image_alt_text image_alt_text

Η διαστροφή της ανάγνωσης

Στο μαραθώνιο ανάγνωσης ‘ΔΙΑΒΑΖΩ, ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ, ΔΙΑΒΑΖΕΙ…’

Στις 9, 10 και 11 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο πρώτος μαραθώνιος ανάγνωσης,



_με σκοπό την ενίσχυση του έργου μη κερδοσκοπικών εκπαιδευτικών φορέων, στο χώρο τέχνης SourLiBooM. Τριάντα περίπου καλλιτέχνες, με έναν δικό τους ξεχωριστό τρόπο ο καθένας, διάβασαν γνωστά λογοτεχνικά έργα και άλλοι παρουσίασαν δικά τους πρωτότυπα.


image01

Η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης εκδήλωσης ήταν πως όλοι οι συμμετέχοντες διάβασαν επί σκηνής και αρκετοί συνόδευσαν τα κείμενα με μουσική, φωτογραφία ή προβολή video. Το καλλιτεχνικό ντύσιμο της ανάγνωσης έδωσε έναν άλλο αέρα και δημιούργησε μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα απόλαυσης. Όμως, μήπως και η ίδια η ανάγνωση δεν αποτελεί μια μορφή τέχνης ή μήπως διαστροφής;


image01

Σύμφωνα με τον Lacan, στη διαστροφή το υποκείμενο θέτει τον εαυτό του στην διάθεση της απόλαυσης του άλλου. Σκηνοθετεί σκηνές όπου επιφυλάσσει για τον εαυτό του την θέση του αντικειμένου/ εργαλείου για την απόλαυση του άλλου. Ο ίδιος δε, παίρνει ευχαρίστηση από αυτή την εργαλειοποίησή του. Από την άλλη πλευρά. το 1903 η Edith Wharton, η νεοϋορκέζα συγγραφέας των ‘Χρόνων της αθωότητας’, αναφέρει στο κείμενό της ‘Η διαστροφή της ανάγνωσης’ πως «το να διαβάζεις δεν είναι αρετή, το να διαβάζεις καλά όμως είναι τέχνη, μια τέχνη που μόνο ο γεννημένος αναγνώστης μπορεί να την κατακτήσει» και κάνει τη διάκριση ανάμεσα στο γεννημένο και στο μηχανικό αναγνώστη. «Γιατί πρέπει να είμαστε όλοι αναγνώστες; Δεν είναι αναμενόμενο να είμαστε όλοι μουσικοί, να διαβάζουμε όμως έχουμε υποχρέωση κι έτσι όσοι δεν μπορούν να διαβάσουν δημιουργικά, διαβάζουν μηχανικά». Αυτοί που διαβάζουν μηχανικά βλέπουν την ανάγνωση ως υψηλό καθήκον και συχνά εμπλέκονται σε κρίσεις και καταδικάζουν ή επαινούν, γεγονός επικίνδυνο για τη λογοτεχνία.


image01

Δημιουργική ανάγνωση λοιπόν! Η ανάγνωση μπορεί να αποτελέσει μια δημιουργική διαδικασία καλλιτεχνικής έκφρασης. Στην πόλη της Θεσσαλονίκης τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει την εμφάνισή τους πυρήνες αναγνωστικής επιτέλεσης. Ομάδες που διαβάζουν με κάποια αφορμή σε συγκεκριμένους χώρους, συνήθως σε μικρά καφέ, για να μαζέψουν κι άλλους ανθρώπους γύρω από το βιβλίο, οργανώνοντας δράσεις ή μικρές παραστάσεις. Ίσως αυτή η κίνηση διαμορφώνει μια άποψη ή ανάγκη, όχι μόνο για το βιβλίο, αλλά γενικά μια τάση για την τέχνη που δεν παρακολουθείται αλλά ενεργεί , μιλάει για την ίδια αλλά και για την κοινωνία μέσα στην κοινωνία.



Η ανάγνωση μπορεί να αποτελέσει μια δημιουργική διαδικασία καλλιτεχνικής έκφρασης.