Με το Νικόλα Σεβαστάκη στη Ζώγια

Βράδυ Απρίλη, έξω ο καιρός μυρίζει καλοκαίρι, και εσύ προτιμάς να ξεκινήσεις την εβδομάδα σου με μια ακόμη «Βραδιά για τη Γραφή», στη Ζώγια της Αλεξάνδρου Σβώλου. Αυτή η επιλογή έρχεται να σε ανταμείψει με μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση ανάμεσα στον Γιάννη Κοτσιφό και τον Νικόλα Σεβαστάκη.

Η δυσκολία της ήταν και η ομορφιά της. Γιατί όταν έχεις να συνομιλήσεις με έναν πανεπιστημιακό, εκ του αποτελέσματος φιλόσοφο, εν τοις πράγμασι διανοούμενο, ποιητή και συγγραφέα, ακόμη και αν είσαι έμπειρος σαν τον Γιάννη Κοτσιφό, πρέπει να βουτήξεις στα βαθιά. Στο βυθό όλων αυτών των στιγμιοτύπων που συνθέτουν αυτή την πολυσχιδή και πολυγραφότατη προσωπικότητας και να αναδείξεις κάθε πτυχή της. Και η βουτιά έγινε και από τους δυο με άκρα δεξιοτεχνία.

κείμενο | καλλιόπη πασιά */* φωτογραφίες | τάσος θώμογλου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + αλέξανδρος κόγκας
Νικόλας Σεβαστάκης
Νικόλας Σεβαστάκης

Διανοούμενος είναι αυτός που παρεμβαίνει με άρθρα γνώμης, ξεκινά από ένα μικρό σημείο χωρίς να το εξαντλεί στο βαθμό γενίκευσης, θα πει ο Σεβαστάκης, και θα μιλήσει για τη διαφορά της πεζογραφίας με τη διανόηση, πόσο εύκολα μπορεί το ένα να υπονομεύσει το άλλο, και πόσο το ίδιο το θέμα, το αντικείμενο θέτει τα όρια του και ζητά την αντίστοιχη γλώσσα.

Νικόλας Σεβαστάκης
Νικόλας Σεβαστάκης

Πόσο εύκολο είναι το παιχνίδι με τις λέξεις και ο διαχωρισμός αυτός, θα ρωτήσει ο Κοτσιφός για να απαντήσει ο δημιουργός πως για τον ίδιο οι λέξεις είναι ελευθερία, μία ελευθερία που φέρει μια απροσδιόριστη πειθαρχία, προϋπάρχει, ωστόσο, μέσα του ως πολυπλοκότητα και όχι ως αναγκαία επινόηση. Δεν θα μπορούσα να κάνω και αλλιώς, βαριέμαι αν γράφω διαρκώς τα ίδια. Χρειάζομαι την εναλλαγή, μόνος εχθρός ο χρόνος και η διαχείρισή του σε επίπεδο καθημερινότητας.

Νικόλας Σεβαστάκης
Νικόλας Σεβαστάκης

Σημεία αναγκαία για τον ίδιο η εικόνα και ο λόγος. Στα διηγήματά μου, με ενδιαφέρει το πεπρωμένο των ηρώων, αυτή η ιστορία που κουβαλούν, όχι τόσο η ίδια η πλοκή, αλλά ο τρόπος γραφής στη μικρή φόρμα – το διήγημα, θα πει ο Σεβαστάκης. Θα μας μιλήσει για το υπόγειο της Πρωτοπορίας που τον «φιλοξενούσε» τα πρώτα χρόνια ως αναγνώστη καθώς και για το δισκάδικο της Ηφαίστου, και κάπου εκεί εμείς θα ανατρέξουμε σε όλη αυτή τη γεύση που αφήνει η γραφή του και η παρουσία του στα κοινωνικά δίκτυα, με τις ιδιαίτερες μουσικές επιλογές του.

Νικόλας Σεβαστάκης
Νικόλας Σεβαστάκης

Γιατί ναι, η μουσική και η λογοτεχνία ήταν πάντα οι αγάπες του. Και οι γυναίκες, κυρίαρχο σημείο στα βιβλία του, στα οποία αξιώνει να μην κυριαρχεί το αυτοβιογραφικό στοιχείο αλλά η σύνθεση του ανοίκειου με την κοινοτοπία, η ανάδειξη της λεπτομέρειας, το πέρασμα στη γκρίζα ζώνη, πώς να ανασυνθέσεις μια σκηνή για να φωτίσεις το ενδιαφέρον που έχει η επιφάνεια.

Νικόλας Σεβαστάκης
Νικόλας Σεβαστάκης

Όταν ο Κοτσιφός θα ρωτήσει για την κατά τόπο ένταξη του έργου, το πέρασμα στη μεγαλύτερη φόρμα και τις τυχόν συνήθειες λογοτεχνικής ρουτίνας του δημιουργού, θα απολαύσουμε ευφάνταστες απαντήσεις, όπως :

- Υπάρχει ως βλέμμα το αστικό τοπίο της Αθήνας, και κάποιο νησιωτικο έδαφος, η Θεσσαλονίκη αργεί να φανεί, καθώς όταν έφτασα εδώ είχα λύσει πολλά από τα «θέματά» μου.

- Με ενδιαφέρει το μυθιστόρημα, είναι τέχνη με άλλους κανόνες που θέλω αλλά δεν ξέρω αν είμαι έτοιμος να υπηρετήσω. Επόμενη μου κίνηση ίσως είναι η νουβέλα.

- Η ζωή μου είναι μια καλοδεχούμενη αναρχία. Είναι η αντανάκλαση της διασπασμένης ρουτίνας μου. Έτσι γράφω.

Νικόλας Σεβαστάκης
Νικόλας Σεβαστάκης

Ο κόσμος που παρευρίσκεται θα αναρωτηθεί αν κρύβεται κάποιος λόγος πίσω από την τόση έντονη παρουσία, πολιτική σκέψη – διαδικτυακή παρουσία - συγγραφή, και ο δημιουργός θα μας απαντήσει πως ίσως πρόκειται για μια άμυνα, για την ανάγκη δημιουργίας νέων πεδίων συνομιλίας. Νήμα που κινεί τις ιστορίες του, στο τελευταίο βιβλίο «Άντρας που πέφτει», το πέρασμα του χρόνου και πώς κάποια βασικά στοιχεία παραμένουν αναλλοίωτα. Ο ίδιος προτιμά να καταγράφει αυτή την ιδιωτική νοσταλγία που διατρέχει το πέρασμα των ετών και να μην καταλήγει σε ιδεολογικές τοποθετήσεις.

Νικόλας Σεβαστάκης

Άλλωστε «στη λογοτεχνία υποδέχεσαι, είναι λόγος δεξίωσης, και όχι άρνησης και σύγκρουσης» θα μας πει. Αυτά θα μας πει, και πολλά άλλα, που οι λέξεις εδώ δεν αρκούν να μεταφέρουν την αίσθηση. Αυτή, που φεύγοντας από ένα χώρο και μια συνομιλία, γυρνάς πίσω πλουσιότερος σε γνώση.

Και ξανανοίγεις το βιβλίο γυρνώντας σπίτι, να θυμηθείς όλα αυτά που σε έκαναν να το πολυσημειώσεις και να επιλέξεις από το διήγημα «Το όνειρο», που τόσα δικά σου αυτοβιογραφικά εντοπίζεις, την εξής φράση «Τα όνειρά μας έχουν ένα κομμάτι αλήθειας, ακόμη και αν είναι τελειώς εκτός του κόσμου τούτου».

Νικόλας Σεβαστάκης

Σε μια επόμενη Βραδιά για τη Γραφή μπορεί ήδη η ζωή μας να έχει πάρει την τροπή μιας νουβέλας.

κείμενο | καλλιόπη πασιά
φωτογραφίες | τάσος θώμογλου
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + αλέξανδρος κόγκας