουν ποτέ σειρά. Δύο μέρες μετά την έναρξή του, το φεστιβάλ ακυρώνεται καθώς ξεκινά ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος με την κήρυξη πολέμου της Γαλλίας στη Γερμανία.

Οι διοργανωτές όμως δεν το βάζουν κάτω και στις 20 Σεπτεμβρίου 1946, το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Καννών είναι πλέον γεγονός. Σηκώνει αυλαία και γίνεται αμέσως κέντρο συνάντησης κορυφαίων σκηνοθετών. Την ίδια χρονιά παίζονται ταινίες των Χίτσκοκ, Γουάιλντερ, Κοκτό και Ροσελίνι. Το Α’ Βραβείο μοιράζονται 11 ταινίες!

Και πάλι όμως το φεστιβάλ θα αντιμετωπίσει δυσκολίες, αυτή τη φορά οικονομικής φύσεως. Λόγω έλλειψης προϋπολογισμού, το 1948 και 1950 θα κρατήσει την αυλαία του κλειστή. Παρ’ όλα αυτά, η δεκαετία που ακολουθεί θα αναπληρώσει το κενό και θα απογειώσει το φεστιβάλ, το οποίο μεταφέρεται από Σεπτέμβριο σε Μάιο με σκοπό να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός με άλλα διεθνή γεγονότα.

single photo

Το 1953, η άγνωστη ακόμα Μπριζίτ Μπαρντό εμφανίζεται με μπικίνι, ενώ την επόμενη χρονιά, η Σιμόν Σίλβα λανσάρει το τόπλες. Από εκείνη τη στιγμή, η Κρουαζέτ πλημμυρίζει από το διεθνές κινηματογραφικό τζετ σετ. Τζέιμς Ντιν, Τζίνα Λολομπριτζίτα, Σοφία Λόρεν και η λάμψη και τα φλας κατακλύζουν τις Κάννες.

Ο Χρυσός Φοίνικας έρχεται το 1955. Τα φοινικόδεντρα της πόλης δίνουν την έμπνευση για να σχεδιαστεί το μεγάλο βραβείο που θα συνδεθεί με το φεστιβάλ.

Το Φεστιβάλ συνεχίζει και διανύει τη δεκαετία του ’60. Η μέχρι τότε αυστηρά γαλλική κριτική επιτροπή γίνεται διεθνής και προσκαλεί μέλη και από άλλες χώρες, με πρώτους τους Σοφία Λόρεν, Φριτς Λανγκ και Λουκίνο Βισκόντι. Μέχρι και σήμερα, η επιτροπή που κρίνει τις ταινίες δεν έχει σταθερή σύνθεση αλλά επιλέγεται κάθε χρόνο και αποτελείται από προσωπικότητες του κινηματογράφου, συνήθως ηθοποιούς και σκηνοθέτες. Αυτοί είναι που θα αποφασίσουν σε ποιες ταινίες θα απονεμηθούν τα βραβεία στην τελετή λήξης.
single photo

Ο Μάης του 1968 ξεσπάει πάνω στο φεστιβάλ. Μέλη του νέου κύματος των σκηνοθετών οργανώνουν διαμαρτυρία, εισβάλουν στις αίθουσες, σκαρφαλώνουν στην αυλαία και σταματούν τη διοργάνωση. Τότε είναι που θα ακουστούν και τα πρώτα γιουχαΐσματα σε προβολές.

single photo

Η στιγμή της Ελλάδας θα έρθει το 1998 με την ταινία ‘Μία Αιωνιότητα και Μία Μέρα’ του Θόδωρου Αγγελόπουλου, η οποία κερδίζει το Χρυσό Φοίνικα. Άλλες ταινίες που άφησαν εποχή περνώντας από το Φεστιβάλ Καννών είναι η ‘Γλυκιά Ζωή’ του Μαστρογιάννι με τη φιλήδονη Έγκμπερτ, η ανολοκλήρωτη μέχρι την προβολή της ‘Αποκάλυψη Τώρα’ του Κόπολα, η ΄Καγκεμούσα’ του 70χρονου Κουροσάβα και η κατά της κυβέρνησης Μπους ‘Fahrenheit 9/11’ του Μουρ.

single photo

Το Φεστιβάλ των Καννών έχει καταφέρει να είναι το σημαντικότερο φεστιβάλ κινηματογράφου στον κόσμο. Πολλοί αποδίδουν την επιτυχία αυτή στη σημασία που έδινε πάντα στο να προβάλει τον εαυτό του. Περιλαμβάνει ταινίες που συζητιούνται περισσότερο και που δίνουν το στίγμα της παγκόσμιας παραγωγής. Περιβάλλεται από σταρ τεράστιου βεληνεκούς, ενώ πάντα «δημιουργούνται» γεγονότα σε σχέση είτε με τις ταινίες είτε με αφορμή αυτές. Ακόμη και η επίσημη αφίσα της κάθε διοργάνωσης προκύπτει έπειτα από έμπνευση και μελέτη πλασάροντας μια συγκεκριμένη φιλοσοφία.

Μια φορά το χρόνο, λοιπόν, και για δώδεκα μέρες, η πόλη των Καννών βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς βιομηχανίας του κινηματογράφου. Πλήθος διάσημων αστέρων δίνουν το παρόν στη γαλλική ριβιέρα με τη λάμψη τους να δρα προσθετικά.

κείμενο | ιωάννα αναστασιάδου
επιμέλεια | αλέξανδρος κόγκας + τάσος θώμογλου