R

e

j

e

c

t

e

d

a

c

t

s

image

19o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

...γεμάτο επιλογές!

To 19o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ξεκινά την Παρασκευή, 3/3 κι η πόλη φορά και πάλι τα γιορτινά της, για να υποδεχθεί μία γιορτή του σινεμά. Οι αίθουσες του Ολύμπιον (κεντρική, Π. Ζάννας) και του λιμανιού (Τορνές, Κασσαβέτης, Μαρκετάκη, Λιάππα), ανοίγουν και πάλι τις πύλες τους σε Έλληνες, αλλά και ξένους. Παράλληλα με τις προβολές, υπάρχουν παράλληλες δράσεις, όπως εκθέσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις, πάρτυ, συζητήσεις, που δίνουν άλλο χρώμα σε αυτήν την πολιτιστική διοργάνωση.

single photo Πάμε σιγά σιγά και στις δικές μας προτάσεις, εν όψει της επίσημης έναρξης. Ξεκινάμε από την Παρασκευή. Ως ταινία έναρξης έχει επιλεγεί, το "Οι Rolling Stones ολέ ολέ ολέ!: Ταξιδεύοντας στη Λατινική Αμερική" του Πολ Ντάγκντεϊλ από τη Μεγάλη Βρετανία. Aκολουθεί τους Ρόλινγκ Στόουνς σε μια πολιτισμική περιπέτεια στη Λατινική Αμερική, καθώς το συγκρότημα οδεύει προς το ιστορικό φινάλε της περιοδείας τους, όταν έγιναν το πρώτο γκρουπ στην ιστορία που έπαιξε μπροστά σ’ ένα ακροατήριο1,2 εκατομμυρίων ατόμων στην Αβάνα της Κούβας. Παράλληλα, εμείς επιλέγουμε, το "Πλαστικά Κίνα" του Τζιου-λιανγκ Ουάνγκ (18:00 Φρίντα Λιάππα), που μας διηγείται τη ζωή εντός εντεκάχρονου κοριτσιού, που δουλεύει μαζί με τους γονείς της σ’ ένα εργοστάσιο ανακύκλωσης, ενώ ονειρεύεται να πάει σχολείο. Μια ανησυχαστική διερεύνηση της παγκόσμιας κουλτούρας της κατανάλωσης, ιδωμένης μέσα από τα μάτια και τα χέρια αυτών που χειρίζονται τα απόβλητά της και επιλέγουν να υποστούν ανήκεστο βλάβη προκειμένου να βγάλουν τον επιούσιο. Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής για τον Καλύτερο Πρωτοεμφανιζόμενο Σκηνοθέτη εις μνήμη του Πίτερ Ουϊντόνικ – IDFA 2016, The Netherlands. Επίσης στις 20:30 (Στ. Τορνές) έχουμε κρατήσει δύο ντοκιμαντέρ που έχετε την ευκαιρία να δείτε με ένα εισιτήριο. Το "Γράφοντας πάνω στην πόλη" του Κεϊουάν Καριμί και το "Κοροπά" της Λωρά Ενό. Το πρώτο αφορά το Ιράν και το πώς τα graffiti έχουν σημαδέψει τους δρόμους. Υψώνονται στις πόλεις και φέρουν πρόσωπα, ονόματα, σλόγκαν, ποιήματα και ύμνους. Διαβάζουμε τους τοίχους για ν’ ανακαλύψουμε τα όνειρα των κατοίκων, των ισχυρών και των αδύναμων. Το δεύτερο μας παρουσιάζει την ιστορία ενός νεαρού ορφανού αγοριού, που ετοιμάζεται να μεταφέρει για πρώτη φορά παράνομους επιβάτες στο νησί Μαγιότ. Με την καθοδήγηση του «πατριού» του, που ξέρει καλά πως ο μαθητευόμενός του δεν θα διωχθεί από τους συνοριοφύλακες λόγω ηλικίας, ο Πατρόν ασκείται στη διακίνηση μεταναστών.
single photo

Πάμε στο Σάββατο. Πρώτη επιλογή νωρίς το πρωί, τα "Ημερολόγια Αφρικής" στις 12:30 -Χάιντι Σπεκόνια (Παύλος Ζάννας). Όλα ξεκίνησαν μ’ ένα μικρό σχολικό τετράδιο ασκήσεων. Στις σελίδες του καταγράφονταν οι γενναίες μαρτυρίες 300 Κεντροαφρικανών γυναικών, που περιγράφουν τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξαν εις βάρος τους Κονγκολέζοι μισθοφόροι στον απόηχο της ένοπλης σύρραξης. Κι ενώ στη Χάγη η εκδίκαση των εγκλημάτων είναι ακόμη σε εξέλιξη, ξεσπά ο επόμενος πόλεμος στη Δημοκρατία της Κεντρικής Αφρικής. Βραβεία: Αργυρό Περιστέρι – DOK Leipzig 2016, German, Βραβείο Zonta Club – Locarno IFF 2016, Switzerland. Δεύτερη επιλογή, ο "Πύργος" (Κιθ Μέιτλαντ-OΛYMΠION 20:30). Την πρώτη Αυγούστου του 1966, ένας ελεύθερος σκοπευτής ανέβηκε με το ασανσέρ στον τελευταίο όροφο του Πύργου του Πανεπιστημίου του Τέξας και άνοιξε πυρ, κρατώντας την πανεπιστημιούπολη όμηρο για 96 λεπτά. Όταν επιτέλους έπαψαν οι πυροβολισμοί, o απολογισμός ήταν 16 νεκροί, πάνω από τριάντα τραυματίες κι ένα έθνος συγκλονισμένο, που προσπαθούσε να καταλάβει τι συνέβη.



single photo

Κυριακή 15:30, αίθουσα Σταύρος Τορνές, "Κάτω από τον ήλιο"- Βιτάλι Μάνσκι. Ένα ιδανικό παράδειγμα για το πώς ένα δυστοπικό αυταρχικό καθεστώς επιβάλλεται μιλώντας για ουτοπίες. Μια ταινία για την ιδανική ζωή σε μια ιδανική χώρα. Μπορούμε να δούμε πόση προσπάθεια πρέπει να καταβάλλουν οι Βορειοκορεάτες για να κάνουν αυτόν τον ιδανικό κόσμο να δουλέψει. Βραβεία: Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη – Jihlava IDF 2015, Czech Republic, Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής, Βραβείο της Επιτροπής για την Καλύτερη Σκηνοθεσία – Black Nights IFF 2015, Estonia. Mία και μοναδική προβολή. Μην τη χάσετε. Κι αν αυτό ισχύει μία για το παραπάνω, πείτε πως ανταποκρίνεται δέκα για το ακόλουθο. "Ι am not your negro"-Ράουλ Πεκ (11:00 Ολύμπιον). Υποψήφιο για OSCAR. Η επιτομή του «black power». Μιλώντας για τους τραγικούς θανάτους των ηγετών του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα, Μάλκομ Εξ, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και Μέντγκαρ Έβερς, καταδεικνύει το πώς η εικόνα (και η πραγματικότητα) των μαύρων στη σημερινή Αμερική είναι κατασκευασμένη και επιβεβλημένη. Με μια αφήγηση που αποτελείται εξ ολοκλήρου από τα λόγια του συγγραφέα Τζέιμς Μπόλντουϊν (1924- 1987). Βραβεία: Βραβείο People’s Choice Καλύτερου Ντοκιμαντέρ – Toronto IFF 2016, Canada, Βραβείο Κοινού Καλύτερου Ντοκιμαντέρ – Chicago IFF 2016, USA.

single photo

Και πάμε στη Δευτέρα, μία επιλογή στις 11 το βράδυ στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη. "Υπόθεση Βόρνεο" των Έρικ Πάουζερ και Ντίλαν Ουίλιαμς. Αποτελεί την συγκλονιστική ιστορία της καταστροφής του τροπικού δάσους του Βόρνεο και του κυνηγιού των δισεκατομμυρίων που διοχετεύτηκαν σε μυστικούς τραπεζικούς λογαριασμούς και χαρτοφυλάκια ακινήτων ανά τον κόσμο. Ένα σύγχρονο θρίλερ που ακολουθεί έναν απίθανο θίασο ερευνητών, καθώς αυτοί αποκαλύπτουν ένα παγκόσμιο δίκτυο μεγιστάνων της μαφίας της ξυλείας και διεθνών τραπεζών.

Το "Δέλτα, επιστροφή στις ακτές" - Τσάρλι Πέτερσμαν (15:45 Ολύμπιον), επιλέγουμε την Τρίτη. Το ντοκιμαντέρ κάνει πρεμιέρα στο Φεστιβάλ της πόλης μας. Η Μεσόγειος που ενώνει και χωρίζει. Στη μία ακτή βρίσκεται ο Ιμπραΐμα, ένας νεαρός Σενεγαλέζος που ζει παράνομα στην Ταγγέρη και τρέμει για το ταξίδι του στην Ευρώπη. Στην απέναντι ακτή ζει ο Αγκοστίνιο, ψαράς εδώ και σαράντα χρόνια, που πρέπει να φύγει για την Ολλανδία για να συναντήσει την οικογένειά του. Δύο παρόμοιες ιστορίες μετανάστευσης για την ανάγκη και τη δυσκολία του να βρει κανείς τη θέση του στον κόσμο σε καιρούς κρίσης. Ένα ονειρικό ντοκιμαντέρ για τον εφιάλτη της μετανάστευσης και τα ρευστά σύνορα της Ευρώπης. Κι αμέσως μετά, στην Τόνια Μαρκετάκη, οι "εποχές στο Κενσί: Τέσσερα πορτρέτα του Τζον Μπέρτζερ" των Κόλιν Μακ Κέιμπ, Κρίστοφερ Ροθ, Μπάρτεκ Ντζιάντοτζ, Τίλντα Σουΐντον. Το 1973, ο διακεκριμένος Βρετανός κριτικός τέχνης και συγγραφέας Τζον Μπέρτζερ εγκατέλειψε τη μητρόπολη για να ζήσει στο χωριουδάκι Κενσί στις Άλπεις. Σ’ ένα μοναδικό κινηματογραφικό ταξίδι, στενοί φίλοι του Μπέρτζερ, όπως ο θεωρητικός του κινηματογράφου Κόλιν Μακ Κέιμπ και η ηθοποιός Τίλντα Σουΐντον, συνεργάζονται για τη δημιουργία τεσσάρων πολύ διαφορετικών κινηματογραφικών δοκιμίων, όπου οι ιδέες από το έργο ζωής του καλλιτέχνη συνυφαίνονται με την ατμόσφαιρα του ορεινού τοπίου. Η σύλληψη αυτών των «ασκήσεων σκέψης για το σινεμά» μεταφράζεται σε εικόνες ενός καινοτόμου πορτρέτου, ταιριαστού στην εμβέλεια αυτού του γίγαντα της διανόησης που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.



single photo

Φύγαμε για την Τετάρτη και φτάνουμε στη μέση. 21:45, "Βεργκότ (Τσετσίλια Μπότσα Βολφ-Στ. Τορνές). Βραβευμένη ως Καλύτερη Ταινία – Docunder30 Int’l Documentary FF 2016, Italy. Πρόκειται για την ιστορία μιας οικογένειας αγροτών από μια κοιλάδα των Άλπεων, όπου η ζωή είναι σκληρή, όπως και οι τρόποι. Ο νεότερος γιος, ο Τζιμ, συνειδητοποιεί πως είναι ομοφυλόφιλος, αλλά οι γύρω του, και ειδικά ο πατέρας του, δεν μπορούν να το αποδεχτούν. Έτσι, ο πρωτότοκος Άλεξ βρίσκεται στη μέση, ενθαρρύνοντας τον Τζιμ να ξεπεράσει τους φόβους του, αλλά προσπαθώντας να συνεχίσει την παράδοση των προγόνων του. Σ’ αυτό το γεμάτο εντάσεις περιβάλλον, είναι δύσκολο να αναγνωρίσει κανείς την αγάπη που κρύβουν οι πράξεις. Άραγε θα συνεχίσουν να ζουν όλοι μαζί;

Πέμπτη στάση στο Ολύμπιον, στις 18:00. "Village Potemkin" του Δομήνικου Ιγνατιάδη. Ο Δομήνικος, πρώην χρήστης ουσιών, περιπλανώμενος σε μια Αθήνα που καταρρέει, με ένα ποδήλατο και μια κάμερα go-pro, συναντά ανθρώπους που κάνουν το ίδιο με εκείνον – μένουν καθαροί από ουσίες και ζουν γεμάτοι συνείδηση. Η χαρά του πιώματος, η κατάρρευση, η αποδοχή του προβλήματος, η ανάρρωση. «Καθαροί» πια, μαρτυρούν την πορεία τους προς την αυτογνωσία και τον επαναπροσδιορισμό των αξιών και της αντίληψής τους για τη ζωή. Ένας αγώνας για μία δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Mαζί και το "Ω, άνθρωπε" των Γιερβάντ Τζανικιάν κι Άντζελα Ρίτσι Λούκι. Το τρίτο μέρος της Τριλογίας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου εκτυλίσσεται μετά τον πόλεμο. Ξεκινώντας από τα εμβλήματα του ολοκληρωτισμού και την προσωπική οδύνη του ανθρώπου, η ταινία καταλήγει στην αναπαράσταση του ανθρώπου ως ενός οργίλου θύματος βίας. Τι είδος ανθρωπότητα είναι αυτή που είναι ικανή να ξεχάσει και επιτρέπει στη φρίκη να επαναληφθεί γι’ άλλη μια φορά;



single photo

Συνεχίζουμε με την Παρασκευή, οι "Μηχανές" στις 15:45 στο Ολύμπιον. Ένα ντοκιμαντέρ του Ραχούλ Τζέιν. Στα άδυτα ενός γιγαντιαίου εργοστασίου κλωστοϋφαντουργίας στην Ινδία, που διερευνά το νόημα της σύγχρονης εργασίας, της εκμετάλλευσης, και του ανθρώπινου κόστους της μαζικής παραγωγής στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας. Μέσα απ’ τους διαδρόμους και τα έγκατα του τεράστιου, χαοτικού κτιρίου, η κάμερα ταξιδεύει τον θεατή σ’ έναν τόπο μηχανοποιημένης σωματικής εργασίας και φοβερών κακουχιών, προβληματίζοντάς τον σχετικά με τις προβιομηχανικές συνθήκες εργασίας και το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στον πρώτο κόσμο και στις υπό ανάπτυξη χώρες. Επιλογή κι οι "Έποικοι" του Σίμον Ντοτάν. Η πρώτη ταινία του είδους της που συνθέτει μια ολοκληρωμένη εικόνα των Ισραηλινών εποίκων που ζουν στα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Όχθης. Μια ιστορική επισκόπηση, μια γεωπολιτική μελέτη και μαζί μια ευαίσθητη ματιά σ’ αυτές τις αμφιλεγόμενες κοινότητες που βρίσκονται στο επίκεντρο των πιο δύσκολων προκλήσεων που αντιμετωπίζει το Ισραήλ και η διεθνής κοινότητα σήμερα, καθώς οι Παλαιστίνιοι και οι Ισραηλινοί ξεκινούν πάλι το διάλογο. Στις 20:45 στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα.

Τελευταίο Σαβββατοκύριακο. Ξεκινάμε με το "Μια τρύπα στο κεφάλι" του Ρόμπερτ Κίρχοφ (13:15 Στ. Τορνές). Λίγοι γνωρίζουν την τραγωδία που έζησαν οι Ρομά και οι Σίντι κατά τη διάρκεια του B′ Παγκοσμίου Πολέμου. Δολοφονήθηκαν κατά δεκάδες, εκατοντάδες και χιλιάδες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, στις παρυφές ομαδικών τάφων και στην άκρη του δρόμου, με κοντακιές, σφυριές ή δηλητηριώδη αέρια. Η σιωπή τούς περιβάλλει. Για χρόνια ζούσαν και συνεχίζουν να ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας. Επέζησαν και κρατούν τις μνήμες και τις ουλές τους ως αποδεικτικά στοιχεία. Σ’ έναν κόσμο όπου κυριαρχεί ξανά ο φασισμός, εκείνοι είναι μερικοί από τους τελευταίους μάρτυρες του Ολοκαυτώματος. Ζουν με μια τρύπα στο κεφάλι, ένα σημάδι από το παρελθόν. Ακολουθεί το βράδυ, το "Όταν συγκρούονται δύο κόσμοι" ( Χάιντι Μπράντενμπουργκ, Μάθιου Όρζελ-23:00 Στ. Τορνές). Όταν ο Πρόεδρος του Περού Άλαν Γκαρσία επιχειρεί να εξορύξει πετρέλαιο και ορυκτά από την ανέγγιχτη γη του Αμαζονίου ελπίζοντας έτσι να τονώσει την οικονομία της χώρας του, έρχεται αντιμέτωπος με σθεναρή αντίσταση, υπό την ηγεσία του αυτόχθονα Αλμπέρτο Πισάνγκο. 'Ολες τις πτυχές της σύγκρουσης ανάμεσα στην προοπτική της οικονομικής αυτοδιάθεσης και την υπεράσπιση της προγονικής γης, που γρήγορα κλιμακώνεται από τη λογομαχία στη φονική βία.



single photo

Κλείνουμε με την Κυριακή. 12:00 αίθουσα Παύλος Ζάννας, "Τα παιδιά της κυρίας Κιτ" - Πέτερ Λάταστερ, Πέτρα Λάταστερ-Τσις. Η Κιτ Ένγελς ανήκει στην κατηγορία αυτή των δασκάλων που εύχεται να έχει κάθε μαθητής. Είναι αυστηρή, αλλά ποτέ σκληρή• τρυφερή, αλλά ποτέ μαλθακή. Η υπομονή της είναι αστείρευτη. Δεν διδάσκει απλώς τους μαθητές της να διαβάζουν και να γράφουν ολλανδικά, αλλά τους βοηθά να μαθαίνουν να λύνουν μαζί τα προβλήματά τους και να σέβονται αλλήλους. Ένα πορτρέτο που αποκαλύπτει την πραγματική ουσία της παιδαγωγικής και την αξία της σε ταραγμένους καιρούς. Κι από εκεί στα "φαντάσματα πλανιούνται πάνω από την Ευρώπη" των Μαρία Κουρκούτα και Νίκη Γιάνναρη. Η καθημερινότητα των μεταναστών (Σύρων, Κούρδων, Πακιστανών, Αφγανών και άλλων) στον αυτοσχέδιο καταυλισμό της Ειδομένης. Άνθρωποι που περιμένουν στην ουρά για ένα πιάτο ζεστό φαγητό, για προμήθειες και ιατρική περίθαλψη, άνθρωποι που περιμένουν να διασχίσουν τα σύνορα μεταξύ Ελλάδος και ΠΓΔΜ. Μια μέρα, η Ευρώπη αποφασίζει να κλείσει τα σύνορά της οριστικά. Οι «κάτοικοι» της Ειδομένης, κλείνουν με τη σειρά τους τις γραμμές των τρένων που διασχίζουν τα σύνορα. Φινάλε με το "Εύθραυστη ισορροπία" στην Τόνια Μαρκετάκη (23:15). Ο Γκιγιέρμο Γκαρθία Λόπεθ απεικονίζει Τρεις ιστορίες που εκτυλίσσονται σε τρεις διαφορετικές ηπείρους διαπλέκονται με τις σκέψεις του Χοσέ Μουχίκα, τέως προέδρου της Ουρουγουάης: δύο διευθύνοντα στελέχη στο Τόκιο της Ιαπωνίας των οποίων οι ζωές είναι παγιδευμένες στον φαύλο κύκλο της εργασίας• μια κοινότητα στην υποσαχάρια ζώνη, στο όρος Γκουρουγκού, κοντά στα σύνορα ανάμεσα στην Αφρική και την Ευρώπη, ρισκάρουν τη ζωή τους προκειμένου να περάσουν στον Πρώτο Κόσμο• οικογένειες στην Ισπανία καταστρέφονται από την οικονομική ύφεση. Ένα στοχαστικό κινηματογραφικό δοκίμιο για το καθημερινό πρόσωπο της παγκοσμιοποίησης και τα κοινωνικά αιτήματα που διαμορφώνονται σε καιρούς αναταραχής.



single photo

Καλή απόλαυση να έχουμε, ο καιρός με βάση της προβλέψεις συνηγορεί. Ευχόμαστε ένα ιδανικό Φεστιβάλ, με τις καλύτερες των επιλογών!

κείμενο | μίλτος τόσκας
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + ιάκωβος καγκελίδης