Στη βραδιά στη 'Ζώγια' με την ποιήτρια Δώρα Κασκάλη

Ο δεύτερος κύκλος εκδηλώσεων της «Ζώγιας» με θεματική «Άνοιξη» και η ενότητα ΒΡΑΔΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΑΦΗ εγκαινιάστηκε τη Δευτέρα 28 Μαρτίου 2016, στις 19:30, με τη συνάντηση της συγγραφέως – ποιήτριας Δώρας Κασκάλη με το δημοσιογράφο Γιάννη Κοτσιφό.

Μια δημιουργός που αναμετράται στην πολυσχιδή γραπτή δραστηριότητά της - ποιήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, διηγήματα - με το σώμα και το συναίσθημα, συνδυάζει στο πληθωριστικό αυτό σχήμα, σαφήνεια, ανατρεπτικότητα μα και νηφαλιότητα συνάμα, μία εκρηκτικότητα παρούσα παντού, μα όχι με την μορφή ενός πυροτεχνήματος, αλλά μιας φωνής που ήρθε για να μείνει, αποτελώντας έτσι κομμάτι συνέχειας στην λογοτεχνική ιστορία αυτής της πόλης.

κείμενο | καλλιόπη πασιά */* φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης */* επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας
Δώρα Κασκάλη

Η ίδια η Δ.Κασκάλη, στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Γ. Κοτσιφό εξέφρασε την σκέψη ότι η ίδια, αν και σαφώς δέχεται επιρροή από την πόλη στην οποία έχει ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της, την Θεσσαλονίκη -«Η Ελλάδα, η γλώσσα μας, είναι στοιχεία που με καθορίζουν. Αγκίστρια που με κρατάνε αλλά και στοιχεία που με ξεκλειδώνουν»- ωστόσο θέλει να θεωρεί τα κείμενά της, όπως και των λοιπών σύγχρονων δημιουργών, «κοσμοπολίτικα», με την έννοια ότι διακατέχονται από μία πανανθρώπινη, απαλλαγμένη από τοπικιστικά στοιχεία, ατμόσφαιρα.

«Οι ήρωές μου κρέμονται σε μια πινακοθήκη αντιηρώων και άρα γίνονται ήρωες» και έτσι απαντά στο ερώτημα του Κοτσιφού περί εμμονών, ματαίωσεων, διαψεύσεων των ηρώων και των ιστορίων της. Όλα τα μεγάλα έχουν εκπέσει, βιώνουμε το τέλος των μεγάλων, οι μικρο-ιστορίες, σωματοποιημένες καταγραφές, δείγματα του ότι κανένας βίος δεν είναι απόλυτα γραμμικός, είναι ο κόσμος της Κασκάλη.

Δώρα Κασκάλη

«Μ’ αρέσει η κρυστάλλινη ποίηση, αγαπώ την Αχμάτοβα. Μ’ αρέσει όμως και να κρατώ ένα κομμάτι στο σκοτάδι. Δεν θέλω τα κείμενά μου να είναι κλειστά μα ανοιχτά σε αναγνώσεις», σχολιάσε η ποιήτρια Κασκάλη. Μαζί με όλα τα προηγούμενα βιβλία της, και με αφορμή το τελευταίο «Το μαύρο κουτί της μνήμης τους» (συλλογή διηγημάτων - εκδόσεις Οκτώ 2015) η Κασκάλη μας ταξιδεύει σε σκοτεινές περιπέτειες των σωμάτων, προσπαθώντας να προσεγγίσει και η ίδια το σκοτάδι, καταγράφοντας την δική της ματιά. «Μολονότι ευαγγελίζομαι το φως, με έλκει το σκοτάδι» δήλωσε, με το συνομωτικό εκείνο χαμόγελο του δημιουργού που αναγνωρίζει τη διαστροφή, την παρεκτροπή από την νόρμα, και την αναδεικνύει.

Δώρα Κασκάλη

«Η γραφή είναι απάντηση στη φθορά» λέει η δημιουργός και αναφέρεται στην προσπάθεια της γραφής να μνημειώσει. Θέλει μελέτη και μαθητεία, είναι βάσανο και λύτρωση μαζί. Μιλά για τα διαφορετικά είδη που έχει υπηρετήσει, κάθε ένα από αυτά με τους δικούς του κανόνες και με άλλη δυναμική. Σε όλα, όμως, κοινός άξονας και προσανατολισμός μια ιδεολογικά φεμινιστικά φορτισμένη γραφή, με την έννοια της σύγκρουσης με το στερεότυπο. Αυτό παλεύει, όπως λέει και η ίδια, την αντιστροφή των ρόλων, την ανατροπή.

Δώρα Κασκάλη

Η συζήτηση στο σημείο αυτό ζωήρεψε με τη συμμετοχή των παρευρισκομένων, αναφορικά με το κατά πόσο από πλευράς κριτικών ή αναγνωστών γίνεται σαφής ή έμμεση διάκριση ανάμεσα σε άντρες ή γυναίκες δημιουργούς, και με το κατά πόσο μπορούμε τελικά να κρίνουμε αμερόληπτα ένα κείμενο, δεδομένων των στοιχείων που διαθέτουμε.

Η βραδιά έκλεισε σχεδόν μελωδικά με την ανάγνωση αποσπασμάτων κειμένων της συγγραφέως από την ηθοποιό Μυρσίνη Χρυσοχοϊδου αλλά και την ίδια τη συγγραφέα με την διαπίστωση ότι είναι όμορφο να ακούς τα κείμενά σου με τη φωνή άλλων.

Δώρα Κασκάλη

Εμείς με τη σειρά μας, θα επιμένουμε να αναζητούμε τη γυναικεία φωνή της Κασκάλη στα κείμενά της, σε βραδιές σαν και αυτή, και σε όσες άλλες αντίστοιχα απολαύσουμε στη Ζώγια.

κείμενο | καλλιόπη πασιά
φωτογραφίες | λευτέρης τσινάρης
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + αλέξανδρος κόγκας