Με τον Γιάννη Κοτσιφό στη 'Ζώγια'

Τετάρτη βράδυ, μια ακόμη «Βραδιά για τη Γραφή» στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τα 30 χρόνια της «Ζώγιας» στην Αλ. Σβώλου και ο Τάσος Ρέτζιος, ο Νίκος Κέκιας και η Ντόλλυ Γραμματικοπούλου μας χάρισαν μια «Βραδιά σχολείο». Μόνο έτσι θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς τη συζήτηση για το βιβλίο του Γιάννη Κοτσιφού «Ο Πειρασμός της Γραφής», το οποίο κυκλοφόρησε το 2015 από τις εκδόσεις Μελάνι.

Αυτή τη βραδιά οι ρόλοι άλλαξαν και ο Γιάννης Κοτσιφός, αντί να υποβάλει ερωτήσεις στους συνομιλητές του, όπως έκανε όλες τις προηγούμενες «Βραδιές», βρέθηκε να απαντά στις ερωτήσεις της συγγραφέως Σοφίας Νικολαϊδου.

Share:

κείμενο | καλλιόπη πασιά */* φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης */* επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας
Γιάννης Κοτσιφός

Ο Γιάννης Κοτσιφός χρόνια τώρα έχει επιμεληθεί (γλωσσικά ή τυποτεχνικά) βιβλία, μυθιστορήματα τα περισσότερα, έχει συνεργαστεί με περιοδικά (λογοτεχνικά ή ενημερωτικά), άλλοτε δίνοντας ύλη για τις σελίδες τους, άλλοτε φροντίζοντας για την ύλη τους, μερικές φορές και τα δύο, και σήμερα πλέον εργάζεται στο Μορφωτικό Ίδρυμά της ΕΣΗΕΜΘ και στο ραδιόφωνο.

Η συζήτηση ξεκίνησε με αφορμή το πρώτο βιβλίο – ποιητική συλλογή του Γιάννη Κοτσιφού, και κινήθηκε γύρω από το γενικότερο θέμα του τι είναι ποίηση, ποιά μπορεί να είναι τα «εργαλεία» ενός συγγραφέα, ποιές οι «αποφαστιστικές στιγμές»

Γιάννης Κοτσιφός

Ο ίδιος στην ερώτηση της κας Νικολαϊδου «γιατί ποιήματα, ενώ ζούμε στην παντοκρατορία του πεζού» απάντησε ότι πρόκειται για ένα είδος στο οποίο ένιωσε την επιθυμία – ανάγκη να πειραματιστεί στο κατά πόσο μπορεί να γράψει έχοντας απομακρυνθεί από κάτι που δεν του αρέσει, εννοώντας την υπερβολικότητα της ποίησης, ενώ ταπεινά ομολόγησε πως η παραδοσιακή πεζογραφία είναι μέτρα μακριά από τις δυνάμεις του (μέχρι αυτή τη στιγμή, τολμάμε να συμπληρώσουμε εμείς).

Γιάννης Κοτσιφός

Μας μίλησε για την πάγια΄σχέση του με τη γραφή των άλλων, όπου υποδύεται τρίτους, γράφει με το δικό τους αλφάβητο, είτε για τα βιβλία τους επιμελώντας τα, είτε για ομιλίες, είτε για δελτία τύπου και μέσα σε όλα αυτά για τη δική του ανάγκη να απομείνει κάτι που αποτελεί προσωπική έκφραση.

Η όμορφη συζήτηση μάς ταξίδεψε σε αεροδρόμια, δωμάτια ξενοδοχείων, χώρους αναμονής, σε ουδέτερους τόπους όπου δύναται κανείς να απολέσει την ταυτότητά του και να υποδυθεί όποιον άλλον. Σε αυτά τα μέρη είναι εφικτή η απρόσκοπτη παρατήρηση των ανθρώπων και των ενεργειών τους, είναι δε τα μέρη όπου μόνο η γραφή μπορεί να αποτυπώσει κάτι και να του προσδώσει μια «πραγματικότητα».

Γιάννης Κοτσιφός

«Τι βλέπει ο ποιητής που δεν βλέπουν οι άλλοι;» ρώτησε η Σ.Νικολαϊδου για να απαντήσει ο ποιητής «τη δυνατότητα των αντικειμένων, των βλεμμάτων, των κινήσεων να γίνονται καθοριστικές». Σε αυτούς τους ουδέτερους τόπους, όπου υποδεικνύεται η ασημαντότητα των πραγμάτων, εκεί ακριβώς τα μη συνηθισμένα πράγματα μπορούν να μετουσιωθούν σε δυναμικά στοιχεία.

Αναφερόμενος στις επιρροές του ο ποιητής μίλησε για «απείθαρχες» επιλογές ανάγνωσης, για επιθυμία του να «συνομιλεί» με τα ποιήματα του Τ.Σινόπουλου, της Αν Σέξτον, με τα κείμενα του Αριστοτέλη.

Γιάννης Κοτσιφός

Κωδικοί της ΙΑΤΑ ή εθνικών οδών οι τίτλοι των ποιημάτων του, πλην του τελευταίου κειμένου με τίτλο «Ξέπλυμα». Σε αυτό ο ποιητής προσπαθεί με ειλικρίνεια να προσεγγίσει τη διαπίστωση πως ό,τι κατασκευάζουμε μπορεί να είναι απατηλό, μπορεί εκ προοιμίου όλα να αμφισβητούνται και κάθε τι να έχει την τάση να αποδομείται. Πόσο μάλλον ο ίδιος μας ο εαυτός.

Δεν είναι σοβαρό να παίρνεις τα πράγματα πολύ στα σοβαρά, μας συμβουλεύει ο Γιάννης Κοτσιφός, και μεις κρατάμε αυτή τη σκέψη και όσα άλλα μάθαμε απόψε ως συμβουλές γραφής αλλά και ζωής.

Η σκέψη τρέχει στη φράση του Όσκαρ Ουάιλντ πως «ο καλύτερος τρόπος ν΄αντιστέκεσαι σε έναν πειρασμό είναι να υποκύπτεις σε αυτόν». Η βραδιά στη Ζώγια όμως μας επιβεβαίωσε ότι στην περίπτωση του Πειρασμού της Γραφής του Κοτσιφού δεν χρειάζεται καν να αντισταθούμε, παρά μόνο να υποκύψουμε, να καθίσουμε αναπαυτικά στις θέσεις μας δένοντας τις ζώνες ασφαλείας και να απολαύσουμε το ταξίδι.

κείμενο | καλλιόπη πασιά
φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας