Δρόμος γεμάτος αντιφάσεις

Υπάρχει ένας όρος αδόκιμος τη χρήση του οποίου σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορείς να αποφύγεις. Μόνο αυτός είναι ικανός να χαρακτηρίσει την εντύπωση που σου δημιουργούν ορισμένες εικόνες φτιαγμένες θαρρείς εξ ολοκλήρου από αντιφάσεις. «Όμορφη ασχήμια». Αυτή είναι λοιπόν η αδόκιμη φράση που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει τόσο την Κασσάνδρου όσο και τα συναισθήματα που σου δημιουργεί καθώς την περπατάς.

κείμενο | έλλη πράντζου */* φωτογραφίες | ευτυχία πασχαλίδου */* επιμέλεια | ιάκωβος καγκελίδης + τάσος θώμογλου

Ροτόντα
Ροτόντα

Ένας δρόμος σαν όλους τους κοινούς δρόμους μιας πόλης αδιάφορος για ορισμένους, γκρίζος και «κακοφτιαγμένος» για κάποιους άλλους. Εμείς ρίξαμε και δυο και τρεις παραπάνω ματιές σε αυτήν την ομολογουμένως τσιμεντένια κατά βάση οδό όμως. Προσπαθώντας να ανακαλύψουμε τι είναι εκείνο που της δίνει αυτήν την ομολογουμένως μυστήρια χροιά και ώρες-ώρες σε τραβάει όπως όλα όσα δε θέλεις να πολύ-κοιτάζεις μα το βλέμμα σου σκαλώνει πάνω τους ενστικτωδώς.

Ξύσαμε την επιφάνεια του ασπρόμαυρου αυτού δρόμου κι έχουμε πολλές ενδιαφέρουσες «ασχήμιες» να ζωντανέψουμε μέσα από λέξεις όπως και πολλές κρυμμένες παράξενες γωνιές νοσταλγίας. Έχει και το ασπρόμαυρο την ομορφιά του εξάλλου. Πολυκαιρισμένες πολυκατοικίες, πολλές στο χρώμα του σκονισμένου τσιμέντου, ορθώνονται στις δυο πλευρές του δρόμου για να σου θυμίζουν πως τα περισσότερα σπίτια στην περιοχή του κέντρου κουβαλούν πολλά χρόνια στις πλάτες τους κι έχουν διαποτίσει τους τοίχους των διαμερισμάτων τους αμέτρητες ιστορίες από το παρελθόν.


Ροτόντα

Όταν είχα πρωτοέρθει στην πόλη ως φοιτήτρια πριν αρκετά χρόνια, είχα την παράξενη άτυχη τύχη να μένω σε μία από τις πολυκατοικίες της Κασσάνδρου. Τότε ακόμη δεν είχα ιδέα από τα δεδομένα του κέντρου της Θεσσαλονίκης και σε σύγκριση με όσα είχα συνηθίσει κάπως «χαλάστηκα» στη θέα του σε γενικές γραμμές βρόμικου τοπίου όπως και με το ίδιο το σπίτι που έμελλε να στεγάσει κάποιες από τις φοιτητικές έξαλλες στιγμές της ζωής μου. Εκ των υστέρων κατάλαβα πως για τα δεδομένα που ίσχυαν ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσαμε να βρούμε και το αγάπησα.

Είσοδοι σκοτεινές πολλές από τις οποίες μύριζαν και μυρίζουν μέχρι το πεζοδρόμιο υγρασία, κλεισούρα και μούχλα, παρατημένα κτίρια, στενά μπαλκόνια, παμπάλαια κλιμακοστάσια και αμφίβολης αντοχής ασανσέρ που οδηγούσαν σε μη ανακαινισμένα δυάρια και τριάρια. Αποκλειστικά για φοιτητές, ιδιότητα που εξ ορισμού δεν έχει πολλές απαιτήσεις. Ίσως πολλά από αυτά να είναι ακόμη έτσι, ίσως σε κάποια άλλα η κατάσταση να έχει βελτιωθεί. Ωστόσο στο γενικό της σύνολο η Κασσάνδρου παραμένει σε παρόμοιο μοτίβο ακόμη και σήμερα.


Ροτόντα
Ροτόντα

Τα μαγαζιά που έχουν κλείσει πια είναι πολλά και κάποια παραμένουν κλειστά για καιρό δίνοντας κατά τόπους την εικόνα της τοπικής εγκατάλειψης. Παρ’ όλα αυτά πρόκειται για έναν δρόμο πολυσύχναστο τόσο από άποψη κυκλοφορίας όσο κι από άποψη περαστικών και κατοίκων κάθε ηλικίας και ιδιότητας. Αυτό για πολλούς θεωρείται κάπως οξύμωρο όμως όπως και να ‘χει ο δρόμος αυτός μόνο έρημος δεν είναι αν και ίσως θα μπορούσε.

Πέρα από τους φοιτητές, λοιπόν, θα συναντήσεις ηλικιωμένους που θεωρούν την Κασσάνδρου γειτονιά τους από πάντα μιας και αποτελούν σταθερούς κατοίκους του κέντρου και δεν αποχωρίστηκαν το σπίτι τους ποτέ. Θα πέσεις πάνω σε περαστικούς διαφόρων εθνικοτήτων, σε γραφικές φιγούρες μέσα σε παλιά μαγαζιά, θα μυρίσεις λίγο από παράδοση σε κάποια σημεία που ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει, θα μιλήσεις με την πείρα άλλων δεκαετιών και θα πιάσεις «vibes» πολλών εποχών που προσπαθούν να συνυπάρξουν στο τώρα.

Η ποικιλία των μαγαζιών, όσων παραμένουν ανοιχτά και ζωντανεύουν την περιοχή, είναι μεγάλη. Τα περισσότερα έχουν την αύρα του παλαιικού, μια αισθητική που έχει τις ρίζες τις πολύ πίσω στον χρόνο. Σε σημεία όλα αυτά συνδυαστικά θυμίζουν παλιές λαϊκές αστικές συνοικίες όπου οι παππούδες περνούσαν την ώρα τους στο καφενείο κι οι μπουγάδες κρέμονταν απλωμένες στα μπαλκόνια με τις γιαγιάδες να πηγαινοέρχονται σε αυτά κρατώντας πάντοτε μια σκούπα ή κάτι παρόμοιο. Απλώς μετέφερε τούτη την εικόνα στο σήμερα και να μια αντίθεση της Κασσάνδρου όλη στο πιάτο σου.


Ροτόντα
Ροτόντα

Μια γεύση από την παράδοση που λέγαμε πριν μπορείς να πάρεις αν επισκεφτείς για παράδειγμα το γαλακτοζαχαροπλαστείο Δορκάδα. Ένα από τα πιο ιστορικά και καλά «στέκια» αυτής της οδού. Πρόκειται για ένα γραφικό γωνιακό μαγαζί που κρατάει από το 1961. Ξεκίνησε με την παραγωγή και πώληση πρόβειου παραδοσιακού γιαουρτιού με βάση το οποίο έγινε αρχικά γνωστό στον κόσμο κι όσο περνούσε ο καιρός η λίστα των προϊόντων μεγάλωνε.

Προστέθηκαν γλυκά όπως η κρέμα, το ρυζόγαλο, το κανταΐφι, παγωτά και πολλά άλλα που μέχρι σήμερα διατηρούν αναλλοίωτο το καθαρό παραδοσιακό άρωμά τους. Όπως και το ίδιο το μαγαζί εξάλλου που πέρασε από γενιά σε γενιά ξεκινώντας από τον Ταξιάρχη Τομαρά -θείο των σημερινών ιδιοκτητών- για να καταλήξει στα ξαδέρφια Γκαβαλίνη. Γιάννης το όνομά τους κι απ’ ό,τι καταλάβαμε το μεράκι δεν τους λείπει. Αφού μιλήσαμε με τον έναν από τους δύο Γιάννηδες, λοιπόν, καταλήξαμε με ένα κυπελάκι παγωτό στο χέρι κέρασμα, το οποίο ευχαριστηθήκαμε δεόντως.

Πέρασαν πολλές γενιές από τη Δορκάδα κι οι άνθρωποι του τότε μεταφέρουν ακόμη τη συγκινητική νοσταλγία τους στα δικά τους παιδιά ή εγγόνια μέσα από το γνωστό γαλακτοζαχαροπλαστείο. Πάντα μου άρεσαν τα μαγαζιά αυτής της φιλοσοφίας μιας και δε χάνουν ποτέ τον χαρακτήρα τους όσα χρόνια κι αν περάσουν τελικά.

Ροτόντα
Ροτόντα

Το ίδιο θα έλεγα και για το μαγειρείο του κυρίου Οδυσσέα από τον οποίο τελικά πήρε το σημερινό όνομά του. Ο ίδιος απέκτησε το μαγαζί το 2007. Το όνομα δόθηκε βιαστικά αφού ήταν αναγκασμένοι αυτός κι η γυναίκα του να δηλώσουν επωνυμία μέσα σε μία μέρα ώστε να μπορέσουν να πάρουν έγκριση. Έτσι αστραπιαία βαφτίστηκε «Οδυσσέας» και παρέμεινε ως σήμερα. Η πρώτη άδεια που πήρε η επιχείρηση ήταν, όπως μας είπε, το 1951. Τότε το μαγαζί ήταν ακριβώς απέναντι. Έπειτα μεταφέρθηκε λίγο πιο πάνω από τη τωρινή τοποθεσία του και κατέληξε στο κομβικό γωνιακό σημείο που βρίσκεται σήμερα.

Όποιον φοιτητή ή πρώην φοιτητή κι αν ρωτήσεις θα ξέρει να σου πει πού είναι ο Οδυσσέας. Μπορεί φυσικά το φανατικό του κοινό να μην περιορίζεται μόνο σε φοιτητές αλλά η παρουσία τους είναι έντονα αισθητή. Είναι λογικό αν σκεφτείς πως τα φαγητά που έχει την ευκαιρία να γευτεί κανείς εκεί θυμίζουν τα πιάτα της μαμάς, όπως συνηθίζουμε να λέμε. Μεγάλη ποικιλία φρέσκων μαγειρευτών που παραμένουν σταθερά καθημερινά και πάντα σε πρώτη ζήτηση, σούπες και πιάτα τα οποία σου προσφέρουν τη δυνατότητα να ακολουθήσεις αν θέλεις μια ισορροπημένη τακτική διατροφή καλύπτουν τελικά και τα πιο απαιτητικά γούστα. Πράγμα που αποδεικνύεται κι από τις ουρές κόσμου που θα συναντήσεις συχνά περνώντας από το πεζοδρόμιό του.

Ροτόντα
Ροτόντα

Περπάτα στην Κασσάνδρου μέρα ή νύχτα, δες το «πρόσωπό» της τα βράδια ολόφωτο, πέρνα από την Αίγλη με τους κόκκινα φωτισμένους τρούλους της, διάβασε και χάζεψε τα γκράφιτι στους τοίχους της, τσέκαρε τα παραδρομάκια και τα στενά γύρω της και βρες διαμαντάκια αλλά και παραδείγματα προς αποφυγή.

Αγάπα τα σκοτάδια της και παρατήρησε αυτήν την ανηφόρα που συναντάει το μάτι καθώς χαώνεται στον ορίζοντά της. Άσε το βλέμμα να ταξιδέψει μαζί με τ’ αμάξια που περνάνε πλησιάζοντας το πιο όμορφο ίσως στοιχείο της. Θα το προσέξεις. Είναι ένα ηλιοβασίλεμα που αχνοφαίνεται κάπου προς το τέλος της όταν την πετυχαίνεις στις καλές της λίγο πριν νυχτώσει. Αυτό δε θα το δεις σε φωτογραφίες. Σου δίνω έναν λόγο παραπάνω να θέλεις να περάσεις από ‘κει για να δεις τι παίζει μ’ αυτήν την όμορφη ασχήμια της ιδίοις όμμασι πια.


κείμενο | έλλη πράντζου
φωτογραφίες | ευτυχία πασχαλίδου
επιμέλεια | τάσος θώμογλου + ιάκωβος καγκελίδης