_δράσεις

Αναζητώντας το πρόσωπό μας μέσα από το πορτρέτο μας

Στο πεδίο μιας «κατά μέτωπο» επίθεσης τεχνών

Στον πεζόδρομο της Παπαμάρκου, στην πλατεία Άθωνος, για μια βραδιά, δεκάδες πρόσωπα κατέλαβαν κλειστούς και ανοιχτούς χώρους.
Πρόσωπα στις βιτρίνες των κλειστών καταστημάτων και στους τοίχους των ανοιχτών γκαλερί, πρόσωπα που παρακολουθούν, που μιλάνε, που δρουν και αλληλεπιδρούν. Ένας πεζόδρομος γίνεται το πεδίο μιας «κατά μέτωπο» επίθεσης που δεν έχει ως στόχο να «χτυπήσει» αλλά σίγουρα να προβληματίσει.

Η δράση «κατά μέτωπο» οργανώθηκε από το Φωτογραφικό Κέντρο Θεσσαλονίκης με την επιμέλεια του καλλιτεχνικού διευθυντή του, Βασίλη Καρκατσέλη και τη συμμετοχή των φωτογράφων-μελών του. Σε αυτήν την «επίθεση» κλήθηκαν να συστρατευθούν θεατρικές ομάδες, performers, video artists και άλλοι καλλιτέχνες, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να ανακαλύψει διαφορετικές πτυχές της έννοιας του προσώπου και του πορτρέτου.

Βασικό στοιχείο της δράσης, που λειτούργησε ανεξάρτητα η συμπληρωματικά με τις άλλες τέχνες, ήταν η φωτογραφία. Δεν είναι τυχαίο ότι η πράξη της φωτογράφισης αποδίδεται στα αγγλικά με το ρήμα shoot, δηλαδή πυροβολώ. Η φωτογραφία πορτρέτου συνιστά μια κατά μέτωπο επίθεση, όπου το μοντέλο πρέπει συνήθως να εγκαταλείψει τις άμυνές του και να παραδοθεί στον φωτογράφο.

Τι είναι όμως αυτό που αποτυπώνει ένα πορτρέτο; Είναι τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου, η φυσική του εμφάνιση; Είναι το βλέμμα, που καθρεφτίζει σε ένα βαθμό τις σκέψεις και την ιδιοσυγκρασία του; Είναι οι λεπτομέρειες στα ρούχα ή στο περιβάλλον του, που δίνουν πληροφορίες για το ποιος είναι ο εικονιζόμενος; Οι συμμετέχοντες πειραματίστηκαν πάνω στην έννοια αυτή, δίνοντας τη δική τους προσέγγιση.

Πρόσωπα που μας κοιτούν κατάματα και μέσα στην απλότητά τους φανερώνουν την αλήθεια τους. Πορτρέτα σκηνογραφημένα, με κοστούμια, παραμορφωμένα, που δημιουργούν μια ψευδαίσθηση. Πρόσωπα σε σκηνές καθημερινές, δείχνουν να αγνοούν το φωτογράφο που προσπαθεί να αποτυπώσει τη σκηνή. Πορτρέτα ζώων. Γιατί όχι, όταν το βλέμμα του ζώου μπορεί να γίνει ο καθρέφτης του ανθρώπου, προβάλλοντας την αγάπη και το θαυμασμό, την απόρριψη ή την απογοήτευση, τη χαρά αλλά και το φόβο.

Οι παράλληλες δράσεις που πλαισίωσαν τη φωτογραφική έκθεση αντιμετώπισαν διαφορετικές πτυχές του ζητήματος. Η performance «Αήθη σημάδια» της ομάδας Καλειδοσκόπιο κατέδειξε το πρόσωπο της βίας και του ρατσισμού μέσα από το μη-πρόσωπο των θυμάτων του, την απώλεια του προσώπου, της προσωπικότητάς τους. Η παράσταση «Το πάζλ του πορτρέτου» της θεατρικής ομάδας Ενδοχώρα αναζήτησε την ταυτότητα του προσώπου ενός εγκαταλειμμένου πλέον κάδρου, την ταυτότητα οποιουδήποτε ανθρώπου όταν καταστρέφεται και χάνεται το context μέσα στο οποίο υπήρχε. Η Μαρία Γκόλια μέσα από την performance με τίτλο «Αααχ! Εγώ!» συνδιαλέχθηκε με τον εαυτό της, με το εγώ της, στο όριο ανάμεσα στο πορτρέτο της και το πρόσωπό της, ενώ η Αναστασία Γκίτση παρουσίασε εικονοποιημένη ποίηση (videopoetry) και soundpoetry και απαγγελία ποιητικών κομματιών.

Στην έκθεση φωτογραφίας ‘στις βιτρίνες’ συμμετείχαν οι:
Κατερίνα Αλεξάνδρου, Μανώλης Βάρνας, Υπατία Βρεττού, Εύη Δαλλίδου, Δημοσθένης Έππας, Σωτηρία Καρατσιώρη, Βασίλης Μαντάς, Δημήτρης Μιχαηλίδης, Ελένη Μπενιάκου, Σταύρος Ξηρός, Παύλος Παπαδόπουλος, Κωνσταντίνα Παπακρασά, Γιάννης Σγούρος, Άγγελος Σοφιανίδης, Κατερίνα Τενεκετζή, Βενετία Υφαντίδου και ο Λάμπρος Φλιούκας.

Το Ίδρυμα Τάσου Φάλκου και Τιτίκας Αρβανιτάκη συμμετείχε με έκθεση φωτογραφίας των:
Jordanka Tenova, Ανδρέα Βενιανάκη, Θεανώ Καραολανίδου, Κάλλη Μπέλλου, Αλέκα Τσιρώνη.

Η Γκαλερί Χ-ART-I συμμετείχε με φωτογραφίες των:
Dante Velloni (Brazil), Νικολέτας Αγγελίδου, Βασίλη Καρκατσέλη, Ιωάννας Κοντογιάννη, Χρήστου Χίτσιου

Η γκαλερί ‘Π31′ συμμετείχε με την έκθεση ‘pet-treto’ (τη δική της ματιά στο πορτραίτο),, μια έκθεση φωτογραφίας με θέμα τα αδέσποτα ζώα, σε συνεργασία με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό ‘’ Καταφύγιο Ζώων – Animal Refuge’’.
Στην έκθεση συμμετείχαν οι φωτογράφοι: Βασίλης Δραγάνης, Δήμητρα Κόμναρη, Δημήτρης Κουτσός, Θανάσης Αθανασιάδης, Κατερίνα Κλωναρίδου, Χριστίνα Καζαντζίδου, Αθηνά Καρακίτσιου