μα φτάνει εκεί πάνω το καλοκαίρι;

Η Αγία Πετρούπολη μπήκε στο χάρτη της Ευρώπης πριν από μόλις 300 και κάτι χρόνια, αλλά μπήκε με φόρα. Ο διορατικός Πέτρος, που έμεινε στην Ιστορία ως Μέγας, διάλεξε τη μέση του πουθενά για να χτίσει την πόλη του και να την κάνει νέα πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας. Κατάφερε να φτιάξει μια πόλη που είναι όχι μόνο απρόσμενα όμορφη και υποδειγματικά χτισμένη, αλλά και που υπενθυμίζει διαρκώς στον κάτοικο και τον επισκέπτη την ιστορία της: την αρχή, τη μέση και το τέλος της… μάλλον, το τέλος όχι και τόσο πολύ τελικά.

κείμενο | στέργιος κόγκας */* φωτογραφίες | στέργιος κόγκας */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + οδυσσέας κοσμάτος
Μετέωρα

Το καλοκαίρι στην Πετρούπολη είναι, ας πούμε, δροσερό. Στις πιο ζεστές μέρες θυμίζει ένα δικό μας Πάσχα μαγιάτικο, ενώ αν ο ήλιος δε βγει, μπορεί να μοιάζει με Νοέμβρη. Αν όμως βγει, τότε σε κάνει να θέλεις να τρέξεις να προλάβεις, να κάνεις όσα πιο πολλά μπορείς σε μια μέρα. Αν πας Ιούνιο, η μέρα θα μοιάζει τεράστια και η νύχτα θα είναι Λευκή: αυτή είναι και η high season της πόλης, και θα το πληρώσεις ανάλογα. Όμως κι οι μέρες του Αυγούστου κάνουν μια χαρά τη δουλειά τους, μην τις υποτιμάς.

Η γλώσσα είναι ένας περιορισμός. Στα συνηθισμένα στις λατινικές γραμματοσειρές μάτια μας, το κυριλλικό αλφάβητο δεν κάθεται καλά. Με μια μικρή προσπάθεια όμως, θα δεις ότι κάτι μπορείς να καταφέρεις: αν αφιερώσεις μερικές ώρες στο νετ για να μάθεις τα γράμματά τους, θα αποζημιωθείς στην πορεία, εγγυημένα. Πάντως όλα γίνονται πιο εύκολα αν διαβάζεις ό, τι βλέπεις δυνατά. Οι νεότεροι μιλάνε αγγλικά, ειδικά στα μαγαζιά και τα ξενοδοχεία του κέντρου, οπότε κουτσά-στραβά θα συνεννοηθείς.

Μετέωρα

Στην πιο κεντρική λεωφόρο της πόλης, τη Νιέφσκι Πρασπέκτ, απλώνεται όλη η ιστορία της. Κάθε τετράγωνο του δρόμου έχει κάτι να σου πει: για μια εξέγερση, μια δολοφονία, ένα ποίημα που γράφτηκε εκεί. Κυριολεκτικά όμως. Εκεί θα δεις κι όλο τον κόσμο: νεόπλουτους (ω, είναι πολλοί), συνταξιούχους (για τα ψώνια της ημέρας), τις πιο όμορφες γυναίκες της Ευρώπης (δίπλα σε συνοδούς-μετριότητες), τουρίστες (κυρίως από τις 4 γωνιές της… Ρωσίας), και φυσικά, τη χιπστερία της πόλης (κι όμως, υπάρχει!). Η Νιέφσκι θα σε οδηγήσει στην Πλατεία των Ανακτόρων, ανάμεσα στο Ναυαρχείο, το Χειμερινό Ανάκτορο (σήμερα μέρος του Ερμιτάζ) και το Γενικό Επιτελείο (σήμερα μέρος του Ερμιτάζ κι αυτό).

Το Ερμιτάζ είναι τελικά μια μικρή πόλη από μόνο του, που επαληθεύει όσα κλισέ για αμύθητο πλούτο έργων τέχνης μπορείς να φανταστείς. Η μανία της Μεγάλης Αικατερίνης από τη μια -αγόραζε ό, τι πουλιόταν σε «Τέχνη» στην Ευρώπη, καραβιές ολόκληρες- και η κολεκτιβοποίηση κάθε ιδιωτικής συλλογής τέχνης από τους Μπολσεβίκους απ’ την άλλη, μαζί με λίγο πλιάτσικο στο Βερολίνο μετά τη νίκη στο Β’ Παγκόσμιο, έφτιαξαν τελικά ένα μουσείο-μεγαθήριο, που ακόμη μεγαλώνει.

Μετέωρα

Και δίπλα, ο Νέβας, ο ποταμός που δίνει στην πόλη λιμάνι, άρα και ζωή. Ο στόχος, εξάλλου, του Πέτρου αυτός ήταν, να φτιάξει ένα μεγάλο λιμάνι στη Βαλτική, και μετά έναν μεγάλο στόλο… και τα κατάφερε και τα δυο. Τα νερά του είναι πάντα θολά, ταραγμένα, αλλά τις ηλιόλουστες μέρες γεμίζουν με όποιο πλεούμενο μπορεί να επιπλεύσει, λες και θέλει να δικαιώσει την πόλη για το ένδοξο ναυτικό παρελθόν της. Το βράδυ, μετά τα μεσάνυχτα, όλες οι γέφυρες του Νέβα ανοίγουν στη μέση για να περάσουν τα μεγάλα πλοία. Εκατοντάδες κόσμου περιμένει στην όχθη το άνοιγμα της Γέφυρας του Ναυαρχείου στη 1 και 25 το πρωί, σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει ηλιοβασίλεμα στην Οία. Tip: Μην τα μπερδέψεις και το άνοιγμά της σε βρει στη λάθος μεριά του ποταμού…

Ο δημόσιος χώρος της πόλης είναι μια έκπληξη: καθαροί δρόμοι, περιποιημένα παρτέρια, έστω και με μια 80’sπροσέγγιση, διαβάσεις πεζών, αγάλματα και γέφυρες σε άψογη κατάσταση. Ντρέπεσαι για τη βαλκάνια κληρονομιά σου. Στα πάρκα όμως είναι που η Πετρούπολη παίζει μόνη της: πουθενά στον κόσμο τα αστικά πάρκα δε σου δίνουν τόσο πολύ την αίσθηση του δάσους και της ανέγγιχτης φύσης, ακόμη κι αν τα μοιράζεσαι με μερικές ακόμη εκατοντάδες κόσμου. Μαγεία.

Μετέωρα

Το μετρό της Αγίας Πετρούπολης είναι ένας προορισμός από μόνο του. Χτισμένο σε απίθανο βάθος, τόσο βαθειά που η κάθοδος στην αποβάθρα κρατάει περισσότερη ώρα από το ταξίδι, είχε στόχο να λειτουργεί και ως καταφύγιο σε περίπτωση πολέμου. Βέβαια, μιας και η πρώτη γραμμή άνοιξε το 1955, ευτυχώς κάτι τέτοιο δε χρειάστηκε. Αν είχε χρειαστεί, ο κόσμος σήμερα δε θα ήταν όπως τον ξέρουμε. Οι σταθμοί της πρώτης αυτής γραμμής είναι ένας ύμνος στη σοβιετική αισθητική, από τις κολώνες από γυαλί στο ‘Αβτοβο μέχρι τα κιονόκρανα με κομπρεσέρ και πετρελαιοπηγές στο Κίροβ. Ο Πούσκιν, ο Ντοστογιέφσκι και ο Μαγιακόφσκι έχουν κι αυτοί τους υπόγειους «ναούς» τους, όπως κι ο Λένιν. Ο τελευταίος είναι κι ο πιο παραπονεμένος, αφού από την αλλαγή του ονόματος της πόλης σε Αγία Πετρούπολη από Λένινγκραντ και μετά, τα αγάλματά του, που κάποτε τα έβρισκες σε κάθε γωνία, έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Από την εποχή του Λένινγκραντ φαίνεται ότι δεν έχουν μείνει και πολλά να τη θυμίζουν. Βέβαια, όλος ο κόσμος ξέρει για εκείνες τις 900 μέρες πολιορκίας από τους Γερμανούς στο Β’ Παγκόσμιο, τότε που η πόλη αντιστάθηκε, για να νικήσει στο τέλος τη γερμανική στρατιωτική μηχανή. Τα σημάδια στις κολώνες του καθεδρικού του Αγίου Ισαάκ δεν καλύφθηκαν ποτέ, για να θυμίζουν τις 148993 οβίδες που δέχτηκε το τότε Λένινγκραντ: απίστευτος ο αριθμός, απίστευτο κι ότι κάποιος...μετρούσε!

Η νέα γενιά πάντως, δε φαίνεται να στεναχωριέται και πολύ για αυτά. Οι εικοσάρηδες-και-κάτι της πόλης έχουν τον κομμουνισμό ακουστά μόνο από τους παλιότερους και κινδυνεύουν λιγότερο από εσένα να τον γνωρίσουν. Στο μεταξύ, προσπαθούν να πίνουν λιγότερο από τους προγόνους τους (για να προσθέσουν καμιά επιπλέον δεκαετία στο μέσο όρο ζωής), προτιμούν να βγάζουν σέλφις για να τις ανεβάσουν στο vk (το ρωσικό facebook) και να σου θυμίζουν πως αν έχεις μάθει να περνάς καλά με τα λίγα, μπορείς να περάσεις ακόμη καλύτερα με τα πολλά.


κείμενο | στέργιος κόγκας
+ φωτογραφίες | στέργιος κόγκας
επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + οδυσσέας κοσμάτος